Monroe konderria (New York)
| Monroe konderria Monroe County | |
|---|---|
| Ameriketako Estatu Batuetako konderria | |
| Banaketa administratiboa | |
| Herrialdea | |
| Estatua | |
| Kodea | 36055 |
| Hiriburua | Rochester |
Monroe konderriaren kokapena AEBtan | |
| Informazio geografikoa | |
| Koordenatuak | 43°18′N 77°41′W / 43.3°N 77.69°W |
| Biztanleria | 759.443 bizt. |
| Eremua - Lurra - Ura | 3.539,81 km2 1.702,15 km2 (%48.09) 1.837,66 km2 (%51.91) |
| Dentsitatea | 446,17 bizt/km2 |
| Datu gehigarriak | |
| http://www.monroecounty.gov | |
Monroe konderria (ingelesez: Monroe County) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Rochester da. Azken erroldaren arabera 759.443 biztanle zituen 3.537 kilometro koadroko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Monroe konderriak 3.539,81 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.837,66 ura dira. Beste 1.702,15 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 210,28 da.
Mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 9,2 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (21,8 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 27,1 °C) eta hotzena urtarrila (−3,9 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −7,9 °C). Urteko prezipitazioa 879 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (88 mm) eta lehorrena otsaila (49 mm).
1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,1 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (8,3 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2016, 2021 eta 2024). Urterik beroena 2012 izan zen (10,8 °C) eta hotzena 1917 (6,2 °C).[1]
Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 3624 berokuntza-gradu-egun eta 300 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 0.1 | 1.2 | 5.8 | 12.8 | 19.8 | 24.7 | 27.1 | 26.2 | 22.5 | 15.6 | 8.9 | 3.1 | 14.0 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -3.9 | -3.1 | 1.1 | 7.5 | 14.1 | 19.2 | 21.8 | 20.9 | 17.2 | 10.7 | 4.8 | -0.4 | 9.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -7.9 | -7.4 | -3.5 | 2.1 | 8.4 | 13.8 | 16.5 | 15.7 | 11.8 | 5.9 | 0.6 | -4.0 | 4.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 60 | 49 | 61 | 76 | 77 | 84 | 87 | 80 | 82 | 88 | 69 | 66 | 879 |
| Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa) | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 759.443 biztanle zeuden. Biztanleen % 91,9 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 8,1 landa-eremuetan. Batez besteko adina 39,7 urtekoa zen, 38,0 urtekoa gizonezkoen artean eta 41,2 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,3 18 urtetik beherakoak ziren eta % 18,5 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 93,2 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 90,5 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]
| Biztanleria-piramidea 2020 Guztira: 366.420 gizon, 393.023 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Arraza eta etnizitatea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 759.443 biztanle zeuden. Herritarren % 9,6 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 73,7 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 66,6[oh 3]; % 16,4 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 14,8; % 4,7 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,3; % 4,5 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,1; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,4 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4.[oh 4][5]
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 74,0 estatu berean jaiotakoak, % 15,2 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 7,9 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 62,7 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 37,3 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Asian jaiotakoa zen (% 39,3, biztanleria osoaren % 3,1); ondoren Europan (% 24,3, % 1,9), Latinoamerikan (% 22,2, % 1,8), Afrikan (% 8,9, % 0,7) eta Ipar Amerikan (% 5,1, % 0,4).[oh 6][6]
Etxebizitza eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Konderrian 336.262 etxebizitza zeuden, horietatik % 94,3 okupatuta eta % 5,7 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 61,2 jabeek okupatutakoak ziren eta % 38,8 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 316.961 etxegune zeuden guztira, horietatik % 58,7 familia-etxeguneak ziren eta % 41,3 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 68,0 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 32,0 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 80,0 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 20,0 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 27.647 pertsona (biztanleria osoaren % 3,6); horietatik 1.387 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 15.686 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]
Etxebizitzak
New Yorkeko mapa
Etxegune motak
Talde-bizilekuetako biztanleria
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]25 urtetik gorako biztanleen artean, % 92,1k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 41,5k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 18,6k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]
Gobernua eta politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Urtea[10] | Errepublikanoa / Whig | Demokrata | Beste | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1828 | 4.694 | 59.9% | 3.145 | 40.1% | 0 |
| 1832 | 4.906 | 58.6% | 3.459 | 41.4% | 0 |
| 1836 | 4.887 | 55.4% | 3.932 | 44.6% | 0 |
| 1840 | 6.468 | 56.8% | 4.835 | 42.5% | 77 |
| 1844 | 6.873 | 53.2% | 5.611 | 43.4% | 430 |
| 1848 | 6.539 | 51.5% | 1.443 | 11.4% | 4.708 |
| 1852 | 7.467 | 51.3% | 6.314 | 43.4% | 776 |
| 1856 | 7.584 | 49.4% | 4.683 | 30.5% | 3.070 |
| 1860 | 10.808 | 59.7% | 7.291 | 40.3% | 0 |
| 1864 | 10.203 | 52.8% | 9.107 | 47.2% | 0 |
| 1868 | 11.682 | 53.8% | 10.019 | 46.2% | 0 |
| 1872 | 13.033 | 58.4% | 9.261 | 41.5% | 9 |
| 1876 | 14.738 | 52.7% | 13.127 | 47.0% | 93 |
| 1880 | 17.102 | 54.9% | 13.742 | 44.1% | 327 |
| 1884 | 18.325 | 54.9% | 13.249 | 39.7% | 1.812 |
| 1888 | 21.650 | 54.6% | 16.677 | 42.0% | 1.361 |
| 1892 | 21.327 | 51.4% | 17.706 | 42.7% | 2.455 |
| 1896 | 26.288 | 58.7% | 17.158 | 38.3% | 1.372 |
| 1900 | 26.691 | 54.6% | 19.611 | 40.1% | 2.568 |
| 1904 | 30.772 | 60.3% | 16.544 | 32.4% | 3.737 |
| 1908 | 33.250 | 56.7% | 22.704 | 38.7% | 2.695 |
| 1912 | 16.880 | 34.0% | 17.863 | 36.0% | 14.919 |
| 1916 | 39.393 | 61.7% | 21.782 | 34.1% | 2.688 |
| 1920 | 73.809 | 63.8% | 28.523 | 24.6% | 13.389 |
| 1924 | 80.577 | 57.1% | 28.956 | 20.5% | 31.595 |
| Urtea[10] | Errepublikanoa / Whig | Demokrata | Beste | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1928 | 99.803 | 55.7% | 73.759 | 41.2% | 5.516 |
| 1932 | 95.964 | 51.6% | 83.208 | 44.7% | 6.788 |
| 1936 | 93.055 | 44.2% | 114.286 | 54.3% | 3.182 |
| 1940 | 114.383 | 48.4% | 120.613 | 51.1% | 1.099 |
| 1944 | 111.725 | 48.1% | 119.672 | 51.5% | 876 |
| 1948 | 109.608 | 48.1% | 110.641 | 48.6% | 7.544 |
| 1952 | 159.172 | 58.9% | 110.723 | 41.0% | 370 |
| 1956 | 183.747 | 66.8% | 91.161 | 33.2% | 23 |
| 1960 | 148.423 | 51.2% | 141.378 | 48.8% | 147 |
| 1964 | 80.099 | 28.0% | 205.226 | 71.9% | 257 |
| 1968 | 143.233 | 48.3% | 141.437 | 47.7% | 12.085 |
| 1972 | 196.579 | 62.0% | 120.031 | 37.8% | 695 |
| 1976 | 167.303 | 55.1% | 134.739 | 44.4% | 1.392 |
| 1980 | 128.615 | 41.9% | 142.423 | 46.4% | 35.695 |
| 1984 | 182.696 | 57.8% | 132.109 | 41.8% | 1.472 |
| 1988 | 155.271 | 49.9% | 153.650 | 49.3% | 2.545 |
| 1992 | 134.021 | 39.4% | 141.502 | 41.6% | 64.846 |
| 1996 | 115.694 | 37.3% | 164.858 | 53.2% | 29.442 |
| 2000 | 141.266 | 44.4% | 161.743 | 50.9% | 14.816 |
| 2004 | 163.545 | 47.7% | 173.497 | 50.6% | 6.022 |
| 2008 | 144.262 | 40.5% | 207.371 | 58.2% | 4.791 |
| 2012 | 133.362 | 40.0% | 193.501 | 58.0% | 6.950 |
| 2016 | 136.582 | 39.3% | 188.592 | 54.2% | 22.616 |
| 2020 | 145.661 | 38.2% | 225.746 | 59.3% | 9.582 |
| 2024 | 145.940 | 40.0% | 214.757 | 58.9% | 4.084 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Errenta
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Etxeguneen errenta mediana 76.382 $ zen (
New Yorkeko mapa), eta familiena, 102.166 $. Per capita errenta 44.107 $ zen. Biztanleriaren % 13,6 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 5,0k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 10,7k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]
Etxeguneen errenta banaketa
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
- ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
- ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
- ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
- ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
- ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
- 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

