Перайсьці да зьместу

Галоўная старонка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Вітаем у Вікіпэдыі,
вольнай энцыкляпэдыі, якую можа рэдагаваць кожны.
Мяцеж Глінскіх
Мяцеж Глінскіх

Мяцеж Глінскіх — выступленьне групы князёў пад кіраўніцтвам Міхала Львовіча Глінскага ў 1508 годзе, якое стала вынікам змаганьня за ўладу ў Вялікім Княстве Літоўскім паміж дзьвюма групоўкамі шляхты ў апошнія гады княжаньня Аляксандра Ягайлавіча. Беспасярэдняй прычынай пачатку мяцяжу стала адхіленьне ад пасад Міхала Глінскага новым вялікім князем літоўскім Жыгімонтам Старым пад уплывам чутак, пашыраных асабістым ворагам Глінскага Янам Забярэзінскім. Па няўдачы мірнага разьвязаньня справы ў судзе Глінскі й яго прыхільнікі, якімі пераважна былі сябры клану Глінскіх, паднялі мяцеж. Празь некаторы час мяцежнікі перайшлі на службу да вялікага князя маскоўскага Васіля III, тым самым зьмяніўшы існасьць выступленьня, ператварыўшы яго ў частку маскоўска-літоўскай вайны 1507—1508 гадоў. Агульная няўдача дзеяньняў мяцежнікаў і маскоўскіх войскаў прывяла да таго, што згодна зь мірнай дамовай, Глінскія й іх прыхільнікі атрымалі права выехаць у Маскву з усёй рухомай маёмасьцю, але іх валоданьні былі канфіскаваныя.
(артыкул цалкам…)

Вокладка першай кнігі трылёгіі
Вокладка першай кнігі трылёгіі

«Гараватка» — трылёгія Кастуся Акулы, якая выдадзеная ў Канадзе беларускім клясычным правапісам. Складаецца з трох кніг: «Дзярлівая птушка» (1965), «Закрываўленае сонца» (1974) і «Беларусы, вас чакае зямля» (1981). Усе часткі выйшлі ў друк у выдавецкай суполцы «Пагоня» (Таронта).

У кнігах трылёгіі паказана жыцьцё вёскі на Глыбоччыне. Падзеі адбываюцца ў час розных акупацыяў (польскай, бальшавіцкай, гітлераўскай). У цэнтры частак знаходзіцца лёс сям’і Бахмачоў. Трылёгія разглядаецца крытыкамі як эпічнае палатно, яе параўноўваюць з палескай хронікай Івана Мележа. Напісаная яркай й сакавітай мовай. Раман прасякнуты нацыянальнай ідэяй, захаваньнем родных каранёў беларускага народу, мае дакумэнтальную й аўтабіяграфічную аснову. У трылёгіі разглядаюцца розныя пытаньні, як палітычныя, так і філязофскія, зьвязаны паміж сабой агульнае й прыватнае, народнае й асабовае.
(артыкул цалкам…)

Актуальныя падзеі


Памерлі: Крэйг Вэнтэр (79 гадоў)

Гэты дзень у гісторыі

Якуб Колас
Якуб Колас

3 лістапада:

  • 1661 — Вайна Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай: адбылася бітва пад Кушлікамі (Полаччына), у якой войскі Вялікага Княства Літоўскага атрымалі перамогу над маскоўскімі захопнікамі
  • 1771 — Барская канфэдэрацыя: няўдалая спроба выкрасьці караля і вялікага князя Станіслава Аўгуста Панятоўскага
  • 1906 — сыгнал SOS стаў адзіным сыгналам ліха на моры
  • 1918 — Польская Рэспубліка абвясьціла незалежнасьць ад Расеі
  • 1928 — Турэччына перайшла з арабскага на лацінскі альфабэт
  • 1937 — савецкімі ўладамі расстраляныя Павал Валошын і Флягонт Валынец, дзеячы беларускага нацыянальнага руху
  • 1957 — СССР запусьціў штучны спадарожнік з сабакам Лайкай — першай жывой істотай, што патрапіла на арбіту Зямлі
    Нарадзіліся
  • 1882: Якуб Колас — клясык беларускай літаратуры
  • Ці ведаеце вы...

    З новых артыкулаў (1 - 30 верасьня 2026 году)
    Вікіпэдыя працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.