Edukira joan

Médis

Wikipedia, Entziklopedia askea
Médis
Frantziako udalerria
Image
Image Irudi gehiago
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Akitania Berria
DepartamenduaImage Itsas Charente
Izen ofizialaMédis
Posta kodea17600
Geografia
Koordenatuak45°38′33″N 0°57′58″W / 45.6425°N 0.9661°W / 45.6425; -0.9661
Mapa
Image
Azalera23,46 km²
Altitudea0 m, 39 m eta 16 m
MugakideakLe Chay, Royan, Saint-Georges-de-Didonne, Saint-Sulpice-de-Royan, Saujon eta Semussac
Demografia
Biztanleria3.157 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.554 (%51,1) (%48,9) 1.485 alt_right
Dentsitatea135 bizt/km²
mairie-medis.fr

Médis Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.157 biztanle zituen 23,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Chay, Royan, Saint-Georges-de-Didonne, Saint-Sulpice-de-Royan, Saujon eta Semussac.

Mapa
Médis eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MédisMédis
Població amb 6404 habitants (2000)Saujon (4,3 km)
Població amb 18424 habitants (2000)Royan (5,2 km)
Població amb 717 habitants (2000)Le Chay (5,3 km)
Població amb 1829 habitants (2000)Semussac (6,2 km)
Població amb 898 habitants (2000)L'Éguille (7,3 km)
Població amb 3785 habitants (2000)Vaux-sur-Mer (7,6 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 1,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 886 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Royan udalerrian dago, 1,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 855,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -9,5 °C-koa da, 2026ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,4 °C) eta hotzena urtarrila (6,7 °C). Urteko prezipitazioa 775 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (100 mm) eta lehorrena uztaila (40 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,6 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,8 °C) eta hotzena 1963 (11,6 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Médis)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.7 7.0 9.5 11.8 15.4 18.6 20.4 20.2 17.5 14.1 9.9 7.3 13.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 79 56 56 62 53 45 40 44 64 84 100 92 775
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,1+0,9+0,8+1,2+1,3+0,8+1,00,00,0+0,4+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea5001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.485 gizon, 1.554 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.74
 
95+
 
0.39
1.08
 
90-94
 
0.71
2.83
 
85-89
 
3.86
4.65
 
80-84
 
5.53
6.46
 
75-79
 
5.60
5.12
 
70-74
 
7.34
11.72
 
65-69
 
10.30
7.61
 
60-64
 
11.71
8.28
 
55-59
 
8.11
7.61
 
50-54
 
9.46
8.75
 
45-49
 
4.89
3.97
 
40-44
 
5.21
2.83
 
35-39
 
4.44
3.91
 
30-34
 
3.47
4.38
 
25-29
 
2.90
2.83
 
20-24
 
4.25
5.52
 
15-19
 
2.45
4.98
 
10-14
 
3.73
3.50
 
5-9
 
3.28
3.23
 
0-4
 
2.38
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Médis udalerrian 3.144 biztanle zeuden eta 1.540 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

3.144biztanle
1.540elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
1.034familia
Udalerria
% 21
% 38
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.034 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (592). Guraso bakarreko 114 familietatik 85etan ama zen guraso bakarra. 677 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 188k seme-alaba bakarra zuten etxean, 136k bi, eta 33k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 328 bikoteetatik 52tan (% 15,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

592
328
114
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean677
Seme-alaba bat188
Bi seme-alaba136
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago8

15 urte edo gehiago zituzten 2.792 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,8).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 13
40-54% 10
55-64% 19
65-79% 22
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 66
40-54% 78
55-64% 75
65-79% 74
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,7 izatezko bikotean eta % 8,3 PACS bidez lotuta). % 17,6 ezkongabeak ziren, % 7,8 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 50,9
Ezkongabea% 17,6
Izatezko bikotean% 8,7
PACS bidez lotuta% 8,3
Alarguna% 7,8
Dibortziatuta% 6,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,7), enplegatuak (% 17,8), erdi-mailako lanbideak (% 10,5), eskulangileak (% 9,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,7) Itsas Charente departamenduko batez bestekoaren (% 40,0) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[10]

Udalerria
% 11
% 18
% 10
% 47
Itsas Charente
% 8
% 13
% 15
% 12
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.842 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.549 egoitza nagusi ziren, 160 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 133 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.744), eta apartamentuak gutxi ziren (86). Egoitza nagusietatik 1.283 beren jabearen bizilekuak ziren, 244 alokairuan zeuden, 20 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 21 doan lagata.[11]

1.842etxebizitza
1.549egoitza nagusi
1.744etxe
86apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.549
160
Egoitza nagusia (1.549)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (160)Hutsik (133)

Etxe mota

1.744
Etxea (1.744)Apartamentua (86)

Jabetza egoera

1.283
244
Jabeak (1.283)Alokairuan (244)HLM (20)Doan lagata (21)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (460).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik92
1919-194540
1946-1970153
1971-1990365
1991-2005315
2006-2020460

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (665). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (895 etxebizitzatan). 1.388 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 717 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 752tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela75
3 gela267
4 gela536
5 gela edo gehiago665

Berogailu mota

189
895
344
Gas sarea (189)Fuel-olioa (88)Elektrizitatea (895)Gas botila (33)Bestelakoak (344)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.388aparkalekua
717ibilgailu 1
752ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.671 biztanleetatik 1.281 aktibo ziren (% 76,7), horietako 1.149 lanean (% 68,8) eta 132 langabezian (aktiboen % 10,3).

1.67115-64 urteko biztanle
% 76,7aktibo
% 68,8lanean
% 10,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,7
25-54 urte% 92,8
55-64 urte% 59,5
Gizonak% 78,0
Emakumeak% 75,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,2
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 11,8
Batxilergoa% 8,3
Goi-mailako +2% 8,5
Goi-mailako +3/4% 7,4
Goi-mailako +5% 9,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

390 ez-aktibotik 97 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,9), 179 erretiraturik zeuden (% 45,9) eta 113 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,0).

Ez-aktiboak

% 25
% 46
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 14
% 9
% 21
% 37
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 647 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.149 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

647enplegu udalerrian
% 79,3soldatapeko
% 20,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.110 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.110 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.710 €
% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 159 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 43 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 43 zerbitzu publikoetatik, 1 lan bilaketa bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 8 margolariak, 3 zurginak, 8 iturginak, 4 argiketariak, 1 ile apaindegia, 4 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.[13]

2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 3 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen eta 1 drogeria zen.[14]

2000. urtean Médis udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.596 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Royan-Medis », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Médis&oldid=11317534"(e)tik eskuratuta