Melburno

	Melburno
	angle Melbourne
	urbo
	Fotomuntaĵo Melburno
	Oficiala nomo: Melbourne
Lando	Aŭstralio
Federacia ŝtato	Viktorio
Historia regiono	Indiĝenaj aŭstralianoj
Konstruaĵoj	Universitato de Melburno, Princina teatro
Rivero	Jaro Yarra
Situo	Melburno
- alteco	31 m s. m.
- koordinatoj	37° 48′ 49″ S 144° 57′ 47″ O / 37.81361 °S, 144.96306 °O (mapo)
Areo	36,2 km² (3 620 ha)
- de metropolo	8 806,0 km² (880 600 ha)
Loĝantaro	127 742 (2015)
- de metropolo	3 806 092 (2007)
Denseco	3 528,78 loĝ./km²
- de metropolo	432 loĝ./km²
Oceano	Hinda Oceano
Parkoj	Melburna parko, Zoo de Melburno
Estiĝo	30-a de aŭgusto 1835
Moŝto-Urbestro	Robert Doyle
Horzono	AOST (UTC+10)
- somera tempo	AOST (UTC+11)
Poŝtkodo
Okazejo	Australian Open
	Situo enkadre de Aŭstralio Situo enkadre de Aŭstralio
	Mapo de Granda Melburno Mapo de Granda Melburno
	Vikimedia Komunejo: Melbourne
	Retpaĝo: www.melbourne.vic.gov.au
	Portalo pri Aŭstralio

Panoramo de Melburno je novembro 2008

Koordinatoj: 37° 48′ 49″ S 144° 57′ 47″ O / 37.81361 °S, 144.96306 °O (mapo)

Melburno^[1] (angle Melbourne [mElbn], en la loka indiĝena lingvo Boonwurrung/Woiwurrung: Narrm aŭ Naarm) estas milionurbo kaj ĉefurbo de la aŭstralia subŝtato Viktorio.

Ĝi havas areon de ĉirkaŭ 1 705 km² kaj loĝantaron de 3 384 671 (je 1-a de januaro 2005) kaj estas la dua plej granda urbo de Aŭstralio (post Sidnejo). Ĝi situas en la ekstrema sudo de kontinenta Aŭstralio. Pro la marborda situo (ĉe la golfo Port Phillip) ĝia meza alto super maro estas nur 14 metroj.

Historio

Iama malliberulo fondis la urbon. En 1835 la loknomo estis Port Phillip, la loĝantoj estis arestitoj aŭ iamaj arestitoj. En 1851 la urbo iĝis subŝtata ĉefurbo. Tiam alvenis la unuaj familioj, kiuj ne estis arestitaj. Baldaŭe oni trovis oron, sekve multe da homoj alvenis. En 1956 la urbo gastigis la 16-an modernan Someran Olimpikon.

Klimato

Melburno havas varmetajn somerojn kaj malvarmetajn vintrojn, kaj estas konata pro sia ŝanĝema vetero. Vintroj estas nuboplenaj, sekaj, kaj havas malpli da pluvo kompare kun ĉirkaŭaj regionoj. Someroj estas malhumidaj kaj sunaj, kun fojaj mallongaj varm-ondoj.

Melburno ne ofte ricevas vastan nek daŭran pluvon (kiel en aliaj Aŭstraliaj urboj, ekzemple Sidnejo aŭ Brisbano) kaj anstataŭ ricevas precipitaĵon kiel maldaŭraj pluvetoj, kies intenseco tamen varias. Povas hajli, skuali aŭ rapide malvarmiĝi sed ofte ne daŭras longe, revenante al klara vetero ene de minutoj. Ĉi tio povas ripetiĝi multfoje tage kaj donas al Melburno reputacion por havi “kvar sezonoj en unu tago”, frazo kiu estas parto de loka populara kulturo.

Inter la jaroj 2015-2020, la averaĝa maksimuma temperaturo en somero estis 40,3°C, kaj la minimuma estis 9,5°C. La averaĝa maksimuma temperaturo estis 18,5°C kaj la minimuma estis 2,9°C.^[2] Kvankam neĝo estas foje vidata ĉe altaĵoj en la periferio de la urbo, oni ne registris ĝin en la urbocentro ekde 1986.

Servoj

Amaskomunikiloj

ĵurnalo The Age

Konataj lokanoj

Johnny Logan (1954), naskonome Seán Patrick Michael Sherrard O'Hagan, laŭ familia deveno irlanda kantisto, naskiĝis en la urbeto Frankston en la metropola teritorio Melburno
Andrew Gaze (1965), korbopiliksto
Brody Dalle (1979), kantistino
Holly Valance (1983), aktorino kaj kantistino
Isabel Lucas (1985), aktorino
Courtney Barnett (1987), muzikisto

En Melburno mortis:

hungardevena akvipilkisto György Kutasi
hungardevena arkeologo Sándor Gallus
hungardevena literaturhistoriisto László Bodi
hungardevena filmreĝisoro Gusztáv Mihály Kovács
hungardevena halterlevisto Győző Veres
hungardevena skulptisto Andor Mészáros (skulptisto).

Ĝemelaj urboj

Osako, Japanio (1978)
Tjanĝino, Ĉinio (1980)
Tesaloniko, Grekio (1984)
Bostono, Usono (1985)
Sankt-Peterburgo, Rusio (1989)
Milano, Italio (2004)
Galle, Srilanko (2005)

Esperanto-vivo

En Melburno vivis kaj aktivis interalie la esperantistoj

Estas ankaŭ Esperanta societo tie. Laŭ ilia retpaĝo:

La definitiva manlibro pri gramatiko "Lingvaj Respondoj" haveblas el Melburno Esperanto Asocio, Aŭstralio Esperanto Asocio kaj Universala Esperanto Asocio aŭ el nia retejo.

En Esperanto elsendas la radiostacio Melbourne Ethnic Community Radio.

En Melburno okazos la 112-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) ekde la 3-a ĝis la 10-a de julio 2026.