Kawa

Nen articzel òstôł napisóny przez òsobã, jakô nie znaje dobrze kaszëbsczégò. Jãzëkòwô prawidłowòsc négò artikla wëmôgô werifikacje.

Kawa to napitk zrobiony z pôlonych zôrnów kawowca. Je jedną z wôżnych smaczników na swiece òd 340 lat i przednym zdrojem kofejinë. Kawa dzejô pòbudzającô i pòkrzésô, przërëchlewô przemianô materii i zwiékszó mëslenié.

Pòchòdzy z Etiopii. W Europie pòjawiła sã òko XVI wiekù.

Zôrna kawë

Skądk pòchòdzy pòzwa?

Pòzwa kawë pòchodô òd arabsczégò słowa quahwah co òznoczô wino. Dokładno etymologiô kawë nie je znónô. Przëjimô sã, że pòzwa wëprowôdzô znónégò regionu Kaffa w Etiopii. Dwa nôwikszi kraje, w chternych uprôwiô sã kawa to Brazyliô i Wietnam. Trzecy môl zajimô Kòlumbiô.

Do Pòlsczi kawa dotarła pôd kùnc XVII wiekù òd Turków. Lubòtnikama kawë był Jón III Sobiesczi

Jan III Sobieski

i Bohdan Chmielnicczi. Kawa zrobiła sã popùlarnô na przełómie XVII i XVIII w. Móda na picé kawë ògarnô Gduńsk, gdze pówstałé pierwszi kawnice zwóny kafehanzami. Pòtemu rozszérzëła sã na cały krôj.

Órtë kawë

Na swiece znónych je 500 ôrtów i 6000 òtmianów. Do wërobu kawë ùżiwô sã 4 ótmianë, nôbarżi znóny to : Coffea Arabica i Coffea Robusta.

Kawa dostãpnô je w postacejô:

• kawë w zôrnach
• rozpusceniowô kawa
• liofilizowanô kawa

Zôrna kawë

Spòsobë pòdôwanié kawë

czôrnô kawa

• Caffe Latte
• Caffe Correto
• Caffe Mocca
• Cappucino
• Espresso
• Irish Coffe
• Kawa z mlékã
• Czôrnô Kawa
• cëtat

Bùtnowé lënczi

Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

• dobre kawë