Armiltrafikado
| Armiltrafikado | ||
|---|---|---|
.jpg) | ||
| komerco de armiloj • nigra merkato • krimo • kontraŭleĝa kontrabandado | ||
Armilkontrabandado aŭ Armiltrafikado estas la komerco de kontrabandaj armiloj kaj municio. La laŭleĝa komerco de pafiloj multe varias, depende de loka kaj nacia leĝaro. Temas pri krima agado, unu el la manifestiĝoj de la "nigra merkato".[1]
La kontraŭleĝa armilkomerco okazas kaj ene de la limoj de individuaj landoj kaj internacie. La internacia kontraŭleĝa armilmerkato povas esti dividita en kriman ("nigran") kaj kvazaŭkriman ("grizan"). La unua implikas la kontraŭleĝan vendon ĉefe de manpafiloj en malgrandaj kvantoj. La dua implikas la kontraŭleĝan liveradon de grandaj kvantoj da manpafiloj, same kiel pezaj armiloj, subtenataj de legitimaj armilentreprenoj kaj ofte registaraj agentejoj .
La raporto de 1999 de la Registaraj Fakuloj pri Manpafiloj de UN provizas pli rafinitan kaj precizan difinon, kiu estas internacie akceptita. [2] Ĝi distingas inter manpafiloj (revolveroj kaj pistoloj, fusiloj kaj karabenoj, mitraloj, sturmpafiloj, malpezaj mitraloj), kiuj estas armiloj destinitaj por persona uzo, kaj malpezaj armiloj (pezaj mitraloj, bombardiloj, porteblaj kontraŭaviadilaj armiloj, porteblaj kontraŭtankaj armiloj, senrepuŝaj fusiloj, porteblaj kontraŭaviadilaj raketlanĉiloj, sistemoj kaj morteroj de malpli ol 100 mm kalibro), kiuj estas destinitaj por esti uzataj de pluraj personoj formantaj parton de unuo. Municio kaj eksplodaĵoj ankaŭ estas integritaj partoj de manpafiloj kaj malpezaj armiloj uzataj en armitaj konfliktoj. [3]
En landoj kun striktaj reĝimoj de armilkontrolo, armiloj povas eniri la nigran merkaton per la jenaj vojoj:
- ŝtelo de armiloj de iliaj rajtaj posedantoj;
- kontraŭleĝaj vendoj de armiloj al krimuloj fare de laŭleĝaj armilkomercistoj;
- alportante malaktivigitajn pafilojn en staton taŭgan por uzo;
- teknologia reverkado de malnovaj armiloj;
- malgrandskala kontraŭleĝa produktado de municio por armiloj de malnoviĝinta kalibro laŭmende;
- reaktivigo de malmenditaj "suveniraj" armiloj fare de diversaj malgrandaj kontraŭleĝaj metiistaj fabrikantoj.
En pli malstabilaj kaj konflikt-trafitaj landoj, la postulado je pafiloj estas pelata de civitaj militoj, terorismo kaj organizita krimo. En tiaj landoj, armiloj ofte finas en civilajn manojn post civita milito aŭ reĝimŝanĝo. Grandskala kontraŭleĝa armilkontrabandado, foje faciligita de najbaraj registaroj serĉantaj interrompi la aferojn de siaj najbaroj, ankaŭ estas ofta, kiel ankaŭ la sistema vendo de malgrandaj kvantoj da armiloj ("formikkomerco").
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ The Global Regime for Transnational Crime (angle). Arkivita el la originalo je May 13, 2023. Alirita 2019-03-29 .
- ↑ UN-Register. Arkivita el la originalo je 2019-03-29. Alirita 2019-03-29 .
- ↑ (2000) “Examining international responses to illicit arms trafficking”, Crime, Law and Social Change 33 (1/2), p. 151–190. doi:10.1023/A:1008398420612. 142629830. Arkivigite je 2012-03-23 per la retarkivo Wayback Machine
