Edukira joan

Chatham konderria (Ipar Carolina)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chatham konderria
Chatham County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
EstatuaImage Ipar Carolina
Kodea37037
HiriburuaPittsboro
Image
Chatham konderria (Ipar Carolina) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Chatham konderria (Ipar Carolina)
Chatham konderria (Ipar Carolina)

Chatham konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak35°42′N 79°16′W / 35.7°N 79.26°W / 35.7; -79.26
Biztanleria76.285 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		1.838,45 km2
1.766,85 km2 (%96.11)
71,6 km2 (%3.89)
Dentsitatea43,18 bizt/km2
Datu gehigarriak
https://www.chathamcountync.gov/

Chatham konderria (ingelesez: Chatham County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Pittsboro da. Azken erroldaren arabera 76.285 biztanle zituen 1.836 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Chatham konderriak 1.838,45 kilometro koadro ditu. Horietatik 71,6 ura dira. Beste 1.766,85 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 34,54 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Chatham konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 15,6 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (26,3 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 32,1 °C) eta hotzena urtarrila (5,0 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −1,0 °C). Urteko prezipitazioa 1177 mm-koa da; hilabeterik euritsuena iraila da (124 mm) eta lehorrena otsaila (77 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,6 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (15,1 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2017, 2019 eta 2024). Urterik beroena 1990 izan zen (16,7 °C) eta hotzena 1917 (13,9 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 1833 berokuntza-gradu-egun eta 864 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


  Image   Datu klimatikoak (Chatham konderria)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 10.9 13.1 17.4 22.6 26.3 30.2 32.1 31.0 27.7 22.5 16.8 12.4 21.9
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.0 6.7 10.5 15.5 19.8 24.2 26.3 25.3 21.9 15.9 10.1 6.5 15.6
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -1.0 0.4 3.6 8.3 13.3 18.2 20.4 19.7 16.0 9.2 3.4 0.5 9.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 91 77 102 93 91 107 119 113 124 85 85 90 1177
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (15,1 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2+1,3+0,1+0,9+0,1+0,6+0,8+0,7+0,1+0,2+0,8+1,6
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 30 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (15,1 °C)
+2 °C−2 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 76.285 biztanle zeuden. Biztanleen % 36,0 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 64,0 landa-eremuetan. Batez besteko adina 48,0 urtekoa zen, 46,6 urtekoa gizonezkoen artean eta 49,1 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,3 18 urtetik beherakoak ziren eta % 25,4 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 92,2 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 89,7 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea020.00040.00060.00080.000100.0001750180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 36.587 gizon, 39.698 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.21
 
85+
 
3.36
2.76
 
80-84
 
3.17
4.95
 
75-79
 
5.28
6.46
 
70-74
 
7.55
7.31
 
65-69
 
7.65
7.44
 
60-64
 
7.65
7.49
 
55-59
 
7.48
6.93
 
50-54
 
6.60
6.34
 
45-49
 
6.56
5.74
 
40-44
 
5.64
5.35
 
35-39
 
5.63
4.88
 
30-34
 
4.67
4.00
 
25-29
 
3.86
4.60
 
20-24
 
3.71
6.14
 
15-19
 
5.60
6.58
 
10-14
 
5.97
5.80
 
5-9
 
5.22
5.03
 
0-4
 
4.42
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 76.285 biztanle zeuden. Herritarren % 13,6 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 80,5 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 69,6[oh 3]; % 11,8 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 10,2; % 2,5 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,1; % 4,5 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,9; % 0,3 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,5 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4.[oh 4][5]

Arraza/etniaImage Ipar Carolinako mapa
Etnizitatea
2000
90,4 %
9,6 %
2010
87,0 %
13,0 %
2020
86,4 %
13,6 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
74,9 %
17,1 %
2010
81,7 %
15,0 %
2020
80,5 %
11,8 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 47,9 estatu berean jaiotakoak, % 40,8 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 10,4 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 36,4 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 63,6 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 63,9, biztanleria osoaren % 6,7); ondoren Asian (% 17,9, % 1,9), Europan (% 14,1, % 1,5), Afrikan (% 2,0, % 0,2) eta Ipar Amerikan (% 1,9, % 0,2).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorriaImage Ipar Carolinako mapa
Jaioterria
47,9 %
40,8 %
10,4 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
36,4 %
63,6 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
63,9 %
17,9 %
14,1 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 33.947 etxebizitza zeuden, horietatik % 92,2 okupatuta eta % 7,8 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 79,0 jabeek okupatutakoak ziren eta % 21,0 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 31.288 etxegune zeuden guztira, horietatik % 69,9 familia-etxeguneak ziren eta % 30,1 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 79,9 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 20,1 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 85,5 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 14,5 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 807 pertsona (biztanleria osoaren % 1,1); horietatik 94 zuzentze- eta gazte-egoitzetan bizi ziren.[7]

33.947etxebizitza
31.288okupatuak
807talde-bizilekuetan

EtxebizitzakImage Ipar Carolinako mapa

24.728
6.560
2.659
Jabetzan (24.728) Alokairuan (6.560) Hutsik (2.659)

Etxegune motak

17.478
3.084
8.054
Ezkondutako bikotea (17.478) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (1.304) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (3.084) Bakarrik bizi (8.054) Beste norbaitekin (1.368)

Talde-bizilekuetako biztanleria

94
713
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (94) Beste (713)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 90,9k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 48,9k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 23,2k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
1912702.3%1.65253.9%1.345
19161.50144.8%1.83954.8%14
19202.90647.7%3.18652.3%0
19242.75544.3%3.44655.4%15
19283.31855.3%2.68044.7%0
19322.59037.5%4.26361.7%59
19362.18233.3%4.37366.7%0
19401.82931.2%4.02568.8%0
19442.43138.7%3.85661.3%0
19482.00834.7%3.39658.6%391
19523.60645.6%4.30354.4%0
19563.72947.3%4.15152.7%0
19604.30847.9%4.68352.1%0
19644.11143.7%5.29556.3%0
19683.84536.2%3.53233.3%3.239
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19726.17562.1%3.62436.5%142
19764.27939.9%6.39759.6%49
19805.41441.0%7.14454.1%647
19848.59553.4%7.45846.3%46
19886.99947.8%7.60051.9%40
19926.56835.4%9.52051.2%2.489
19967.73142.0%9.35350.8%1.312
200010.24849.0%10.46150.0%222
200412.89249.7%12.89749.8%133
200814.66844.6%17.86254.3%350
201216.66547.0%18.36151.8%408
201617.10542.9%21.06552.9%1.679
202021.18643.6%26.78755.1%626
202422.50743.0%29.01455.5%780

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 94.317 $ zen (Image Ipar Carolinako mapa), eta familiena, 120.025 $. Per capita errenta 59.363 $ zen. Biztanleriaren % 11,0 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 2,4k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 20,7k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

94.317 $etxegunearen errenta mediana
120.025 $familiaren errenta mediana
59.363 $biztanleko errenta
% 11,0pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 10,0
% 10,4
% 8,2
% 7,7
% 10,8
% 20,7
< 10.000 $ — % 2,4 (807) 10.000-14.999 $ — % 4,0 (1.306) 15.000-19.999 $ — % 2,8 (930) 20.000-24.999 $ — % 3,3 (1.088) 25.000-29.999 $ — % 2,8 (912) 30.000-34.999 $ — % 3,7 (1.214) 35.000-39.999 $ — % 3,3 (1.083) 40.000-44.999 $ — % 2,2 (718) 45.000-49.999 $ — % 2,2 (717) 50.000-59.999 $ — % 5,7 (1.872) 60.000-74.999 $ — % 10,0 (3.301) 75.000-99.999 $ — % 10,4 (3.416) 100.000-124.999 $ — % 8,2 (2.696) 125.000-149.999 $ — % 7,7 (2.545) 150.000-199.999 $ — % 10,8 (3.571) ≥ 200.000 $ — % 20,7 (6.828)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chatham_konderria_(Ipar_Carolina)&oldid=11831255"(e)tik eskuratuta