Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μπαϊκαρά Μιρζά Α΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μπαϊκαρά Μιρζά Α΄
Image
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1392
Θάνατος1417
Χώρα πολιτογράφησηςΑυτοκρατορία των Τιμουριδών
ΘρησκείαΙσλάμ
Οικογένεια
ΤέκναΜανσούρ Μιρζά
ΓονείςΟυμάρ Σαΐχ Μιρζά Α΄ και Malikat Agha
ΑδέλφιαΠιρ Μουχαμάντ (γιος του Ουμάρ Σαΐχ), Ισκαντάρ (Τιμουρίδης), Ahmad ibn Umar Xaikh, Ρουστάμ Μιρζά (ετεροθαλής αδελφός από πατέρα)
Σογιουργκατμίς Μιρζά (ετεροθαλής αδελφός από μητέρα)
ΟικογένειαΔυναστεία των Τιμουριδών
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Ο Μπαϋκαρά Μιρζά Α΄, Bayqara Mirza I (1392 – 1422;) ήταν Τιμουρίδης πρίγκιπας και εγγονός του κατακτητή της Κεντρικής Ασίας, Τιμούρ, από τον μεγαλύτερο γιο του Ουμάρ Σαΐχ Μιρζά Α΄.

Περιγραφόμενος από τον βιογράφο Νταβλατσάχ ως «ο ευγενέστερος, ομορφότερος και ο γενναιότερος από τους απογόνους τού Τιμούρ», ο Μπαϊκαρά Μιρζά είναι περισσότερο γνωστός για τις επαναστάσεις του εναντίον τού θείου/πατριού του Σαχ Ρουχ. Είχε επίσης ενδιαφέρον για τις τέχνες, ένα χαρακτηριστικό που κληρονόμησε ο διάσημος εγγονός του και εν μέρει συνονόματός του Σουλτάν Χουσεΐν Μπαϊκαρά του Χεράτ. [1]

Οι συνθήκες της εποχής

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μπαϊκαρά Μιρζά γεννήθηκε π. το 1392, και ήταν ο νεότερος γιος του Ουμάρ Σαΐχ Μιρζά Α΄ και της συζύγου του, της Μογγόλας πριγκίπισσας Μαλικάτ Αγκά. Ο πατέρας του, ο μεγαλύτερος από τους τέσσερις γιους του Τιμούρ, απεβίωσε το 1394, όταν ο Μπαϊκαρά ήταν περίπου δύο ετών. Η μητέρα του, κόρη τού πρίγκιπα Τσαγκατάι Χιζρ Ουγλάν, στη συνέχεια ξαναπαντρεύτηκε τον νεότερο αδελφό του Ουμάρ Σαΐχ, Σαχ Ρουχ.[1]

Εξεγέρσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν ο Τιμούρ απεβίωσε το 1405, ο Μπαϊκαρά και οι αδελφοί του είχαν καθήκον να υποστηρίξουν την προσπάθεια του θετού πατέρα τους, για τον θρόνο στον επακόλουθο δυναστικό αγώνα. Ωστόσο μέσα σε λίγα χρόνια από τη νίκη τού τελευταίου, ο αδελφός τού Μπαϊκαρά, Ισκαντάρ Μιρζά, επαναστάτησε, αυτοανακηρύσσοντας τον εαυτό του σουλτάνο στο Ισφαχάν το 1412. Ο Σαχ Ρουχ ηγήθηκε μίας εκστρατείας εναντίον τού θετού γιου του, με τον Μπαϊκαρά και έναν άλλο αδελφό, τον Ρουστάμ, στην ακολουθία των αποσκευών του. Μετά από μία σύντομη πολιορκία, ο Ισκαντάρ συνελήφθη και τυφλώθηκε. Οι πρώην γαίες του μοιράστηκαν μεταξύ των αδελφών του, με τον Μπαϊκαρά να λαμβάνει μία περιοχή που περιλάμβανε το Χαμαντάν, το Ναχαβάντ και το Κουρδιστάν, καθώς και την κηδεμονία του επαναστατημένου μεγαλύτερου αδελφού του.[1]

Ο ίδιος ο Μπαϊκαρά Μιρζά ξεκίνησε δύο ανεπιτυχείς εξεγέρσεις εναντίον του Σαχ Ρουχ, η πρώτη στο Φαρς το 1414. [2] Η δεύτερη ξεκίνησε όταν ο Σαντ-ί Βακάς, γιος του εκλιπόντος εξαδέλφου τού Μπαϊκαρά, Μουχαμάντ Σουλτάν, αυτομόλησε στους Καά-Κογιουνλού την άνοιξη του 1415. Εκμεταλλευόμενος την αναταραχή που προκλήθηκε από αυτό, ο Μπαϊκαρά πείστηκε από τον Ισκαντάρ να κηρύξει ανεξαρτησία. Ο τελευταίος σύντομα συνελήφθη, και εκτελέστηκε από τον Ρουστάμ, αν και ο ίδιος ο Μπαϊκαρά συνέχισε την εκστρατεία του. Οι δυνάμεις του, ενισχυμένες από ευγενείς που ήταν πιστοί στον Ισκαντάρ, συνάντησαν εκείνες τού γιου τού Σαχ Ρουχ, Ιμπραχίμ Σουλτάν, έξω από την πόλη Σιράζ. Ο Μπαϊκαρά κατατρόπωσε τον στρατό τού εξαδέλφου του, και έγινε δεκτός στην πόλη, έχοντας απολαύσει την υποστήριξη τού πληθυσμού. [3]

Προετοιμαζόμενος για τα αναπόφευκτα αντίποινα τού θετού πατέρα του, ο πρίγκιπας οργάνωσε γρήγορα παραστρατιωτικές δυνάμεις, καθώς και ένα ένοπλο ιππικό 5.000 ανδρών. Όταν ο στρατός τού αυτοκράτορα έφθασε έξω από το Σιράζ, οι κάτοικοι έχασαν την εμπιστοσύνη τους, και ζήτησαν από τον Μπαϊκαρά να παραδοθεί για να σώσει την πόλη από την καταστροφή, κάτι στο οποίο υποχώρησε τον Δεκέμβριο του 1415. Ο Σαχ Ρουχ απέσυρε τις δυνάμεις του, αν και αρκετοί ευγενείς, πιστοί στους θετούς γιους του, εκτελέστηκαν.[4]

Μετέπειτα ζωή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τα γεγονότα της υπόλοιπης ζωής τού Μπαϊκαρά. Μία εκδοχή αναφέρει ότι ακολούθησε τον Καϊντού στην έναρξη μίας άλλης εξέγερσης, ενώ μία άλλη αναφέρει ότι είχε επαναστατήσει εναντίον του Καϊντού. Και οι δύο αναφορές καταλήγουν με τη σύλληψη του Μπαϊκαρά από τον αυτοκράτορα, και την αποστολή του στη Σαμαρκάνδη. Εναλλακτικά, ο βιογράφος Νταουλατσάχ αναφέρει, ότι ο πρίγκιπας πήγε οικειοθελώς στο στρατόπεδο του Σαχ Ρουχ το 1416, από όπου στάλθηκε στον εξάδελφό του Ουλούγκ Μπεγκ, ο οποίος αργότερα τον δηλητηρίασε. Ωστόσο, ο ιστορικός Φασίχ αναφέρει ότι ένας άνδρας, που πιστεύεται ότι ήταν ο Μπαϊκαρά συνελήφθη από τους άνδρες τού Σαχ Ρουχ στο Χορασάν το 1422. Αφού ανακρίθηκε για την ταυτότητά του, ο άνδρας εκτελέστηκε, παρά την αβεβαιότητα σχετικά με το αν ήταν πραγματικά ο πρίγκιπας.[1]

Υπάρχουν κάποιες απόψεις ότι η σύγχυση σχετικά με το τέλος τού Μπαϊκαρά ήταν αποτέλεσμα της απροθυμίας τού Σαχ Ρουχ να αποδώσει την ευθύνη στη σύζυγό του, τη μητέρα του πρίγκιπα, τη Μαλικάτ Αγκά, η οποία είχε ήδη χάσει δύο από τούς γιους της μέχρι τότε. Υπάρχουν επίσης υποψίες για δολοπλοκίες εναντίον του Μπαϊκαρά και των αδελφών του, από την επικεφαλής σύζυγο τού αυτοκράτορα, Γκαουάρ Σαντ.[1]

Οικογένεια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύζυγοι και παλλακίδες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Μπικί Σουλτάν: κόρη του θείου του Μιράν Σαχ και χήρα του μεγαλύτερου αδελφού του Ισκαντάρ.
  • Κουτλούγκ Ταρχάν: απόγονος του Eλτζιγκιντέϋ, χαν του χανάτου Τσαγκατάι/
  • Aντίλ Σουλτάν Αγκά Καρανουνάς: χήρα του μεγαλύτερου αδελφού του Πιρ Μουχαμάντ.
  • Αφάκ Αγκά.
  • Μιχρ Νους Αγκά.
  • Μιχρ Νιγκάρ Αγκά.
  • Λα'λ Μπεχ.
  • Κόρη του Χαμζά Ταρχάν.

Τέκνα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τη Μπικί Σουλτάν:

  • Σααντάτ Σουλτάν.
  • Φατίμα Σουλτάν.

Από την Κουτλούγκ Ταρκάν:

  • Μανσούρ Μιρζά (απεβ. 1446)
    • Νταρβίς Μουχαμάντ.
    • Μουχαμάντ Μπαντί.
    • Μουχαμάντ Μουζαφάρ.
    • Σαχρμπανού.
    • Μιχρ Νιγκάρ.
    • Μπαϊκαρά Μιρζά Β΄ (απεβ. 1487)
    • Ακά Μπικί.
    • Μπαντί αλ-Τζαμάλ.
    • Σουλτάν Χουσαϊν Μπαϊκαρά Μιρζά (1438–1506).
    • Ουρούν Σουλτάν Χανούμ.
  • Μουζαφάρ (απεβ. 1428/9).

Από την Aντίλ Σουλτάν Αγκά Καραουνάς:

  • Μουζαφάρ Μιρζά.
  • Mαρυάμ Σουλτάν Μπικέ.

Από την Αφάκ Αγκά:

  • Μουχαμάντ Μιρζά
    • Σουλτάν Ουβαΰς (διαφορετικός από τον εξάδελφό του Σουλτάν Ουβαΰς Μιρζά). [5]
    • Ζουμπαϊντά Σουλτάν
    • Σααντάτ Σουλτάν

Από τη Μιχρ Νους Αγκά:

  • Τιμούρ Μπεγκ.

Από τη Μιχρ Νιγκάρ Αγκά:

  • Αχμάντ Καρά.

Από τη Λα'λ Μπεγκ:

  • Σααντάτ Σουλτάν.

Από την κόρη του Χαμζά Ταρχάν:

  • Χαντ-Σουλτάν Μπικί.

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 3 4 5 Glassen, E (15 Δεκεμβρίου 1989). «BĀYQARĀ B. ʿOMAR ŠAYḴ». Encyclopaedia Iranica. Encyclopaedia Iranica Foundation. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2019.
  2. ↑ Jackson, Peter· Lockhart, Lawrence (1986). The Cambridge History of Iran. VI. Cambridge University Press. σελ. 101. ISBN 978-0-521-20094-3.
  3. ↑ Manz, Beatrice Forbes (2007). Power, Politics and Religion in Timurid Iran. Cambridge University Press. σελ. 163. ISBN 978-1-139-46284-6.
  4. ↑ Manz (2007, pp. 163–64)
  5. ↑ Woods 1990, σελ. 28.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Μπαϊκαρά_Μιρζά_Α΄&oldid=11881691"