Edukira joan

Esnon

Esnon
Frantziako udalerria
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Borgoina-Franche-Comté
DepartamenduaImage Yonne
Izen ofizialaEsnon
Posta kodea89210
Geografia
Koordenatuak47°59′02″N 3°34′33″E / 47.9839°N 3.5758°E / 47.9839; 3.5758
Mapa
Image
Azalera12,05 km²
Altitudea84 m, 247 m eta 140 m
MugakideakBellechaume, Ormoy, Brienon-sur-Armançon, Bussy-en-Othe, Migennes eta Paroy-en-Othe
Demografia
Biztanleria375 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 162 (%42,3) (%57,7) 221 alt_right
Dentsitatea31 bizt/km²
esnon-vorvigny.fr

Esnon Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 375 biztanle zituen 12,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bellechaume, Ormoy, Brienon-sur-Armançon, Bussy-en-Othe, Migennes eta Paroy-en-Othe.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EsnonEsnon
Població amb 663 habitants (2000)Ormoy (3,5 km)
Població amb 2572 habitants (2000)Cheny (4,5 km)
Població amb 7373 habitants (2000)Migennes (5,2 km)
Població amb 208 habitants (2000)Paroy-en-Othe (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 719 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ligny-le-Châtel udalerrian dago, 12,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 772,9 mm-koa delarik[3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (19,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,7 °C). Urteko prezipitazioa 782 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (79 mm) eta lehorrena martxoa (57 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,1 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2020 izan zen (12,6 °C) eta hotzena 1963 (8,8 °C).[4]

  Image   Datu klimatikoak (Esnon)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.7 4.1 7.2 10.1 14.1 17.5 19.8 19.4 15.2 11.4 7.0 4.4 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 66 61 57 60 68 62 58 62 60 77 72 79 782
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,6+1,2+1,1+1,2+1,3+1,4+1,5+0,3+0,6+1,1+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea2002503003504004505005501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 221 gizon, 162 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.47
1.81
 
80-84
 
0.00
4.07
 
75-79
 
5.56
5.88
 
70-74
 
8.02
8.14
 
65-69
 
5.56
8.60
 
60-64
 
0.00
1.81
 
55-59
 
8.02
4.52
 
50-54
 
3.09
17.19
 
45-49
 
16.67
0.00
 
40-44
 
9.88
2.26
 
35-39
 
6.79
4.52
 
30-34
 
6.79
2.71
 
25-29
 
6.17
16.74
 
20-24
 
7.41
9.95
 
15-19
 
0.00
4.52
 
10-14
 
6.79
4.98
 
5-9
 
6.79
2.26
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Esnon udalerrian 375 biztanle zeuden eta 155 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,42 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

375biztanle
155elkarbizitza-unitate
2,42lagun elkarbizitza-unitateko
110familia
Udalerria
% 37
% 30
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 110 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (57). 47 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

47
57
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,1), eskulangileak (% 23,2), erdi-mailako lanbideak (% 18,7), enplegatuak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,1) Yonne departamenduko batez bestekoaren (% 36,5) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,2).[8]

Udalerria
% 19
% 13
% 23
% 36
Yonne
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 185 etxebizitza zeuden. Horietatik 155 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (179), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 137 beren jabearen bizilekuak ziren, 14 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[9]

185etxebizitza
155egoitza nagusi
179etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

155
23
Egoitza nagusia (155)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (23)

Etxe mota

179
Etxea (179)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

137
14
Jabeak (137)Alokairuan (14)HLM (1)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (45).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik30
1919-194522
1946-197020
1971-199045
1991-200515
2006-202022

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (81). 73 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 118 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 46 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 101tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela5
3 gela20
4 gela47
5 gela edo gehiago81

Berogailu mota

15
60
73
Gas sarea (2)Fuel-olioa (15)Elektrizitatea (60)Gas botila (5)Bestelakoak (73)

Aparkalekua eta ibilgailuak

118aparkalekua
46ibilgailu 1
101ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 233 biztanleetatik 191 aktibo ziren (% 82,0), horietako 173 lanean (% 74,2) eta 18 langabezian (aktiboen % 9,4).

23315-64 urteko biztanle
% 82,0aktibo
% 74,2lanean
% 9,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,1
25-54 urte% 96,1
55-64 urte% 63,3
Gizonak% 80,8
Emakumeak% 84,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 32,1
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 1,5
Batxilergoa% 12,0
Goi-mailako +2% 6,7
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

41 ez-aktibotik 23 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 56,1), 10 erretiraturik zeuden (% 24,4) eta 8 bestelako ez-aktibo ziren (% 19,5).

Ez-aktiboak

% 56
% 24
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 25
% 26
% 37
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 18 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 173 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

18enplegu udalerrian
% 66,7soldatapeko
% 33,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.370 eurokoa zen.

25.370 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.590 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 7 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 albaitaria eta 1 jatetxe.[11]

2000. urtean Esnon udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. ↑ (Frantsesez) Station Météo-France « Ligny-le-Châtel », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]