Edukira joan

Inyo konderria (Kalifornia)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Inyo konderria
Inyo County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
EstatuaImage Kalifornia
Kodea06027
HiriburuaIndependence
Image
Inyo konderria (Kalifornia) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Inyo konderria (Kalifornia)
Inyo konderria (Kalifornia)

Inyo konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak36°35′N 117°25′W / 36.58°N 117.42°W / 36.58; -117.42
Biztanleria19.016 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		26.487,56 km2
26.368,35 km2 (%99.55)
119,21 km2 (%0.45)
Dentsitatea0,72 bizt/km2
Datu gehigarriak
https://www.inyocounty.us/

Inyo konderria (ingelesez: Inyo County) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Independence da. Azken erroldaren arabera 19.016 biztanle zituen 26.488 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inyo konderriak 26.487,56 kilometro koadro ditu. Horietatik 119,21 ura dira. Beste 26.368,35 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,43 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Inyo konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 16,3 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (28,1 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 35,9 °C) eta hotzena abendua (5,8 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, 0,1 °C). Urteko prezipitazioa 153 mm-koa da; hilabeterik euritsuena otsaila da (30 mm) eta lehorrena ekaina (2 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,4 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (15,3 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2021, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2014 izan zen (17,5 °C) eta hotzena 1912 (13,9 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 1795 berokuntza-gradu-egun eta 1067 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


  Image   Datu klimatikoak (Inyo konderria)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 12.3 14.1 18.0 21.7 26.8 32.7 35.9 35.2 31.2 24.3 17.0 11.6 23.4
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.4 7.9 11.1 14.3 19.2 24.7 28.1 27.3 23.4 17.0 10.4 5.8 16.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 0.5 1.6 4.1 6.9 11.6 16.6 20.3 19.5 15.6 9.7 3.7 0.0 9.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 28 30 20 8 6 2 9 6 5 9 9 19 153
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (15,3 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+1,0+1,5+1,0+1,5+1,5+1,2+1,5+2,0+1,6+0,9+1,0
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 30 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (15,3 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 19.016 biztanle zeuden. Biztanleen % 57,9 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 42,1 landa-eremuetan. Batez besteko adina 44,8 urtekoa zen, 43,9 urtekoa gizonezkoen artean eta 45,4 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,2 18 urtetik beherakoak ziren eta % 23,7 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 102,3 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 102,6 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.00018.00021.0001860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 9.616 gizon, 9.400 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.56
 
85+
 
3.09
2.71
 
80-84
 
3.12
4.23
 
75-79
 
4.14
5.65
 
70-74
 
6.09
7.85
 
65-69
 
8.04
8.06
 
60-64
 
8.02
6.76
 
55-59
 
7.32
5.53
 
50-54
 
5.18
5.79
 
45-49
 
5.57
6.05
 
40-44
 
5.56
6.41
 
35-39
 
6.52
6.48
 
30-34
 
5.91
5.54
 
25-29
 
5.45
4.45
 
20-24
 
4.26
5.14
 
15-19
 
4.78
6.29
 
10-14
 
5.83
5.71
 
5-9
 
6.03
4.78
 
0-4
 
5.10
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 19.016 biztanle zeuden. Herritarren % 23,1 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 75,5 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 58,0[oh 3]; % 0,6 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4; % 1,9 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,4; % 6,4 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,9; % 15,0 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 11,5; % 0,1 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 0,6 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,5.[oh 4][5]

Arraza/etniaImage Kaliforniako mapa
Etnizitatea
2000
87,4 %
12,6 %
2010
80,6 %
19,4 %
2020
76,9 %
23,1 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
80,1 %
10,0 %
2010
82,3 %
12,7 %
2020
75,5 %
6,4 %
15,0 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 68,4 estatu berean jaiotakoak, % 23,1 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 7,9 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 40,5 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 59,5 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 61,6, biztanleria osoaren % 4,9); ondoren Asian (% 14,2, % 1,1), Ipar Amerikan (% 10,7, % 0,8), Europan (% 10,5, % 0,8) eta Ozeanian (% 3,1, % 0,2).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorriaImage Kaliforniako mapa
Jaioterria
68,4 %
23,1 %
7,9 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
40,5 %
59,5 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
61,6 %
14,2 %
10,7 %
10,5 %
Latinoamerika Asia Ipar Amerika Europa Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 9.469 etxebizitza zeuden, horietatik % 85,0 okupatuta eta % 15,0 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 64,3 jabeek okupatutakoak ziren eta % 35,7 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 8.046 etxegune zeuden guztira, horietatik % 60,0 familia-etxeguneak ziren eta % 40,0 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 70,6 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 29,4 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 83,0 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 17,0 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 608 pertsona (biztanleria osoaren % 3,2); horietatik 129 zuzentze- eta gazte-egoitzetan bizi ziren.[7]

9.469etxebizitza
8.046okupatuak
608talde-bizilekuetan

EtxebizitzakImage Kaliforniako mapa

5.172
2.874
1.423
Jabetzan (5.172) Alokairuan (2.874) Hutsik (1.423)

Etxegune motak

3.407
522
896
2.673
548
Ezkondutako bikotea (3.407) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (522) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (896) Bakarrik bizi (2.673) Beste norbaitekin (548)

Talde-bizilekuetako biztanleria

129
479
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (129) Beste (479)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 93,0k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 31,5k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 12,5k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
188032153.9%27446.1%0
188434553.4%28343.8%18
188843758.7%27336.6%35
189240951.1%26633.2%125
189628634.0%53263.3%23
190039642.4%50554.0%34
190445255.7%23128.5%128
190858340.9%61843.4%223
191280.5%80649.5%813
191684642.0%96647.9%204
19201.19557.2%68232.6%212
192495047.5%25612.8%793
19281.20657.4%86141.0%35
193269830.9%1.45964.6%101
193691236.5%1.56062.4%29
19401.48344.5%1.82054.7%27
19441.69950.6%1.64749.1%9
19482.13555.8%1.53940.2%153
19523.81968.9%1.69830.6%28
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19563.52466.2%1.78233.5%18
19602.96254.6%2.44345.1%15
19642.75146.5%3.16153.4%3
19683.64154.4%2.31434.6%732
19724.87368.1%2.00628.0%280
19763.90558.2%2.63539.3%166
19805.20164.8%2.08025.9%746
19845.86370.3%2.36028.3%115
19885.04264.3%2.65333.9%142
19923.68943.6%2.69531.8%2.080
19963.92451.8%2.60134.4%1.044
20004.71360.3%2.65233.9%450
20045.09159.1%3.35038.9%175
20084.52353.0%3.74343.9%267
20124.34054.0%3.42242.6%274
20164.24852.5%3.15539.0%683
20204.62048.7%4.63448.9%230
20244.46849.9%4.20146.9%284

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 73.991 $ zen (Image Kaliforniako mapa), eta familiena, 91.324 $. Per capita errenta 41.767 $ zen. Biztanleriaren % 10,9 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 5,7k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 10,9k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

73.991 $etxegunearen errenta mediana
91.324 $familiaren errenta mediana
41.767 $biztanleko errenta
% 10,9pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,2
% 9,7
% 13,0
% 10,4
% 8,0
% 6,9
% 10,9
< 10.000 $ — % 5,7 (461) 10.000-14.999 $ — % 5,9 (475) 15.000-19.999 $ — % 2,9 (237) 20.000-24.999 $ — % 3,2 (258) 25.000-29.999 $ — % 2,5 (198) 30.000-34.999 $ — % 3,9 (317) 35.000-39.999 $ — % 3,9 (314) 40.000-44.999 $ — % 3,8 (307) 45.000-49.999 $ — % 3,1 (248) 50.000-59.999 $ — % 6,2 (496) 60.000-74.999 $ — % 9,7 (776) 75.000-99.999 $ — % 13,0 (1.042) 100.000-124.999 $ — % 10,4 (835) 125.000-149.999 $ — % 8,0 (643) 150.000-199.999 $ — % 6,9 (556) ≥ 200.000 $ — % 10,9 (877)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Inyo_konderria_(Kalifornia)&oldid=11829422"(e)tik eskuratuta