Laburreko salmenta

Bi pausuko laburreko salmenta.

Finantzetan, laburreko salmenta (ingelesez: short-selling) merkatuan parte hartzen duen agente batek ez duen aktibo bat saltzean datzan finantza-eragiketa da. Aktibo hori titulu-mailegu baten bidez eros daiteke saltzeko.

Maileguaren xede izan ziren tituluak itzultzeko unea iristen denean, balore berberak erosi behar dira. Eragiketa egiten duenak onura ekonomikoa lortzea espero du, tituluaren balioa jaitsi egin den neurrian, erosten dituenean baino prezio handiagoan saltzen duelako (hasierako unea). Aitzitik, baloreek gora egingo balute, galera izango litzateke.

Labur terminoa faltatzat edo eskastzat hartu behar da, diruz motza esaldian bezala, eta ez du zerikusirik eragiketaren epearekin. Laburreko salmentak, batez ere, epe laburreko eragiketetan arduratzen dira, merkatuek prezioen igoerak baino azkarrago jaitsierak izateko joera aprobetxatzeko. Hala ere, finantza-merkatu gehienek epe luzerako goranzko joera dutenez eta ohiko erosketekin alderatuta irabazi mugatu baterako esposizio handiagoa dutenez, epe luzeko inbertsioetarako salmenten erabilera mugatu egiten da.

Nola funtzionatzen dute laburreko salmentek?

Laburreko salmenta bat egiteko, saltzaileak mailegatutako aktiboak eskatzen dizkio inbertitzaile mailegu-emaile bati, indarrean dagoen prezioan saltzeko. Aurrerago prezio merkeagoan erosi eta aldea irabazi nahian egiten du hori. Horretarako, etorkizunean aktibo finantzarioaren balioa merkatuan eroriko den hipotesian oinarritzen da. Mailegu-transakzioa mugaeguna duen kontratu batekin eta bertan hitzartutako mailegu-tarifa batekin estaltzen da.

Bestela esanda, inbertitzaile batek mailegu-tarifa baten truke hartzen du maileguan jabearen akzio bat. Gero, akzio hori prezio jakin batean saltzen du merkatuan. Denbora bat igaro ondoren, aktiboaren prezioa merkatuan erortzen denean, hasieran mailegatutako akzioak eskatu zituen inbertitzaileak erosi egiten ditu, itzultzeko. Bere estrategia arrakastatsua da irabazia lortzen duelako, hau da, saldu zuen prezioaren eta erosi zuen prezioaren arteko aldea, mailegu-tarifa kenduta.

Arriskuak eta balizko galerak

Laburreko salmentak egitean, kapital negoziatuaren % 100 baino gehiago galtzeko arriskua dago, akzioek ez baitute gora-beherak mugatzen dituen mugarik.

Hau da, akzioak eragiketa normal batean erosten dituztenek hasieran inbertitu zuten diru guztia galtzeko arriskurik handiena dute. Laburreko salmenten kasuan, galerek nabarmen gaindi dezakete hasierako eragiketaren zenbatekoa.

Adibidez, akzio baten salmenta laburra 1.000 euroan eginez gero, baliteke berrerosteko epea iristean 2500 euroko kostua izatea, eta horrek % 250eko galera ekarriko lioke akzioen titularrari.

Izan ditzakeen mozkinak

Mozkinen muga ere kontrakoa da. Akzio tradizionalen erosketa batean, akzio horien balioa askotan biderkatu daiteke, hasierako inbertsioa biderkatuz. Hala ere, laburreko salmenta batean irabazien muga akzioen prezioa da, akzioek ez baitute prezio negatiborik. Hau da, egoera ezin hobean, inbertitzaileak 100 euroko akzio bat saldu eta euro batean berrerosten du, % 99,9ko irabaziarekin. Hala ere, kontuan izan behar da ez zela hasierako inbertsiorik egon, saldu zituen baloreak maileguan hartu baitzituen.

Espekulazio-jarduera

Laburreko salmentak merkatu-abusuarekin lotu izan dira askotan, baita balizko ekintza irregularrekin eta delitu-ekintzekin ere. Halaber, zalantzan jarri da pentsio-funts handien eta akzio-pakete handiak dituzten aseguru-etxeen portaerak dakarren kontraesana. Izan ere, horien helburua da tituluen balioa maximoa igotzea, eta, hala ere, tituluaren balioa jaisten saiatzen diren erakunde batzuei ematen diete mailegua. Hala ere, beste batzuek argudiatzen dute praktika horien ondorioa dela merkatuko benetako preziora azkarrago iristea, efizientzia bultzatuz, gainerakoentzako arriskua murriztuz eta likidezia emanez.

Kanpo estekak

• Datuak: Q106526