Edukira joan

Laboutarie

Wikipedia, Entziklopedia askea
Laboutarie
Frantziako udalerria
Image
Image Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Okzitania
DepartamenduaImage Tarn
BarrutiAlbiko barrutia
Kantonamenducanton of Réalmont
Izen ofizialaLaboutarie
Posta kodea81120
Geografia
Koordenatuak43°46′58″N 2°07′05″E / 43.7828°N 2.1181°E / 43.7828; 2.1181
Mapa
Image
Azalera5,39 km²
Altitudea175 m, 169 m, 271 m eta 204 m
MugakideakLombers, Montdragon, Saint-Genest-de-Contest eta Sieurac
Demografia
Biztanleria521 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 297 (%58,5) (%41,5) 211 alt_right
Dentsitatea97 bizt/km²

Laboutarie (frantsesez eta ofizialki: Laboutarie) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 521 biztanle zituen 5,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lombers, Montdragon, Saint-Genest-de-Contest eta Sieurac.

Mapa
Laboutarie eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LaboutarieLaboutarie
Població amb 593 habitants (2000)Montdragon (1,7 km)
Població amb 201 habitants (2000)Sieurac (2,8 km)
Població amb 981 habitants (2000)Lombers (3,2 km)
Població amb 3214 habitants (2000)Réalmont (5,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 805 mm-koa da, urtarrilean 9,4 euri-egun eta uztailean 5,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Séquestre udalerrian dago, 14,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 733,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,3 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,4 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,0 °C). Urteko prezipitazioa 742 mm-koa da; hilabeterik euritsuena apirila da (78 mm) eta lehorrena uztaila (46 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,21 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,4 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,7 °C) eta hotzena 1963 (11,4 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Laboutarie)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.0 5.6 8.8 11.6 15.7 19.5 21.7 21.6 17.4 13.5 8.5 5.6 12.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 48 55 78 77 61 46 52 60 67 69 68 742
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,1−0,5+1,0+1,0+1,4+1,4+0,6+1,2−0,4−0,10,00,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 211 gizon, 297 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.68
2.37
 
85-89
 
1.68
0.00
 
80-84
 
3.37
2.37
 
75-79
 
3.37
9.48
 
70-74
 
1.68
11.37
 
65-69
 
8.08
6.64
 
60-64
 
6.73
11.37
 
55-59
 
4.71
4.74
 
50-54
 
6.40
9.00
 
45-49
 
4.71
11.37
 
40-44
 
3.03
2.37
 
35-39
 
11.11
6.64
 
30-34
 
9.76
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
3.37
9.00
 
15-19
 
6.40
6.64
 
10-14
 
6.40
4.27
 
5-9
 
9.43
2.37
 
0-4
 
8.08
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Laboutarie udalerrian 521 biztanle zeuden eta 222 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,35 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

521biztanle
222elkarbizitza-unitate
2,35lagun elkarbizitza-unitateko
167familia
Udalerria
% 31
% 31
% 14
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 167 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (69). Guraso bakarreko 30 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 74 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 49k seme-alaba bakarra zuten etxean, 34k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

69
68
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean74
Seme-alaba bat49
Bi seme-alaba34
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,5), eskulangileak (% 22,1), enplegatuak (% 18,0), goi-mailako langileak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,5) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 11
% 11
% 18
% 22
% 31
Tarn
% 8
% 14
% 15
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 254 etxebizitza zeuden. Horietatik 222 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (251), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 165 beren jabearen bizilekuak ziren, 51 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

254etxebizitza
222egoitza nagusi
251etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

222
Egoitza nagusia (222)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (19)

Etxe mota

251
Etxea (251)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

165
51
Jabeak (165)Alokairuan (51)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (64).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik21
1919-194520
1946-197029
1971-199064
1991-200539
2006-202035

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (124). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (136 etxebizitzatan). 177 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 71 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 139tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela5
3 gela18
4 gela74
5 gela edo gehiago124

Berogailu mota

25
136
57
Fuel-olioa (25)Elektrizitatea (136)Gas botila (5)Bestelakoak (57)

Aparkalekua eta ibilgailuak

177aparkalekua
71ibilgailu 1
139ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 321 biztanleetatik 258 aktibo ziren (% 80,4), horietako 237 lanean (% 73,8) eta 21 langabezian (aktiboen % 8,1).

32115-64 urteko biztanle
% 80,4aktibo
% 73,8lanean
% 8,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,7
25-54 urte% 92,5
55-64 urte% 64,2
Gizonak% 80,8
Emakumeak% 79,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,0
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 10,3
Batxilergoa% 7,4
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

63 ez-aktibotik 16 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,4), 23 erretiraturik zeuden (% 36,5) eta 24 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,1).

Ez-aktiboak

% 25
% 37
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 16
% 28
% 35
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 156 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 237 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

156enplegu udalerrian
% 78,8soldatapeko
% 21,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.130 eurokoa zen.

23.130 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.420 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.[13]

2000. urtean Laboutarie udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 342 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1976ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Albi », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Laboutarie&oldid=11338304"(e)tik eskuratuta