Edukira joan

Brunoy

Brunoy
Frantziako udalerria
Image
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Île-de-France
DepartamenduaSeine-et-Oise
AlkateaBruno Gallier (en) Itzuli
Izen ofizialaBrunoy
Posta kodea91800
Geografia
Koordenatuak48°41′53″N 2°30′12″E / 48.6981°N 2.5033°E / 48.6981; 2.5033
Mapa
Image
Azalera6,62 km²
Altitudea53 m, 37 m, 94 m eta 69 m
MugakideakVillecresnes, Épinay-sous-Sénart, Montgeron, Soisy-sur-Seine, Yerres eta Mandres-les-Roses
Demografia
Biztanleria25.643 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 13.158 (%51,3) (%48,8) 12.511 alt_right
Dentsitatea3.874 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakWittlich
brunoy.fr

Brunoy Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 25.643 biztanle zituen 6,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Villecresnes, Épinay-sous-Sénart, Montgeron, Soisy-sur-Seine, Yerres eta Mandres-les-Roses.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ImageBrunoy
Població amb 28789 habitants (2000)Yerres (2,0 km)
Població amb 9295 habitants (2000)Villecresnes (3,5 km)
Població amb 2232 habitants (2000)Périgny (3,5 km)
Població amb 22929 habitants (2000)Montgeron (3,7 km)
Població amb 9094 habitants (2000)Crosne (3,8 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 664 mm-koa da, urtarrilean 10,8 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mandres-les-Roses udalerrian dago, 3,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 698,3 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 6an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,5 °C) eta hotzena urtarrila (4,7 °C). Urteko prezipitazioa 663 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (68 mm) eta lehorrena otsaila (47 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,39 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2019, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (13,5 °C) eta hotzena 1963 (9,3 °C).[4]

  Image   Datu klimatikoak (Brunoy)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.7 5.1 8.2 11.3 15.0 18.4 20.5 20.2 16.2 12.2 7.8 5.2 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 53 47 49 47 64 55 53 58 50 57 59 68 663
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,8+1,5+1,6+1,6+1,6+1,6+1,7+0,6+0,7+1,1+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea0500010.00015.00020.00025.00030.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 12.470 gizon, 13.337 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.07
 
95+
 
0.67
0.55
 
90-94
 
1.48
1.22
 
85-89
 
2.15
2.57
 
80-84
 
3.06
3.15
 
75-79
 
4.02
4.29
 
70-74
 
5.23
4.31
 
65-69
 
5.06
5.77
 
60-64
 
6.62
7.45
 
55-59
 
5.95
6.26
 
50-54
 
6.43
7.19
 
45-49
 
7.36
6.62
 
40-44
 
6.22
6.58
 
35-39
 
6.69
5.60
 
30-34
 
5.57
4.79
 
25-29
 
4.33
5.09
 
20-24
 
4.72
7.26
 
15-19
 
5.97
7.79
 
10-14
 
6.52
7.88
 
5-9
 
6.20
5.57
 
0-4
 
5.75
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Brunoy udalerrian 25.229 biztanle zeuden eta 10.742 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,35 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 33,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

25.229biztanle
10.742elkarbizitza-unitate
2,35lagun elkarbizitza-unitateko
7.013familia
Udalerria
% 29
% 23
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 7.013 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (3.122). Guraso bakarreko 1.365 familietatik 1.087etan ama zen guraso bakarra. 3.082 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.505k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.596k bi, eta 828k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.122 bikoteetatik 329tan (% 10,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

2.525
3.122
1.365
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean3.082
Seme-alaba bat1.505
Bi seme-alaba1.596
Hiru seme-alaba619
Lau edo gehiago209

15 urte edo gehiago zituzten 20.696 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,8). 80 urte edo gehiagoko 1.536 biztanleetatik 1.330 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 206 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 16
40-54% 13
55-64% 19
65-79% 26
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 62
40-54% 73
55-64% 73
65-79% 70
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,9 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 29,6 ezkongabeak ziren, % 5,8 alargunak eta % 6,2 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 42,5
Ezkongabea% 29,6
Izatezko bikotean% 9,9
Dibortziatuta% 6,2
PACS bidez lotuta% 6,0
Alarguna% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,5), goi-mailako langileak (% 23,5), erdi-mailako lanbideak (% 19,2), enplegatuak (% 14,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,5) Essonne departamenduko batez bestekoaren (% 23,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 23
% 19
% 14
% 29
Essonne
% 19
% 19
% 17
% 12
% 24
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 11.573 etxebizitza zeuden. Horietatik 10.778 egoitza nagusi ziren, 149 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 647 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (5.920), etxeak baino gehiago (5.616). Egoitza nagusietatik 7.036 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.560 alokairuan zeuden, 1.680 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 182 doan lagata.[9]

11.573etxebizitza
10.778egoitza nagusi
5.616etxe
5.920apartamentu

Etxebizitza multzoa

10.778
Egoitza nagusia (10.778)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (149)Hutsik (647)

Etxe mota

5.616
5.920
Etxea (5.616)Apartamentua (5.920)

Jabetza egoera

7.036
3.560
1.680
Jabeak (7.036)Alokairuan (3.560)HLM (1.680)Doan lagata (182)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.555).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik705
1919-19451.121
1946-19703.331
1971-19903.555
1991-20051.323
2006-2020688

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (3.558). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (7.237 etxebizitzatan). 7.339 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 5.532 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.299tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela477
2 gela1.365
3 gela2.462
4 gela2.916
5 gela edo gehiago3.558

Berogailu mota

7.237
2.444
Gas sarea (7.237)Fuel-olioa (679)Elektrizitatea (2.444)Gas botila (39)Bestelakoak (379)

Aparkalekua eta ibilgailuak

7.339aparkalekua
5.532ibilgailu 1
3.299ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 15.915 biztanleetatik 12.262 aktibo ziren (% 77,0), horietako 11.225 lanean (% 70,5) eta 1.037 langabezian (aktiboen % 8,5).

15.91515-64 urteko biztanle
% 77,0aktibo
% 70,5lanean
% 8,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 35,9
25-54 urte% 93,6
55-64 urte% 67,4
Gizonak% 78,8
Emakumeak% 75,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,3
BEPC, brebeta% 13,1
CAP-BEP% 11,9
Batxilergoa% 10,4
Goi-mailako +2% 7,5
Goi-mailako +3/4% 5,0
Goi-mailako +5% 5,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

3.652 ez-aktibotik 1.865 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 51,1), 844 erretiraturik zeuden (% 23,1) eta 944 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,8).

Ez-aktiboak

% 51
% 23
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 33
% 30
% 22
% 11
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.533 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 11.225 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

5.533enplegu udalerrian
% 82,9soldatapeko
% 17,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 31.120 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

31.120 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.940 €
% 12,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 974 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 17 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 27 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 108 eraikuntza enpresak ziren, 159 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 35 garraio enpresak ziren, 56 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 47 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 42 finantziazio enpresak ziren, 117 higiezinen enpresak ziren, 123 zerbitzu enpresak ziren, 179 administrazio publikoko enpresak ziren eta 60 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 252 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 3 posta bulegoak, 8 banku bulegoak, 3 funerariak, 17 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 5 autoeskolak, 8 igeltseroak, 29 margolariak, 14 zurginak, 26 iturginak, 13 argiketariak, 16 eraikuntza enpresak, 20 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 41 jatetxeak, 28 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 7 apaindegiak.[11]

2009an zeuden 60 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 14 okindegiak, 8 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 8 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 3 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 2 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, osasun-zentro 1 bat, 8 botika eta 4 anbulantzia zegoen.

2009an 8 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Brunoy udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 3 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.959 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 2.414.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mandres », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]