Proklamasiya

Niderland kralı III Vilhelmin 1849-cu ildə taxta çıxması barədə proklamasiyası.

Kral I Corcun 23 sentyabr 1715-ci il tarixli kral proklamasiyası. Vərəqədə yakobitlərin lideri ser Uilyam Vindemin həbsi tələb olunur.

Proklamasiya (lat. proclamatio — bəyanat, çağırış) — vərəqə formasında tərtib olunmuş müraciət, bəyanat və ya çağırışdır.

Əsas mənası

Azərbaycan dilində (və bir çox slavyan dillərində) bu söz XIX əsrdə və XX əsrin əvvəllərində daha çox vərəqə şəklində olan sənədləri ifadə etmək üçün istifadə olunurdu. Bu növ proklamasiyalar, bir qayda olaraq, siyasi məqsədlər üçün qeyri-qanuni şəkildə nəşr edilir və müəyyən aktiv siyasi hərəkətlərə — nümayişlərə, tətillərə, mülki itaətsizlik aksiyalarına və s. çağırışları ehtiva edirdi.

Müasir dövrdə bu termin əsasən "vərəqə" (və ya buklet) sözü ilə əvəz olunaraq gündəlik işlək dildən çıxmış hesab edilir.

Proklamasiya həmçinin rəsmi sənəd mənasını da daşıya bilərdi ki, bu mənada termin "Bəyannamə" (Deklarasiya) anlayışına yaxındır. Bu mənada işlədilən proklamasiyalara nümunə kimi aşağıdakıları göstərmək olar:

• "Knyaz A. İ. Baryatinskinin proklamasiyası" — 1860-cı ildə Rusiya imperatoru adından çeçen və Dağıstan xalqlarının Qafqaz müharibəsindəki düşmənçilik hərəkətlərinə görə bağışlanması haqqında elan.
• "Qulların azad edilməsi haqqında proklamasiya" — Avraam Linkoln tərəfindən imzalanmış və ABŞ-ın Cənub ştatlarında quldarlığın ləğvini elan edən tarixi sənəd.

Xarici keçidlər

• Introduction, Proclamations of Accession of English and British Sovereigns (1547–1952), Heraldica, 2007 (accessed 2 November 2013)