Edukira joan

Caupena

Wikipedia, Entziklopedia askea
Caupena
Frantziako udalerria
Image
Image Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Akitania Berria
DepartamenduaImage Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Mugron
Izen ofizialaCaupenne
Posta kodea40250
Geografia
Koordenatuak43°41′01″N 0°44′44″W / 43.6836°N 0.7456°W / 43.6836; -0.7456
Mapa
Image
Azalera15,22 km²
Altitudea32 m, 122 m eta 71 m
MugakideakBaigts, Bastennes, Bergouey, Donzacq, Gaujacq, Lahosse, Larbey, Maylis eta Saint-Aubin
Demografia
Biztanleria402 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 188 (%47) (%53) 212 alt_right
Dentsitatea26 bizt/km²
caupenne.fr

Caupena (okzitanieraz Caupena, frantsesez eta ofizialki: Caupenne) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 402 biztanle zituen 15,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Baigts, Bastennes, Bergouey, Donzacq, Gaujacq, Lahosse, Larbey, Maylis eta Saint-Aubin.

Mapa
Caupenne eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CaupenneCaupenne
Població amb 117 habitants (2000)Bergouey (2,7 km)
Població amb 242 habitants (2000)Larbey (3,0 km)
Població amb 345 habitants (2000)Baigts (3,5 km)
Població amb 267 habitants (2000)Lahosse (4,5 km)
Població amb 446 habitants (2000)Gaujacq (4,8 km)
Població amb 254 habitants (2000)Bastennes (4,9 km)
Població amb 484 habitants (2000)Saint-Aubin (5,1 km)
Població amb 334 habitants (2000)Maylis (5,6 km)
Població amb 438 habitants (2000)Donzacq (5,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1174 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Begar udalerrian dago, 18,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1114,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 44,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,8 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (6,9 °C). Urteko prezipitazioa 1306 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (177 mm) eta lehorrena uztaila (67 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,8 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1972 (12,0 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Caupena)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.9 7.6 10.5 12.5 16.0 19.0 20.8 21.0 18.1 14.6 10.0 7.5 13.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 129 104 96 115 104 82 67 73 103 125 177 133 1306
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,1+1,3+1,2+1,4+1,3+0,7+1,3+0,2+0,7+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 212 gizon, 188 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.36
 
90-94
 
0.00
11.79
 
85-89
 
2.66
4.72
 
80-84
 
10.64
2.36
 
75-79
 
2.66
2.36
 
70-74
 
10.64
2.36
 
65-69
 
2.66
11.79
 
60-64
 
10.64
4.72
 
55-59
 
2.66
11.32
 
50-54
 
10.11
7.08
 
45-49
 
2.66
4.72
 
40-44
 
10.11
7.08
 
35-39
 
2.66
4.72
 
30-34
 
4.79
0.00
 
25-29
 
2.66
2.36
 
20-24
 
0.00
13.21
 
15-19
 
2.66
2.36
 
10-14
 
12.23
4.72
 
5-9
 
4.79
0.00
 
0-4
 
4.79
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Caupenne udalerrian 402 biztanle zeuden eta 183 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

402biztanle
183elkarbizitza-unitate
2,20lagun elkarbizitza-unitateko
123familia
Udalerria
% 26
% 38
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 123 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (69). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 69 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

69
48
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,0), enplegatuak (% 18,6), eskulangileak (% 15,8), erdi-mailako lanbideak (% 10,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,0) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,7).[10]

Udalerria
% 11
% 19
% 16
% 41
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 215 etxebizitza zeuden. Horietatik 184 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (208), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 145 beren jabearen bizilekuak ziren, 36 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

215etxebizitza
184egoitza nagusi
208etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

184
19
Egoitza nagusia (184)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (19)

Etxe mota

208
Etxea (208)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

145
36
Jabeak (145)Alokairuan (36)HLM (1)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (72).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik72
1919-19459
1946-197024
1971-199019
1991-200522
2006-202033

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (125). 80 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 159 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 73 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 104tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela7
4 gela49
5 gela edo gehiago125

Berogailu mota

71
22
80
Gas sarea (1)Fuel-olioa (9)Elektrizitatea (71)Gas botila (22)Bestelakoak (80)

Aparkalekua eta ibilgailuak

159aparkalekua
73ibilgailu 1
104ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 233 biztanleetatik 179 aktibo ziren (% 76,8), horietako 173 lanean (% 74,2) eta 6 langabezian (aktiboen % 3,4).

23315-64 urteko biztanle
% 76,8aktibo
% 74,2lanean
% 3,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 30,3
25-54 urte% 92,0
55-64 urte% 68,8
Gizonak% 79,0
Emakumeak% 75,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 27,3
CAP-BEP% 0,0
Batxilergoa% 5,0
Goi-mailako +2% 3,7
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 3,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

54 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,9), 17 erretiraturik zeuden (% 31,5) eta 16 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,6).

Ez-aktiboak

% 39
% 31
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 20
% 37
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 148 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 173 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

148enplegu udalerrian
% 82,4soldatapeko
% 17,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.280 eurokoa zen.

24.280 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 zurginak eta 1 ile apaindegia.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[14]

2000. urtean Caupenne udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 961 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1973ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Begaar », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Caupena&oldid=11343727"(e)tik eskuratuta