Àngel Guimerà

Àngel Guimerà
Persona informo
Àngel Guimerà i Jorge
Naskiĝo	6-an de majo 1845 (1845-05-06) en Santa Cruz de Tenerife
Morto	18-an de julio 1924 (1924-07-18) (79-jaraĝa) en Barcelono
Tombo	tombejo Montjuic, via Sant Josep 3, hipogeu bizantí A, número 9 41.352978 °N, 2.152542 °O / 41.352978; 2.152542 (mapo) vd
Lingvoj	kataluna • hispana vd
Ŝtataneco	Hispanio vd
Subskribo
Memorigilo
Profesio
Okupo	verkisto • politikisto • poeto • dramaturgo • scenaristo vd
Verkado
Verkoj	Terra baixa ❦ Maria Rosa ❦ La Filla del Mar ❦ En Pólvora ❦ Sol, solet... ❦ Sea & Sky vd
Postenoj Postenoj president of Ateneu Barcelonès (en) (1895–1896) prezidanto (1893–1894) prezidanto (1889–) Member of the Reial Acadèmia de Bones Lletres de Barcelona (en) vd
Honorigoj Honorigoj (1909)  Hijo Adoptivo de Barcelona (en) (1877)  Mestre en Gai Saber (en) vd
Membrecoj Membrecoj Philological Section of the Institute for Catalan Studies (en) (numerary member of IEC (en) ) (1911–) Jove Catalunya (en) vd
vd	Fonto: Vikidatumoj

Àngel GUIMERÀ Jorge​ (Santa Cruz de Tenerife, 6a de majo 1845 - Barcelono, 18a de julio 1924) estis hispana kaj kataluna verkisto, poeto kaj dramaturgo, kaj ĉefa gravulo de la movado Renaixença aŭ «renaskiĝo» de la kataluna literatura fine de la 19-a jarcento. Li kunigis elementojn de la romantismo kun tiuj de ĉefaj elementoj de realismo.

Biografio

Guimerá estis filo de kataluna patro, Agustín Guimerá Fonts, kaj de kanaria patrino, Margarita Jorge Castellano. En 1853 li translokiĝis kun sia patrino al Barcelono, kaj en 1854 al El Vendrell kun siaj gepatroj. Ekde tiam li vivis inter tiu loĝloko kaj Barcelono, dum ricevis formalan edukon en la hispana kaj kun amikoj en la kataluna lingvo. Li ekkarieris kiel poeto, sed famiĝis kiel dramaturgo eĉ poezie. Tre grava verko estis Mar y Cel (1888).

María Rosa (1894) kaj Terra baixa («Tierra baja», 1897) estis tradukitaj al diversaj lingvoj kaj premieris ege sukcese en diversaj urboj. Tiukadre, liaj verkoj estis adaptitaj al kino jam komence de la 20-a jarcento, kiam oni filmis en kastilia Tierra baja (1907), María Rosa (1908), Mar y cielo (1910) kaj La reina joven (1916). Terra baixa iĝis filmoj de muta kino en Argentino, Usono kaj Germanio, kie en 1940 Leni Riefenstahl reĝisoris Tiefland pri lia samnoma opero, premierita en 1953.

En la 1890-aj jaroj li estis gravulo de la katalunisma kultura movado. Li estis ofte proponita por la Nobel Premio de Literaturo, sed malsukcese.

Verkoj

Eldono de Mar y Cel (1896)

Karikaturigita en la kovrilpaĝo de verko de alia aŭtoro

- Unua etapo:

• Gala Placidia (1879)
• Lo Fill del Rey (1886)
• Mar y Cel (1888)
• L'Ateneu (1889)
• Rey y monjo (1890)

- Dua etapo:

• La Boja (1890)
• L'Ánima morta (1892)
• Jesús de Nazaret (1894)
• María-Rosa (1894)
• La festa del blat (1896)
• Tierra baja (1897)
• Mosén Joanot (1898)
• La filla del mar (1900)

- Tria etapo:

• L'aranya (1907)
• La Santa Espina (1907)
• La reina vella (1909)
• La reina jove (1911)