Edukira joan

Bexar konderria (Texas)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bexar konderria
Bexar County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
EstatuaImage Texas
Kodea48029
HiriburuaSan Antonio
Image
Bexar konderria (Texas) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Bexar konderria (Texas)
Bexar konderria (Texas)

Bexar konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak29°27′N 98°31′W / 29.45°N 98.52°W / 29.45; -98.52
Biztanleria2.009.324 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		3.253,25 km2
3.211,12 km2 (%98.7)
42,13 km2 (%1.3)
Dentsitatea0,63 bizt/km2
Datu gehigarriak

Bexar konderria (ingelesez: Bexar County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua San Antonio da. Azken erroldaren arabera 2.009.324 biztanle zituen 3.211 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bexar konderriak 3.253,25 kilometro koadro ditu. Horietatik 42,13 ura dira. Beste 3.211,12 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 527,1 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Bexar konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 20,8 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena abuztua da (29,4 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 35,8 °C) eta hotzena urtarrila (11,3 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, 4,8 °C). Urteko prezipitazioa 797 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (102 mm) eta lehorrena otsaila (45 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,6 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (20,3 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2006, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2024 izan zen (22,4 °C) eta hotzena 1976 (18,9 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 789 berokuntza-gradu-egun eta 1708 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


  Image   Datu klimatikoak (Bexar konderria)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 17.7 20.0 23.5 27.2 30.5 33.7 35.2 35.8 32.6 28.2 22.4 18.3 27.1
Batez besteko tenperatura (ºC) 11.3 13.6 17.2 20.7 24.6 27.9 29.1 29.4 26.4 21.7 16.1 12.0 20.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 4.8 7.1 10.9 14.1 18.8 22.0 23.0 22.9 20.1 15.2 9.8 5.7 14.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 49 45 61 61 102 84 57 60 91 83 57 48 797
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (20,3 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4+1,1+0,7+0,4+0,7+0,2+0,1+0,1−0,1+0,6+0,5+0,9
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 30 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (20,3 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 2.009.324 biztanle zeuden. Biztanleen % 95,3 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 4,7 landa-eremuetan. Batez besteko adina 34,9 urtekoa zen, 33,7 urtekoa gizonezkoen artean eta 35,9 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 24,7 18 urtetik beherakoak ziren eta % 13,2 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 95,7 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 93,3 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea0500.0001.000.0001.500.0002.000.0002.500.00018301860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 982.837 gizon, 1.026.487 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.07
 
85+
 
1.80
1.22
 
80-84
 
1.69
2.04
 
75-79
 
2.50
3.26
 
70-74
 
3.82
4.15
 
65-69
 
4.75
5.11
 
60-64
 
5.44
5.82
 
55-59
 
5.98
5.83
 
50-54
 
5.82
6.15
 
45-49
 
6.25
6.36
 
40-44
 
6.36
7.16
 
35-39
 
7.00
7.52
 
30-34
 
7.26
7.74
 
25-29
 
7.36
7.73
 
20-24
 
7.22
7.62
 
15-19
 
7.16
7.60
 
10-14
 
7.00
7.14
 
5-9
 
6.57
6.49
 
0-4
 
6.02
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 2.009.324 biztanle zeuden. Herritarren % 59,3 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 65,5 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 26,7[oh 3]; % 18,1 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 7,4; % 8,0 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,2; % 6,6 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,7; % 0,6 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; % 0,3 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 1,0 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4.[oh 4][5]

Arraza/etniaImage Texasko mapa
Etnizitatea
2000
45,7 %
54,3 %
2010
41,3 %
58,7 %
2020
40,7 %
59,3 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
68,9 %
7,2 %
17,8 %
2010
73,3 %
16,7 %
2020
65,5 %
18,1 %
8,0 %
6,6 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 61,4 estatu berean jaiotakoak, % 22,1 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 13,8 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 43,5 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 56,5 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 71,7, biztanleria osoaren % 9,9); ondoren Asian (% 19,1, % 2,6), Europan (% 4,3, % 0,6), Afrikan (% 3,7, % 0,5) eta Ipar Amerikan (% 1,0, % 0,1).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorriaImage Texasko mapa
Jaioterria
61,4 %
22,1 %
13,8 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
43,5 %
56,5 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
71,7 %
19,1 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 794.173 etxebizitza zeuden, horietatik % 91,5 okupatuta eta % 8,5 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 58,7 jabeek okupatutakoak ziren eta % 41,3 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 726.886 etxegune zeuden guztira, horietatik % 67,6 familia-etxeguneak ziren eta % 32,4 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 65,9 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 34,1 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 79,9 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 20,1 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 38.562 pertsona (biztanleria osoaren % 1,9); horietatik 6.433 zuzentze- eta gazte-egoitzetan, 7.079 unibertsitateko ikasleen egoitzetan eta 12.750 egoitza militarretan bizi ziren.[7]

794.173etxebizitza
726.886okupatuak
38.562talde-bizilekuetan

EtxebizitzakImage Texasko mapa

426.491
300.395
67.287
Jabetzan (426.491) Alokairuan (300.395) Hutsik (67.287)

Etxegune motak

323.764
48.595
119.094
188.125
47.308
Ezkondutako bikotea (323.764) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (48.595) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (119.094) Bakarrik bizi (188.125) Beste norbaitekin (47.308)

Talde-bizilekuetako biztanleria

6.433
7.079
12.750
12.300
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (6.433) Unibertsitateko egoitzak (7.079) Egoitza militarrak (12.750) Beste (12.300)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 86,6k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 31,8k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 12,3k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19121.02112.1%4.86457.8%2.534
19165.48343.1%7.00855.1%223
19208.89452.2%6.92640.6%1.226
19249.89840.1%10.83843.9%3.963
192816.47749.7%16.62650.1%57
19327.46616.4%37.76582.8%363
193612.95126.4%35.78173.0%250
194018.27032.2%38.21467.4%212
194423.58839.0%35.02458.0%1.815
194826.20239.5%35.97054.3%4.107
195265.39156.3%50.26043.3%485
195665.90158.1%46.79041.3%640
196063.93445.6%75.37353.7%938
196453.46932.9%108.65866.9%393
196872.95139.5%95.32551.6%16.598
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
1972137.57259.8%91.66239.8%959
1976121.17644.6%146.58154.0%3.673
1980159.57851.7%137.72944.6%11.167
1984203.31959.7%136.94740.2%560
1988193.19252.2%174.03647.1%2.521
1992168.81640.7%172.51341.5%73.947
1996161.61944.6%180.30849.7%20.562
2000215.61352.2%185.15844.9%11.955
2004260.69854.8%210.97644.4%3.640
2008246.27546.7%275.52752.2%5.690
2012241.61746.9%264.85651.5%8.237
2016240.33340.4%319.55053.7%34.691
2020308.61840.1%448.45258.2%13.501
2024337.54544.5%411.38954.2%9.389

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 72.341 $ zen (Image Texasko mapa), eta familiena, 87.646 $. Per capita errenta 36.702 $ zen. Biztanleriaren % 14,6 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 5,4k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 9,6k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

72.341 $etxegunearen errenta mediana
87.646 $familiaren errenta mediana
36.702 $biztanleko errenta
% 14,6pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,2
% 10,1
% 13,3
% 9,6
% 7,1
% 8,6
% 9,6
< 10.000 $ — % 5,4 (40.409) 10.000-14.999 $ — % 3,5 (26.267) 15.000-19.999 $ — % 3,3 (24.419) 20.000-24.999 $ — % 3,4 (25.163) 25.000-29.999 $ — % 3,7 (27.437) 30.000-34.999 $ — % 4,1 (30.852) 35.000-39.999 $ — % 3,7 (28.158) 40.000-44.999 $ — % 3,5 (26.615) 45.000-49.999 $ — % 3,9 (29.130) 50.000-59.999 $ — % 7,2 (54.203) 60.000-74.999 $ — % 10,1 (76.155) 75.000-99.999 $ — % 13,3 (100.056) 100.000-124.999 $ — % 9,6 (71.773) 125.000-149.999 $ — % 7,1 (53.567) 150.000-199.999 $ — % 8,6 (64.535) ≥ 200.000 $ — % 9,6 (72.200)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bexar_konderria_(Texas)&oldid=11831931"(e)tik eskuratuta