Edukira joan

Courtisols

Courtisols
Frantziako udalerria
Image
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Ekialde Handia
DepartamenduaImage Marne
BarrutiChâlons-en-Champagneko barrutia
Kantonamenducanton of Marson
Izen ofizialaCourtisols
Posta kodea51460
Geografia
Koordenatuak48°59′08″N 4°30′57″E / 48.9856°N 4.5158°E / 48.9856; 4.5158
Mapa
Image
Azalera65,62 km²
Altitudea105 m, 204 m eta 157 m
MugakideakBussy-le-Château, La Cheppe, Chepy, L'Épine, Marson, Moncetz-Longevas, Poix, Saint-Memmie, Sarry eta Somme-Vesle
Demografia
Biztanleria2.343 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.195 (%51) (%49) 1.149 alt_right
Dentsitatea36 bizt/km²
courtisols.fr

Courtisols Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.343 biztanle zituen 65,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bussy-le-Château, La Cheppe, Chepy, L'Épine, Marson, Moncetz-Longevas, Poix, Saint-Memmie, Sarry eta Somme-Vesle.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CourtisolsCourtisols
Població amb 645 habitants (2000)L'Épine (3,5 km)
Població amb 340 habitants (2000)Somme-Vesle (5,6 km)
Població amb 343 habitants (2000)La Cheppe (7,4 km)
Població amb 87 habitants (2000)Poix (8,3 km)
Població amb 275 habitants (2000)Marson (8,3 km)
Població amb 5356 habitants (2000)Saint-Memmie (9,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 733 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Fagnières udalerrian dago, 16 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 632,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,3 °C) eta hotzena urtarrila (3,0 °C). Urteko prezipitazioa 729 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (78 mm) eta lehorrena apirila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,5 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2020 izan zen (12,3 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Courtisols)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.0 3.5 6.5 9.8 13.8 17.1 19.3 18.8 14.7 10.8 6.4 3.7 10.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 55 52 51 63 59 62 60 55 68 66 78 729
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,6+1,2+1,3+1,3+1,3+1,5+1,6+0,5+0,7+1,1+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.149 gizon, 1.195 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.42
0.00
 
90-94
 
1.34
1.39
 
85-89
 
0.42
1.39
 
80-84
 
3.10
3.57
 
75-79
 
3.10
5.83
 
70-74
 
5.69
5.83
 
65-69
 
7.36
7.05
 
60-64
 
4.77
10.18
 
55-59
 
11.05
11.84
 
50-54
 
8.95
5.92
 
45-49
 
9.87
7.05
 
40-44
 
4.77
3.74
 
35-39
 
6.36
5.05
 
30-34
 
5.77
2.52
 
25-29
 
3.26
4.35
 
20-24
 
1.26
6.61
 
15-19
 
5.27
7.75
 
10-14
 
4.27
6.18
 
5-9
 
7.87
3.74
 
0-4
 
5.10
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Courtisols udalerrian 2.334 biztanle zeuden eta 1.039 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,25 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.334biztanle
1.039elkarbizitza-unitate
2,25lagun elkarbizitza-unitateko
751familia
Udalerria
% 29
% 38
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 751 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (391). Guraso bakarreko 55 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 401 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 178k seme-alaba bakarra zuten etxean, 129k bi, eta 43k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 305 bikoteetatik 36tan (% 11,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

391
305
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean401
Seme-alaba bat178
Bi seme-alaba129
Hiru seme-alaba35
Lau edo gehiago8

15 urte edo gehiago zituzten 1.940 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 62,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 85,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 5
40-54% 9
55-64% 11
65-79% 21
80 +% 63
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 81
40-54% 84
55-64% 86
65-79% 78
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 57,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 6,9 PACS bidez lotuta). % 15,0 ezkongabeak ziren, % 7,9 alargunak eta % 4,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 57,2
Ezkongabea% 15,0
Izatezko bikotean% 8,8
Alarguna% 7,9
PACS bidez lotuta% 6,9
Dibortziatuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,2), enplegatuak (% 17,6), erdi-mailako lanbideak (% 15,0), eskulangileak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,2) Marne departamenduko batez bestekoaren (% 30,0) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,4).[10]

Udalerria
% 11
% 15
% 18
% 12
% 34
Marne
% 10
% 15
% 16
% 16
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.108 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.039 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 62 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.001), eta apartamentuak gutxi ziren (92). Egoitza nagusietatik 839 beren jabearen bizilekuak ziren, 189 alokairuan zeuden, 76 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 12 doan lagata.[11]

1.108etxebizitza
1.039egoitza nagusi
1.001etxe
92apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.039
Egoitza nagusia (1.039)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (62)

Etxe mota

1.001
92
Etxea (1.001)Apartamentua (92)

Jabetza egoera

839
189
Jabeak (839)Alokairuan (189)HLM (76)Doan lagata (12)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (401).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik144
1919-194541
1946-1970151
1971-1990401
1991-2005170
2006-2020134

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (756). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (353 etxebizitzatan). 829 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 423 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 562tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela24
2 gela2
3 gela53
4 gela203
5 gela edo gehiago756

Berogailu mota

289
353
313
Gas sarea (42)Fuel-olioa (289)Elektrizitatea (353)Gas botila (42)Bestelakoak (313)

Aparkalekua eta ibilgailuak

829aparkalekua
423ibilgailu 1
562ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.402 biztanleetatik 1.103 aktibo ziren (% 78,7), horietako 1.031 lanean (% 73,5) eta 72 langabezian (aktiboen % 6,5).

1.40215-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 73,5lanean
% 6,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,7
25-54 urte% 96,0
55-64 urte% 61,2
Gizonak% 80,6
Emakumeak% 76,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,1
BEPC, brebeta% 6,7
CAP-BEP% 9,2
Batxilergoa% 6,8
Goi-mailako +2% 5,1
Goi-mailako +3/4% 2,3
Goi-mailako +5% 3,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

300 ez-aktibotik 102 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,0), 137 erretiraturik zeuden (% 45,7) eta 61 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,3).

Ez-aktiboak

% 34
% 46
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 16
% 23
% 31
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 532 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.031 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

532enplegu udalerrian
% 73,5soldatapeko
% 26,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.320 eurokoa zen, eta biztanleen % 4 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

29.320 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.700 €
% 4,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 114 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 28 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 29 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 5 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.[13]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 kongelatu-denda zen eta 1 liburu denda zen.[14]

2000. urtean Courtisols udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 5.180 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Fagnières-Inra », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]