Fonetik yazı

Fonetik yazı — müəyyən səslənməyə qrafema ilə bağlı olan yazı sistemi.

Aşağıdakı formaları var:

• Söz yazısı — hər yazı işarəsi bir sözü işarə edir. Tipləri:
  • öz söz yazısı — müxtəlif işarələrlə göstərilən eyni samitli, ancaq fərqli saitli sözlər, (məsələn, yapon kanası);
  • abuqida — eyni baza işarəsi əsasında bir qədər dəyişilmiş işarəli sözlər (məsələn, efiopiya yazısı) və ya müxtəlif işarələrlə (hind yazısı).
• Konsonant yazı (kvaziəlifba yazısı) — sözdə ancaq samitlər yazılır. Saitlər diakritik və əlavə işarəlrlə göstərilir.
• Konsonant vokal yazısı — hər hərf qrafema ilə bir səs (fonem) göstərilir.

Əlifba isə insan danışığındakı hər bir səsin qrafik xətlə qeydləri sistemidir. İnformasiyanın qrafema ilə verilməsi yazı adlanır və digəri tərəfindən asanlıqla oxunur. Həmçinin müasir dövrdə səsli məktublar (mesajlar) da geniş yayılıb.

Azərbaycanda fonem qaydaları

18 iyun 2021-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən "Azərbaycan dilinin orfoepiya normaları" haqqında Qərar təsdiqlənib. Qərar müasir Azərbaycan ədəbi dilində işlənən söz və şəkilçilərin, eləcə də ixtisarların düzgün tələffüzü qaydalarını müəyyən edir

Həmçinin bax

• Люльфинг, Ганс. У истоков алфавита.Пер.с нем. / Люльфинг,Ганс; Предисл. И.Клочкова. — М. : Книга, 1981. — . — 110 с.
• Гамкрелидзе Т. В. Происхождение и типология алфавитной системы письма // Вопросы языкознания. 1988. № 5-6

Həmçinin bax

• Orfoqrafiya
• Əlifba tarixi