Edukira joan

Doranges

Doranges
Frantziako udalerria
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaImage Puy-de-Dôme
BarrutiAmberteko barrutia
Kantonamenducanton of Arlanc
Izen ofizialaDoranges
Posta kodea63220
Geografia
Koordenatuak45°24′25″N 3°36′57″E / 45.4069°N 3.6158°E / 45.4069; 3.6158
Mapa
Image
Azalera19,43 km²
Altitudea865 m, 1.121 m eta 986 m
MugakideakLaval-sur-Doulon, Saint-Vert, Fayet-Ronaye, Novacelles, Saint-Alyre-d'Arlanc, Saint-Bonnet-le-Bourg eta Saint-Sauveur-la-Sagne
Demografia
Biztanleria178 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 78 (%44,1) (%55,9) 99 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²
mairie-doranges.fr

Doranges (frantsesez eta ofizialki: Doranges) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 178 biztanle zituen 19,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Laval-sur-Doulon, Saint-Vert, Fayet-Ronaye, Novacelles, Saint-Alyre-d'Arlanc, Saint-Bonnet-le-Bourg eta Saint-Sauveur-la-Sagne.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DorangesDoranges
Població amb 151 habitants (2000)Novacelles (4,4 km)
Població amb 178 habitants (2000)Mayres (6,5 km)
Població amb 115 habitants (2000)Fayet-Ronaye (6,5 km)
Població amb 104 habitants (2000)Saint-Vert (7,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,2 °C-koa da, 15,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 886 mm-koa da, urtarrilean 1 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Germain-l'Herm udalerrian dago, 8,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1067,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,9 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,5 °C) eta hotzena urtarrila (0,7 °C). Urteko prezipitazioa 1068 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (117 mm) eta lehorrena otsaila (63 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,2 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (10,1 °C) eta hotzena 1963 (6,3 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Doranges)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.7 0.8 3.7 6.6 10.7 14.5 16.5 16.1 11.8 8.6 4.1 1.6 8.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 69 63 64 93 117 100 90 95 98 103 103 73 1068
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,70,0+1,2+1,3+1,4+1,6+0,9+1,2−0,60,0+0,7+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea02004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 99 gizon, 78 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
17.95
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
6.41
29.29
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
30.77
10.10
 
65-69
 
12.82
10.10
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
12.82
0.00
 
50-54
 
0.00
5.05
 
45-49
 
0.00
10.10
 
40-44
 
0.00
5.05
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
12.82
0.00
 
25-29
 
6.41
5.05
 
20-24
 
0.00
5.05
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
10.10
 
5-9
 
0.00
10.10
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Doranges udalerrian 178 biztanle zeuden eta 98 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,82 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 39 kide bakarrekoak ziren, 38 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 11 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

178biztanle
98elkarbizitza-unitate
1,82lagun elkarbizitza-unitateko
59familia
11Bikotea seme-alabekin
38Bikotea seme-alabarik gabe etxean
9Guraso bakarrekoak
39Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 59 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (38). Guraso bakarreko 9 familietatik 9etan ama zen guraso bakarra. 43 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

38
11
9
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 246 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (120), 94 egoitza nagusiekin alderatuta eta 31 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (236), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 81 beren jabearen bizilekuak ziren, 8 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

246etxebizitza
94egoitza nagusi
236etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

94
120
31
Egoitza nagusia (94)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (120)Hutsik (31)

Etxe mota

236
Etxea (236)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

81
8
Jabeak (81)Alokairuan (8)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik43
1919-194518
1946-19708
1971-19909
1991-20057
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (49). 64 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 63 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 35 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 48tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela0
3 gela16
4 gela28
5 gela edo gehiago49

Berogailu mota

13
13
64
Gas sarea (3)Fuel-olioa (13)Elektrizitatea (13)Gas botila (1)Bestelakoak (64)

Aparkalekua eta ibilgailuak

63aparkalekua
35ibilgailu 1
48ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 92 biztanleetatik 66 aktibo ziren (% 71,7), horietako 56 lanean (% 60,9) eta 9 langabezian (aktiboen % 13,6).

9215-64 urteko biztanle
% 71,7aktibo
% 60,9lanean
% 13,6langabezia-tasa

26 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 7,7), 13 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 11 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,3).

Ez-aktiboak

% 50
% 42
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 14 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 56 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

14enplegu udalerrian
% 42,9soldatapeko
% 57,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.550 eurokoa zen.

21.550 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2000. urtean Doranges udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 164 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Germain-L Herm », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]