Edukira joan

Morand

Morand
Frantziako udalerria
Image
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaIndre eta Loira
Izen ofizialaMorand
Posta kodea37110
Geografia
Koordenatuak47°33′45″N 1°00′36″E / 47.5625°N 1.01°E / 47.5625; 1.01
Mapa
Image
Azalera14,62 km²
Altitudea104 m, 147 m eta 128 m
MugakideakAutrèche, Auzouer-en-Touraine, Dame-Marie-les-Bois, Saint-Cyr-du-Gault, Saint-Nicolas-des-Motets eta Saunay
Demografia
Biztanleria351 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 185 (%53) (%47) 164 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
mairiedemorand.fr

Morand Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 351 biztanle zituen 14,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Autrèche, Auzouer-en-Touraine, Dame-Marie-les-Bois, Saint-Cyr-du-Gault, Saint-Nicolas-des-Motets eta Saunay.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MorandMorand
Població amb 378 habitants (2000)Autrèche (4,3 km)
Població amb 636 habitants (2000)Saunay (5,4 km)
Població amb 265 habitants (2000)Santenay (8,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Loirako erdiko haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1850 ordu/urte), uda lehorra)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 686 mm-koa da, urtarrilean 1,1 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saunay udalerrian dago, 6,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 657,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,2 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,4 °C). Urteko prezipitazioa 657 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (68 mm) eta lehorrena abuztua (44 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,9 °C) eta hotzena 1963 (9,2 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Morand)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.4 4.7 7.6 10.2 14.0 17.5 19.7 19.5 15.6 11.8 7.5 4.9 11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 56 48 48 50 61 52 52 44 50 65 64 68 657
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,7+1,4+1,2+1,3+1,4+1,4+1,8+0,6+0,9+1,3+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2002503003504004501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 164 gizon, 185 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.70
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.70
0.00
 
80-84
 
0.00
3.05
 
75-79
 
2.70
9.15
 
70-74
 
5.41
11.59
 
65-69
 
8.11
3.05
 
60-64
 
8.11
3.05
 
55-59
 
5.41
12.20
 
50-54
 
5.41
6.10
 
45-49
 
8.11
12.20
 
40-44
 
5.41
9.15
 
35-39
 
10.81
3.05
 
30-34
 
5.41
0.00
 
25-29
 
0.00
3.05
 
20-24
 
2.70
3.05
 
15-19
 
5.41
9.15
 
10-14
 
8.11
9.15
 
5-9
 
8.11
3.05
 
0-4
 
5.41
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Morand udalerrian 351 biztanle zeuden eta 145 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,42 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 39 kide bakarrekoak ziren, 40 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 50 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

351biztanle
145elkarbizitza-unitate
2,42lagun elkarbizitza-unitateko
105familia
50Bikotea seme-alabekin
40Bikotea seme-alabarik gabe etxean
15Guraso bakarrekoak
39Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 105 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (50). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 50 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

40
50
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 167 etxebizitza zeuden. Horietatik 144 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (161), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 121 beren jabearen bizilekuak ziren, 21 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

167etxebizitza
144egoitza nagusi
161etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

144
16
Egoitza nagusia (144)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (16)

Etxe mota

161
Etxea (161)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

121
21
Jabeak (121)Alokairuan (21)HLM (1)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik39
1919-194512
1946-19708
1971-199028
1991-200511
2006-202044

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (91). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (77 etxebizitzatan). 118 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 45 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 95tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela6
3 gela15
4 gela32
5 gela edo gehiago91

Berogailu mota

13
77
50
Fuel-olioa (13)Elektrizitatea (77)Gas botila (4)Bestelakoak (50)

Aparkalekua eta ibilgailuak

118aparkalekua
45ibilgailu 1
95ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 222 biztanleetatik 182 aktibo ziren (% 82,0), horietako 174 lanean (% 78,4) eta 8 langabezian (aktiboen % 4,4).

22215-64 urteko biztanle
% 82,0aktibo
% 78,4lanean
% 4,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 28,6
25-54 urte% 98,6
55-64 urte% 70,0
Gizonak% 87,7
Emakumeak% 76,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 6,2
Batxilergoa% 2,0
Goi-mailako +2% 2,6
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

40 ez-aktibotik 23 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 57,5), 8 erretiraturik zeuden (% 20,0) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,5).

Ez-aktiboak

% 57
% 20
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 32
% 26
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 37 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 174 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

37enplegu udalerrian
% 56,8soldatapeko
% 43,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.470 eurokoa zen.

27.470 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.930 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Morand udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saunay », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]