Volter
| Volter | |
|---|---|
| fr. Voltaire | |
| | |
| Doğum adı | François-Marie Arouet |
| Təxəllüsü | Voltaire, Bénédictin |
| Doğum tarixi | 21 noyabr 1694[1][2] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 30 may 1778[3][5][…] (83 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Təhsili |
|
| Fəaliyyəti | filosof, tarixçi, esseist, dramaturq, avtobioqraf[d], gündəlik yazıçısı[d], şair-vəkil[d], fantastika yazıçısı, ensiklopediyaçı[d], müxbir[d], politoloq |
| Əsərlərinin dili | fransız dili |
| İstiqamət | azad düşüncə, Maarifçilik dövrü, deizm |
| Üzvlüyü |
|
| Mükafatları |
|
|
|
|
Volter (fr. Voltaire; 21 noyabr 1694[1][2], Paris[3][4][…] – 30 may 1778[3][5][…], Paris[3][4][…]) — XVIII əsr Fransa maarifçilərinin görkəmli nümayəndəsi, şair, publisist, tarixçi, insan hüquqları müdafiəçisi. Əsl adı Fransua-Mari Aruedir.
Həyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Volter üçüncü silkə məxsus olan ailədə anadan olmuşdur. O, feodal qaydalarına və katolik kilsəsinə qarşı çıxışları ilə şöhrət qazanmışdı. Volter yaradıcılığının əsas məqsədi maarifi yaymaq, xalqın beynindən dini xürafatları çıxarmaq vəzifəsini həyata keçirməkdən ibarət idi.
Volter mövcud köhnəlmiş qaydaların dəyişdirilməsini inqilabda deyil, "maariflənmiş monarxdan" gözləyirdi. Sadə xalqa o, bir qədər ehtiyatla yanaşırdı. O, bütün adamların qanun qarşısında bərabər olmasını, hər cür imtiyazların ləğv edilməsini tələb edirdi. Son nəticədə Volter istəyirdi ki, kralın hakimiyyətini məhdudlaşdıran konstitusiya meydana gəlsin. Eyni zamanda Volter şair və yazıçı olmaqla yanaşı insanlarla mükəmməl münasibət qurmağı bacaran bir ictimai xadim olmuşdur. Mari Aruyenin həyatı haqqında yazılan gündəliklərdən birində onun öz yazılarını yataqda kağızı sevgilisinin kürəyinə söykəməklə yazdığını xatırlamışlar.
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 François Marie dit VOLTAIRE Arouet (fr.). // La France savante. / éd. Bruno Delmas, Rémi Mathis.
- 1 2 Store norske leksikon (buk.). ISSN 2464-1480. (İstifadə tarixi: 18 oktyabr 2026).
- 1 2 3 4 5 6 Краткая литературная энциклопедия (rus.). Москва: Советская энциклопедия. 1962—1978.
- 1 2 3 4 Вольтер (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.
- 1 2 Itaú Cultural. Voltaire (port.). // Enciclopédia Itaú Cultural. São Paulo: Itaú Cultural. ISBN 978-85-7979-060-7. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
Yazıçı haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |
- 21 noyabrda doğulanlar
- 1694-cü ildə doğulanlar
- Parisdə doğulanlar
- 30 mayda vəfat edənlər
- 1778-ci ildə vəfat edənlər
- 83 yaşında vəfat edənlər
- Parisdə vəfat edənlər
- Paris panteonunda dəfn olunanlar
- Fransada dəfn olunanlar
- Böyük Lüdovik Liseyinin məzunları
- Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- London Kral Cəmiyyətinin üzvləri
- Fransa Akademiyasının üzvləri
- Prussiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- İncəsənət və elm sahəsində Pour le Mérite ordeninin kavalerləri
- Əlifba sırasına görə yazıçı və şairlər
- Yazıçı qaralamaları
- Fransa şairləri
- Fransız yazıçılar
- Fransa filosofları
- Fransa tarixçiləri
- İnsan hüquqları aktivistləri
- Ontoloqlar
- Epistemoloqlar
- Fransa dramaturqları
- Fransız masonlar
- Ateistlər
- Fransa esseistləri
- Maarifçilər
- Seksuallıq fəlsəfəsi
- Sankt-Peterburq Elmlər Akademiyasının fəxri üzvləri
- Fransa memuarçıları
- Ateizmin tənqidçiləri
- Din filosofları
- Dünyəvilik tərəfdarları
- Elmi fantastika ədəbiyyatı
- Ensiklopediyaçılar
- Epik şairlər
- Fransa aktivistləri
- Fransa ədəbi tənqidçiləri
- Fransa hekayə yazıçıları
- Fransa leksikoqrafları
- Fransız dilində ədəbiyyat
- Hekayələr
- İncəsənət filosofları
- İstehza
- Klassik liberallar
- Maarifçilik dövrü
- Mədəniyyət filosofları
- Mədəniyyət tənqidçiləri
- Paris şəxsləri
- Pasifistlər
- Poçt markalarında şəxslər
- Romanlar
- Siyasi filosoflar
- Təfəkkür filosofları
- Təhsil filosofları
- Təxəllüslər
- Vegetarianlar
- Vilyam Şekspirin tərcüməçiləri
- Xristianlığın tənqidçiləri
- XVII əsr Fransa şəxsləri
- XVIII əsr ədəbiyyatı
- XVIII əsr Fransa şəxsləri