Edukira joan

Monroe konderria (New York)

Monroe konderria
Monroe County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
EstatuaImage New York
Kodea36055
HiriburuaRochester
Image
Monroe konderria (New York) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Monroe konderria (New York)
Monroe konderria (New York)

Monroe konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak43°18′N 77°41′W / 43.3°N 77.69°W / 43.3; -77.69
Biztanleria759.443 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura
3.539,81 km2
1.702,15 km2 (%48.09)
1.837,66 km2 (%51.91)
Dentsitatea446,17 bizt/km2
Datu gehigarriak
http://www.monroecounty.gov

Monroe konderria (ingelesez: Monroe County) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Rochester da. Azken erroldaren arabera 759.443 biztanle zituen 3.537 kilometro koadroko azaleran.

Monroe konderriak 3.539,81 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.837,66 ura dira. Beste 1.702,15 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 210,28 da.

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 9,2 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (21,8 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 27,1 °C) eta hotzena urtarrila (−3,9 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −7,9 °C). Urteko prezipitazioa 879 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (88 mm) eta lehorrena otsaila (49 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,1 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (8,3 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2016, 2021 eta 2024). Urterik beroena 2012 izan zen (10,8 °C) eta hotzena 1917 (6,2 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 3624 berokuntza-gradu-egun eta 300 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


  Image   Datu klimatikoak (Monroe konderria)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 0.1 1.2 5.8 12.8 19.8 24.7 27.1 26.2 22.5 15.6 8.9 3.1 14.0
Batez besteko tenperatura (ºC) -3.9 -3.1 1.1 7.5 14.1 19.2 21.8 20.9 17.2 10.7 4.8 -0.4 9.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -7.9 -7.4 -3.5 2.1 8.4 13.8 16.5 15.7 11.8 5.9 0.6 -4.0 4.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 60 49 61 76 77 84 87 80 82 88 69 66 879
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (8,3 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+2,4+0,8+0,9+1,4+1,1+0,4+1,1+0,7+0,8+1,3+2,2
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −10 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (8,3 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 759.443 biztanle zeuden. Biztanleen % 91,9 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 8,1 landa-eremuetan. Batez besteko adina 39,7 urtekoa zen, 38,0 urtekoa gizonezkoen artean eta 41,2 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,3 18 urtetik beherakoak ziren eta % 18,5 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 93,2 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 90,5 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea0100.000200.000300.000400.000500.000600.000700.000800.00018301860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 366.420 gizon, 393.023 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.79
 
85+
 
3.13
1.86
 
80-84
 
2.40
2.95
 
75-79
 
3.57
4.51
 
70-74
 
5.01
5.67
 
65-69
 
5.99
6.80
 
60-64
 
6.92
6.95
 
55-59
 
7.13
6.30
 
50-54
 
6.38
5.44
 
45-49
 
5.47
5.32
 
40-44
 
5.44
6.16
 
35-39
 
6.06
6.83
 
30-34
 
6.73
6.92
 
25-29
 
6.73
7.69
 
20-24
 
7.02
7.10
 
15-19
 
6.23
6.38
 
10-14
 
5.59
5.92
 
5-9
 
5.33
5.40
 
0-4
 
4.87
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 759.443 biztanle zeuden. Herritarren % 9,6 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 73,7 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 66,6[oh 3]; % 16,4 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 14,8; % 4,7 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,3; % 4,5 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,1; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,4 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4.[oh 4][5]

Arraza/etniaImage New Yorkeko mapa
Etnizitatea
2000
94,7 %
2010
92,7 %
7,3 %
2020
90,4 %
9,6 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
79,1 %
13,7 %
2010
78,5 %
15,6 %
2020
73,7 %
16,4 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 74,0 estatu berean jaiotakoak, % 15,2 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 7,9 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 62,7 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 37,3 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Asian jaiotakoa zen (% 39,3, biztanleria osoaren % 3,1); ondoren Europan (% 24,3, % 1,9), Latinoamerikan (% 22,2, % 1,8), Afrikan (% 8,9, % 0,7) eta Ipar Amerikan (% 5,1, % 0,4).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorriaImage New Yorkeko mapa
Jaioterria
74,0 %
15,2 %
7,9 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
62,7 %
37,3 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
39,3 %
24,3 %
22,2 %
8,9 %
Asia Europa Latinoamerika Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 336.262 etxebizitza zeuden, horietatik % 94,3 okupatuta eta % 5,7 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 61,2 jabeek okupatutakoak ziren eta % 38,8 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 316.961 etxegune zeuden guztira, horietatik % 58,7 familia-etxeguneak ziren eta % 41,3 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 68,0 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 32,0 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 80,0 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 20,0 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 27.647 pertsona (biztanleria osoaren % 3,6); horietatik 1.387 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 15.686 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]

336.262etxebizitza
316.961okupatuak
27.647talde-bizilekuetan

EtxebizitzakImage New Yorkeko mapa

193.868
123.093
Jabetzan (193.868) Alokairuan (123.093) Hutsik (19.301)

Etxegune motak

126.599
44.332
104.647
26.236
Ezkondutako bikotea (126.599) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (15.147) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (44.332) Bakarrik bizi (104.647) Beste norbaitekin (26.236)

Talde-bizilekuetako biztanleria

15.686
10.574
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (1.387) Unibertsitateko egoitzak (15.686) Beste (10.574)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 92,1k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 41,5k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 18,6k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]Errepublikanoa / WhigDemokrataBeste
18284.69459.9%3.14540.1%0
18324.90658.6%3.45941.4%0
18364.88755.4%3.93244.6%0
18406.46856.8%4.83542.5%77
18446.87353.2%5.61143.4%430
18486.53951.5%1.44311.4%4.708
18527.46751.3%6.31443.4%776
18567.58449.4%4.68330.5%3.070
186010.80859.7%7.29140.3%0
186410.20352.8%9.10747.2%0
186811.68253.8%10.01946.2%0
187213.03358.4%9.26141.5%9
187614.73852.7%13.12747.0%93
188017.10254.9%13.74244.1%327
188418.32554.9%13.24939.7%1.812
188821.65054.6%16.67742.0%1.361
189221.32751.4%17.70642.7%2.455
189626.28858.7%17.15838.3%1.372
190026.69154.6%19.61140.1%2.568
190430.77260.3%16.54432.4%3.737
190833.25056.7%22.70438.7%2.695
191216.88034.0%17.86336.0%14.919
191639.39361.7%21.78234.1%2.688
192073.80963.8%28.52324.6%13.389
192480.57757.1%28.95620.5%31.595
Urtea[10]Errepublikanoa / WhigDemokrataBeste
192899.80355.7%73.75941.2%5.516
193295.96451.6%83.20844.7%6.788
193693.05544.2%114.28654.3%3.182
1940114.38348.4%120.61351.1%1.099
1944111.72548.1%119.67251.5%876
1948109.60848.1%110.64148.6%7.544
1952159.17258.9%110.72341.0%370
1956183.74766.8%91.16133.2%23
1960148.42351.2%141.37848.8%147
196480.09928.0%205.22671.9%257
1968143.23348.3%141.43747.7%12.085
1972196.57962.0%120.03137.8%695
1976167.30355.1%134.73944.4%1.392
1980128.61541.9%142.42346.4%35.695
1984182.69657.8%132.10941.8%1.472
1988155.27149.9%153.65049.3%2.545
1992134.02139.4%141.50241.6%64.846
1996115.69437.3%164.85853.2%29.442
2000141.26644.4%161.74350.9%14.816
2004163.54547.7%173.49750.6%6.022
2008144.26240.5%207.37158.2%4.791
2012133.36240.0%193.50158.0%6.950
2016136.58239.3%188.59254.2%22.616
2020145.66138.2%225.74659.3%9.582
2024145.94040.0%214.75758.9%4.084

Etxeguneen errenta mediana 76.382 $ zen (Image New Yorkeko mapa), eta familiena, 102.166 $. Per capita errenta 44.107 $ zen. Biztanleriaren % 13,6 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 5,0k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 10,7k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

76.382 $etxegunearen errenta mediana
102.166 $familiaren errenta mediana
44.107 $biztanleko errenta
% 13,6pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,5
% 9,0
% 13,1
% 9,6
% 7,7
% 9,7
% 10,7
< 10.000 $ — % 5,0 (16.077) 10.000-14.999 $ — % 3,9 (12.471) 15.000-19.999 $ — % 3,3 (10.467) 20.000-24.999 $ — % 3,6 (11.509) 25.000-29.999 $ — % 3,5 (11.251) 30.000-34.999 $ — % 3,6 (11.615) 35.000-39.999 $ — % 3,6 (11.387) 40.000-44.999 $ — % 3,5 (11.275) 45.000-49.999 $ — % 3,5 (11.084) 50.000-59.999 $ — % 6,5 (20.680) 60.000-74.999 $ — % 9,0 (28.799) 75.000-99.999 $ — % 13,1 (41.717) 100.000-124.999 $ — % 9,6 (30.668) 125.000-149.999 $ — % 7,7 (24.573) 150.000-199.999 $ — % 9,7 (30.922) ≥ 200.000 $ — % 10,7 (33.933)
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]