905.
| Godine:
◄◄ | ◄ | 901. | 902. | 903. | 904. | 905. | 906. | 907. | 908. | 909. | ► | ►► |
| Decenije:
◄ | 870-e | 880-e | 890-e | 900-e | 910-e | 920-e | 930-e | ► |
| Vijekovi: |
| Gregorijanski kalendar | 905 CMV |
| Ab Urbe condita | 1658 |
| Asirski kalendar | 5655 |
| Bengalski kalendar | 312 |
| Berberski kalendar | 1855 |
| Budistički kalendar | 1449 |
| Burmanski kalendar | 267 |
| Bizantijski kalendar | 6413–6414 |
| Kineski kalendar | 甲子年 (Drveni Pacov) 3601 ili 3541 — do — 乙丑年 (Drveni Vo) 3602 ili 3542 |
| Koptski kalendar | 621–622 |
| Diskordijanski kalendar | 2071 |
| Etiopijski kalendar | 897–898 |
| Hebrejski kalendar | 4665–4666 |
| Hindski kalendari | |
| - Vikram Samvat | 961–962 |
| - Šaka Samvat | 827–828 |
| - Kali Juga | 4006–4007 |
| Holocenski kalendar | 10905 |
| Iranski kalendar | 283–284 |
| Islamski kalendar | 292–293 |
| Julijanski kalendar | 905 CMV |
| Korejski kalendar | 3238 |
| Minguo kalendar | 1007 prije Tajvana 民前1007年 |
| Seleukidska era | 1216/1217 AG |
| Tajlandski solarni kalendar | 1447–1448 |
Godina 905. (CMV) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 905. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Događaji
[uredi | uredi izvor]Bizantijsko Carstvo
[uredi | uredi izvor]- Septembar[1]: nakon tri neuspješna braka, Bazilej Leon VI dobija sina Konstantina VII sa svojom konkubinom Zojom Karbonopsinom (sa vatrenim očima).
Abasidski Halifat
[uredi | uredi izvor]- Ahmed ibn Kajghalagh, abasidski vojni oficir, imenovan je za guvernera provincija Damaska i Jordana, upućen je da se suoči s protulunidskom pobunom pod vodstvom Muhameda ibn Alija al-Khalanjija, koji uspijeva zauzeti Fustat i proglašava obnavljanje Tulunidske vlasti, dok se lokalni komandant Abasida povlači u Aleksandriju.[2][3]
- Halifa Al-Muktafi šalje abasidsku vojsku (10.000 ljudi) koju predvodi Muhammed ibn Sulejman da ponovo uspostavi kontrolu nad Sirijom i Egiptom. Kampanju s mora podržava flota iz pograničnih okruga Kilikije pod vođstvom Damjana iz Tarsa. On vodi svoje brodove uz rijeku Nil, napada obalu i presreće zalihe namijenjene Tulunidima.[4]
Evropa
[uredi | uredi izvor]- Italijanski kralj Berengar I dogovara primirje s Mađarima uz plaćanje danka. Veliki princ Árpád povlači se iz Italije i započinje kampanju u Bavarskoj.
- Luj III, sveti rimski car, pokreće još jedan pokušaj invazije na Italiju. Franačka ekspedicijska snaga koju je vodio Adalbert I iz Ivreje zauzima Paviju, a Berengar I povlači se u Veronu.
- Berengar I i unajmljena mađarska vojska porazili su franačke snage kod Verone. Zarobljavaju Luja III, a Berengar ga zbog kršenja zakletve oslijepi.
- Sančo I nasljeđuje Fortúna I kao kralj Pamplone i stvara baskijsko kraljevstvo sa središtem u Navarri (današnja Španija).
Britanija
[uredi | uredi izvor]- Cadell ap Rhodri, kralj Seisyllwga (Walesa), postavlja svog 25-godišnjeg sina Hywela ap Cadella za vladara Dyfeda, nakon što je osvojio tu teritoriju. Rhodri ap Hyfaidd, nominalno kralj Dyfeda, uhvaćen je i pogubljen u Arwystliju.
- Nordijski doseljenici pod vođstvom vikinškog vojskovođe Ingimundra, pobunjuju se protiv Mersijanaca i pokušavaju zauzeti grad Chester. Bivaju odbijeni.
Azija
[uredi | uredi izvor]- Kina gubi kontrolu nad Annamom (Sjeverni Vijetnam). Seoski uglednik Khuc Thua Du predvodi pobunu protiv dinastije Tang. Kineski garnizon u Tong Binhu (moderni Hanoi) je uništen. Khuc Thua Du proglašava Annam autonomnim.
- Kina: Zhu Ven pobije osmoricu careve braće tokom banketa.[5]
- Abaodži, plemenski vođa Khitana, vodi 70.000 konjanika u Šanxi (Sjeverna Kina) kako bi stvorio "bratstvo" s Li Kejongom, guvernerom Šatuoa (Džieduši) dinastije Tang.
- Japanski car Daigo naređuje odabir četiri dvorska pjesnika, predvođena Ki no Curajukidžem, kako bi sastavili Kokin Vakašū, ranu antologiju Vaka poezije.
905. u temama
[uredi | uredi izvor]- Naum iz Preslava, bugarski misionar, osnovao manastir na obali Ohridskog jezera (današnja Sjeverna Makedonija), koji je kasnije dobio njegovo ime.
- Abu al-Misk Kafur, muslimanski vezir (u. 968.)
- Al-Mustakfi, Abasidski halifa (u. 949)
- Konstantin VII, bizantijski car (u. 959)
- Fulk II, franački plemić (približan datum)
- Godfrey, franački plemić (približan datum)
- 17. mart – Li Ju, princ od De, princ dinastije Tang
- 5. juli
- Cui Juan, kineski kancelar
- Dugu Sun, kineski kancelar
- Lu Ji, kineski kancelar (rođen 847.)
- Pei Šu, kineski kancelar (rođen 841.)
- Vang Pu, kineski kancelar
- Du Hong, kineski vojskovođa
- Gai Ju, kineski vojskovođa
- Pei Zhi, kineski kancelar
- Tribhuvana Mahadevi III, indijska kraljica
- Jahja ibn al-Qasim, idrisidski emir Maroka[6]
- Jang Xingmi, kineski guverner (rođen 852.)
- Rhodri ap Hyfaidd, kralj Dyfeda.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Achille François Jouffroy d'Abbans, Dictionnaire des inventions et découvertes anciennes et modernes, Publié par l'abbé Migne, 1854.
- ↑ Rosenthal, Franz, ed. (1985). The History of al-Ṭabarī, Volume XXXVIII: The Return of the Caliphate to Baghdad: The Caliphates of al-Muʿtaḍid, al-Muktafī and al-Muqtadir, A.D. 892–915/A.H. 279–302. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. p. 158. ISBN 978-0-87395-876-9.
- ↑ Gil, Moshe (1997) [1983]. A History of Palestine, 634–1099. Translated by Ethel Broido. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-59984-9.
- ↑ Rosenthal, Franz, ed. (1985). The History of al-Ṭabarī, Volume XXXVIII: The Return of the Caliphate to Baghdad: The Caliphates of al-Muʿtaḍid, al-Muktafī and al-Muqtadir, A.D. 892–915/A.H. 279–302. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. pp. 146, 151. ISBN 978-0-87395-876-9.
- ↑ René Grousset (1885-1952), « Histoire de la Chine, Club des Libraires de France, première édition : 1942
- ↑ Eustache, D. (1971). "Idrīsids". In Lewis, B.; Ménage, V. L.; Pellat, Ch. & Schacht, J. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume III: H–Iram. Leiden: E. J. Brill. pp. 1035–1037. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_3495. OCLC 495469525.
