Edukira joan

Amanalco (udalerria)

Amanalco
Mexikoko udalerria
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Mexiko
Mexikoko estatuImage Mexikoko estatua
HerriburuaAmanalco de Becerra (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak19°15′N 100°01′W / 19.25°N 100.02°W / 19.25; -100.02
Mapa
Image
Azalera219,49 km²
Altitudea2.450 m
Demografia

Amanalco Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, 219,5 km²ko azaleran. Herriburua Amanalco de Becerra da.

Udalerriko herririk handienak San Juan, San Bartolo, San Jerónimo, San Mateo eta Polvillos dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako herriak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
4km
2.5milia
9
8
7
6
5
4
3
2
1
1
San Juan (biztanleria 3,253)
2
San Bartolo (biztanleria 2,982)
3
San Jerónimo (biztanleria 2,683)
4
San Mateo (biztanleria 2,110)
5
Polvillos (biztanleria 1,851)
6
Amanalco de Becerra (biztanleria 1,517)
7
El Potrero (biztanleria 1,045)
8
San Miguel Tenextepec (biztanleria 1,025)
9
San Sebastián el Grande (biztanleria 968)

2020ko Mexikoko biztanleria eta etxebizitza-erroldaketaren arabera 23.675 biztanle zeuden. Biztanleen % 31,2 14 urtetik beherakoak ziren eta % 6,2 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 95,0 gizon zeuden, eta 15 urtetik gorako 100 emakumeko, 93,2 gizon zeuden adin-talde horretan.[1]

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 11.534 gizon, 12.141 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.57
 
85+
 
0.86
0.57
 
80-84
 
0.74
1.11
 
75-79
 
1.17
1.41
 
70-74
 
1.56
2.20
 
65-69
 
2.27
2.97
 
60-64
 
2.67
3.35
 
55-59
 
3.37
4.59
 
50-54
 
4.51
5.12
 
45-49
 
4.96
5.99
 
40-44
 
6.15
6.45
 
35-39
 
6.93
7.14
 
30-34
 
7.85
8.69
 
25-29
 
8.90
8.63
 
20-24
 
8.70
9.32
 
15-19
 
8.78
10.35
 
10-14
 
10.02
10.69
 
5-9
 
10.36
10.86
 
0-4
 
10.19
Iturria: Datu hauek Mexiko Erroldatik eskuratu dira. Erroldako jatorrizko datuak ikus daitezke erreferentzian[2]. Datuak aldatzeko, begiratu Wikimedia Commonsetik kargatutako fitxategia.

Etniak eta hizkuntzak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleen % 5,9k hizkuntza indigenaren bat hitz egiten zuen (5 urte baino gehiago zuten 1.388 biztanlek). Haietatik, % 99,1k gaztelania ere bazekiten eta % 0,6k ez zekiten gaztelaniarik. Bestalde, biztanleen % 0,6k bere burua afromexikartzat edo afro-ondorengotzat jotzen zuen. Hitz egiten den hizkuntza indigena nagusia otomiera (% 5,3) da.[3][4]

Hizkuntza indigenak
Biztanleriaren gaineko ehunekoa
94,7 %
Otomiera Hizkuntza indigena nabarmenik ez

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 96,5 udalerria dagoen estatuan jaio ziren eta % 3,3 beste estatu batean. Gainera, % 0,2 atzerrian jaiotakoak ziren (atzerrian jaiotakoen artean, 100 emakumeko 109,1 gizon). Estatu arteko migrazio berriari dagokionez (2015-2020), beste estatu batetik 557 lagun iritsi ziren udalerrira (biztanleriaren % 1,2), eta 639 lagunek udalerria utzi zuten beste estatu batera joateko. Atzerrira emigratu zutenen artean, arrazoi nagusiak familia (% 61,4) eta lana (% 18,8) izan ziren.[5][6]

Migrazioa
Jaioterria
96,5 %
Estatu berean jaioak Beste estatu batean jaioak Atzerrian jaioak
Nazioarteko emigrazioaren arrazoia
18,8 %
61,4 %
8,3 %
Lana Familia Hezkuntza Segurtasunik eza Bestelakoa

Udalerrian 6.079 etxegune zeuden. Batez beste, etxegune bakoitzak 3,9 kide zituen eta % 28,6etan emakumezkoa zen buru. Egoera zibilari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 59,7 ezkonduta edo izatezko bikotekidea zuen, % 31,1 ezkongabea zen eta % 9,2 lehenago ezkondua (banandua, dibortziatua edo alarguna) zen. Ugalkortasunari dagokionez, emakumeko bizirik jaiotako seme-alaben batez bestekoa 2,62 zen.[7]

Egoera zibila
12 urte eta gehiagoko biztanleria
59,7 %
31,1 %
9,2 %
Ezkondua edo izatezko bikotea Ezkongabea Lehenago ezkondua

Hezkuntza maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskolatze-maila, batez beste, 7,8 urtekoa zen. Emakumezkoen artean 7,6 urtekoa zen eta gizonezkoen artean 8,0 urtekoa. 15 urte eta gehiagoko biztanleen % 9,5 analfabetoa zen. Eskola-asistentziari dagokionez, 15-17 urte bitartekoen % 74,0 eta 18-24 urte bitartekoen % 25,0 eskolara joaten ziren. 12-14 urte bitartekoen % 8,3 ez zen eskolara joaten.[8]

2020. urtean, erlijioari dagokionez, biztanleen % 86,7 katolikoa zen, % 6,3 talde protestante edo ebanjeliko batekoa zen, % 0,0 beste erlijio batekoa eta % 7,1 erlijiorik gabekoa zen.[9]

Erlijioa
Biztanleriaren gaineko ehunekoa
86,7 %
Katolikoa Ebanjelikoa/protestantea Beste erlijio bat Erlijiorik gabe

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020. urtean, jarduera-tasari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 57,5 ekonomikoki aktiboa zen, hau da, lanean edo lan bila zebilen (10.106 pertsona). Tasa horrek generoen araberako aldea nabarmentzen zuen: % 38,7 izan zen emakumeen artean eta % 77,5 gizonen artean. Biztanleria aktiboaren % 2,7 langabezian zegoen (272 pertsona).[10]

INEGIren 2020ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 7.334 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.079 (% 82,9) modu partikularrean okupatuta zeuden, 729 (% 9,9) hutsik eta 524 (% 7,1) aldi baterako erabilerakoak. Etxebizitza okupatu bakoitzean batez beste 3,89 biztanle bizi ziren, guztira 23.669 biztanle udalerrian.[11]

7.334etxebizitza
6.079okupatuta
23.669biztanle
3,89biztanle/etxebizitza, batez beste

Etxebizitza multzoa

6.079
729
Okupatuta (6.079)Hutsik (729)Aldi baterakoa (524)

Gela kopuruari dagokionez, gehienek hiru gela edo gehiago zituzten (4.184, % 68,9), 1.455 (% 24,0) bi gelakoak eta 430 (% 7,1) gela bakarrekoak. Oinarrizko zerbitzuei begira, ia etxebizitza guztiek argindarra (% 97,6), hodi bidezko ura (% 94,9) eta saneamendua (% 89,1) zituzten, eta % 85,1 hirurak batera. Ondasun iraunkorrei dagokienez, % 53,6 hozkailua zuten eta % 35,5 garbigailua; sakelako telefonoa ia orokorra zen (% 71,2), baina telefono finkoa askoz gutxiagotan (% 7,9). Interneteko konexioa % 13,9an zegoen eta ordenagailua % 8,5an. Etxebizitzen % 5,7k ez zuen inolako ondasunik, eta % 7,1k ez zuen inolako informazio- eta komunikazio-teknologiarik.[11]

Gela kopurua

1 gela430
2 gela1.455
3 gela edo gehiago4.184

Oinarrizko zerbitzuak

% 97,6argindarra
% 94,9hodizko ura
% 89,1saneamendua
% 85,1hirurak batera

Ondasunak eta IKT

Hozkailua% 53,6
Sakelakoa% 71,2
Garbigailua% 35,5
Internet% 13,9
Autoa% 26,4
Ordenagailua% 8,5
Telefono finkoa% 7,9

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  2. ↑ (Gaztelaniaz) Geografía(INEGI), Instituto Nacional de Estadística y. «Censo de Población y Vivienda (CPV) 2020» www.inegi.org.mx (kontsulta data: 2026-09-06).
  3. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  4. ↑ (Gaztelaniaz) Banco de Indicadores: Lengua indígena. INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) Banco de Indicadores: Migración. INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Principales resultados por localidad (ITER)» Censo de Poblacion y Vivienda 2020 (INEGI).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]