Edukira joan

Balkanetako Bigarren Gerra

Wikipedia, Entziklopedia askea
Balkanetako Bigarren Gerra
Image
Data1913ko ekainaren 16a – 1913ko uztailaren 18a
LekuaBalkanak
EmaitzaBulgariaren porrota
Gudulariak
Image Bulgaria Image Serbia
Image Errumania
Image Grezia
Image Montenegro
Image Otomandar Inperioa

Noren laguntza
Errusiako Inperioa Errusiar Inperioa [1]
Buruzagiak
Image Mihail Savov
Image Vasil Kutintxev
Image Nikola Ivanov
Image Radko Dimitriev
Image Stilijan Kovatxev
Image Stefan Toshev
Image Radomir Putnik
Image Fernando I.a Errumaniakoa
Image Alexandru Averescu
Image Konstantino I.a Greziakoa
Image Ahmet Izzet Pasha
Indarra
Image Bulgaria 500.221–576.878 Image Serbia 348.000[2]
Image Errumania 330.000[2]
Image Grezia
148.000
Image Montenegro 12.802[2]
Image Otomandar Inperioa 255.000[3]
Guztira: 1.093.802
Galerak
Image Bulgaria:
18.000 hildako
60.000 zauritu
15.000 gaixoak hil[4]

Guztira:
93.000 hildako edo zauritu
Image Serbia:
9.000 hildako
36.000 zauritu
5.000 gaixoak hil[4]

Image Grezia:
5.851 hildako
23.847 zauritu
580 hotzak hil
188 galduta[5]

Image Montenegro 240 hildako
961 zauritu[4]

Image Errumania
 ? hildako
6.000 gaixoak hil[6]

Image Otomandar Inperioa:
? hildako
4.000 gaixoak hil[7]

Guztira:
~91.000 hildako edo zauritu

1913ko ekainak 1ean Greziak eta Serbiak amaitutzat eman zuten ordura arte Bulgariarekin izan zuten aliantza, urte horretako ekainak 29an Balkanetako Bigarren Gerra eragin zuena.

Londresko Itunak tirabirak eragin zituen balkaniar aliatuen artean, bereziki Serbia eta Bulgariaren artean. Tirabira hauen arrazoietako bat Bulgariak bulgariar kontrolpean zeuden Mazedoniako zenbait guneren jabetzari buruzko Serbiaren aldarrikapena ez zuela errekonozitzen zen. Gainera, Serbiak mendeku hartu nahi zuen Adriatikoko kostaldean lurralderik lortu ez izanagatik.

1913ko ekainak 29an, bere gobernuaren aginduetara lan egiten ez zuen general batek serbiar posizio defentsiboak eraso zituen. Bulgariar gobernuak eraso honen berri ez zuela adierazi zuen arren, Greziak eta Serbiak Bulgariari gerra deklaratu zioten uztailak 8an.

Bi aste beranduago, beste horrenbeste egin zuten Errumaniak, Montenegrok eta Otomandar Inperioak. Uztailak 30ean, bulgariarrek, koalizio honi aurre egiteko gai ez zirenak, armistizio bat eskatu zuten, eman zitzaiena.

Negoziaketetan zehar Serbiak Albania inbaditu zuen, eta soilik austriar ultimatum baten ondoren erretiratu zen.

Honen ondorio izan zen bake hitzarmenaren arabera, Bukaresteko Hitzarmena deitua eta errumaniar hiriburuan abuztuak 10ean sinatua, Bulgariak bere lurraldearen zati handi bat galdu zuen, horien artean Errumaniari eman zitzaizkion 7.700 kilometro karratu. Beste konpentsazio batzuen artean, Mazedoniaren zatirik gehiena Serbia eta Greziaren zati izatera pasa zen. Bulgariak ere bere lurraldearen zati handi bat eman behar izan zion Otomandar Inperioari beranduago akordio batzuen arabera.

Balkanetako Gerrek eragin sakona izan zuten Europako historian zehar. Otomandar Inperioaren eta Bulgariaren desagerpenak ere, Europa hego-mendebaldean oso arriskutsuak ziren tirabirak sortu zituen.

Bake hitzarmenek Serbiar estatu indartsu eta anbiziotsu bat sortzea erraztu zuten, baina ondoko Austria-Hungariako Inperioan serbiarren aurkako gorroto eta beldurra ere sortu zuten. 1914an, Austriako artxidukea eta tronu inperialaren oinordekoa zen Franz Ferdinand Austriakoaren hilketak, Austria-Hungariari Serbia inbaditzeko aitzakia eman zion, hala, Lehen Mundu Gerra abiaraziz.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Errusiak Serbia eta Montenegro laguntzen ditu Balkanetako Lehen Gerratik, baina Serbia Tratatuan proposatu gabeko konkistatutako lurraldeek bulgariar akusazioagatik, Bulgariak gerra deklaratzen dio Serbiari. Horregatik, Errusiak Serbia eta Montenegro laguntzen ditu berriro, Otomandar Inperioarekin (Edirne eta Ekialdeko Traziako lurraldeagatik) eta Errumaniarekin (Dobruja berreskuratzeko batera Bulgariatik)
  2. 1 2 3 Hall (2000), p. 117.
  3. ↑ Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 323.
  4. 1 2 3 Hall (2000), p. 135.
  5. ↑ (Grezieraz) Kalkulua. Greziar Armada, 12 or...
  6. ↑ Hall (2000), p. 118.
  7. ↑ Hall (2000), p. 119.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]