Edukira joan

Astalhac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Astalhac
Frantziako udalerria
Image
Image Irudi gehiago
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Akitania Berria
DepartamenduaCorrèze
BarrutiBrive-la-Gaillardeko barrutia
Kantonamenducanton of Beaulieu-sur-Dordogne
Izen ofizialaAstaillac
Posta kodea19120
Geografia
Koordenatuak44°57′05″N 1°49′53″E / 44.9514°N 1.8314°E / 44.9514; 1.8314
Mapa
Image
Azalera7,35 km²
Altitudea147 m, 128 m, 306 m eta 195 m
MugakideakAltillac, Liordres, Sioniac, Gagnac-sur-Cère, Girac eta Bél Luéc
Demografia
Biztanleria204 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 83 (%40,1) (%59,9) 124 alt_right
Dentsitatea28 bizt/km²
astaillac.fr

Astalhac (okzitanieraz Astalhac, frantsesez eta ofizialki: Astaillac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 204 biztanle zituen 7,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Altillac, Liordres, Sioniac, Gagnac-sur-Cère, Girac eta Bél Luéc.

Mapa
Astaillac eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AstaillacAstaillac
Població amb 240 habitants (2000)Sioniac (2,8 km)
Població amb 844 habitants (2000)Altillac (3,0 km)
Població amb 208 habitants (2000)Liourdres (3,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1037 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Camps,_Sent_Maturin_e_Leubagel udalerrian dago, 12,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1432,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 18an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,1 °C) eta hotzena urtarrila (4,8 °C). Urteko prezipitazioa 947 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (93 mm) eta lehorrena uztaila (63 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,12 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,3 °C) baino 0,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2018, 2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 2022 izan zen (13,9 °C) eta hotzena 2010 (11,5 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Astalhac)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.8 5.5 8.9 11.6 15.5 19.2 21.1 20.7 16.6 13.0 8.1 5.3 12.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 80 67 69 89 93 78 63 71 80 81 92 87 947
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,3−0,9+0,7+0,7+1,1+1,4+0,6+1,0−0,8−0,5−0,3−0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 124 gizon, 83 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
4.03
 
85-89
 
0.00
4.03
 
80-84
 
0.00
17.74
 
75-79
 
19.28
4.03
 
70-74
 
6.02
4.84
 
65-69
 
7.23
0.00
 
60-64
 
0.00
8.06
 
55-59
 
25.30
4.03
 
50-54
 
0.00
12.90
 
45-49
 
12.05
4.03
 
40-44
 
6.02
4.03
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
6.02
4.03
 
25-29
 
0.00
8.06
 
20-24
 
12.05
12.10
 
15-19
 
0.00
4.03
 
10-14
 
0.00
4.03
 
5-9
 
6.02
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Astaillac udalerrian 204 biztanle zeuden eta 110 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,85 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 40 kide bakarrekoak ziren, 42 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 19 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

204biztanle
110elkarbizitza-unitate
1,85lagun elkarbizitza-unitateko
71familia
19Bikotea seme-alabekin
42Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
40Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 71 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (42). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 42 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

42
19
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 176 etxebizitza zeuden. Horietatik 108 egoitza nagusi ziren, 44 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (171), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 90 beren jabearen bizilekuak ziren, 11 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

176etxebizitza
108egoitza nagusi
171etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

108
44
24
Egoitza nagusia (108)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (44)Hutsik (24)

Etxe mota

171
Etxea (171)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

90
11
Jabeak (90)Alokairuan (11)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik28
1919-19456
1946-197017
1971-199027
1991-200515
2006-202015

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (45). 55 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 96 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 40 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 63tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela9
3 gela21
4 gela32
5 gela edo gehiago45

Berogailu mota

24
23
55
Fuel-olioa (24)Elektrizitatea (23)Gas botila (6)Bestelakoak (55)

Aparkalekua eta ibilgailuak

96aparkalekua
40ibilgailu 1
63ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 120 biztanleetatik 91 aktibo ziren (% 75,8), horietako 88 lanean (% 73,3) eta 3 langabezian (aktiboen % 3,3).

12015-64 urteko biztanle
% 75,8aktibo
% 73,3lanean
% 3,3langabezia-tasa

29 ez-aktibotik 6 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,7), 14 erretiraturik zeuden (% 48,3) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,0).

Ez-aktiboak

% 21
% 48
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 10 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 88 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

10enplegu udalerrian
% 20,0soldatapeko
% 80,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.940 eurokoa zen.

25.940 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.910 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.[13]

2000. urtean Astaillac udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 430 hektarea erabiltzen.[14]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1957ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Camps », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Astalhac&oldid=11341280"(e)tik eskuratuta