Edukira joan

Mun

Mun
Frantziako udalerria
Image
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Okzitania
DepartamenduaImage Pirinio Garaiak
Izen ofizialaMun
Posta kodea65350
Geografia
Koordenatuak43°17′03″N 0°16′12″E / 43.2842°N 0.27°E / 43.2842; 0.27
Mapa
Image
Azalera4,81 km²
Altitudea355 m, 250 m, 434 m eta 326 m
MugakideakOsmets, Aubarède, Chelle-Debat, Lamarque-Rustaing, Luby-Betmont, Peyriguère eta Sère-Rustaing
Demografia
Biztanleria74 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 34 (%40,5) (%59,5) 50 alt_right
Dentsitatea15 bizt/km²

Mun (frantsesez eta ofizialki: Mun) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 74 biztanle zituen 4,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Osmets, Aubarède, Chelle-Debat, Lamarque-Rustaing, Luby-Betmont, Peyriguère eta Sère-Rustaing.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MunMun
Població amb 107 habitants (2000)Luby-Betmont (2,1 km)
Població amb 82 habitants (2000)Osmets (2,3 km)
Població amb 240 habitants (2000)Aubarède (3,2 km)
Població amb 241 habitants (2000)Cabanac (3,5 km)
Població amb 94 habitants (2000)Villembits (3,6 km)
Població amb 24 habitants (2000)Peyriguère (3,6 km)
Població amb 14 habitants (2000)Thuy (3,7 km)
Població amb 204 habitants (2000)Chelle-Debat (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 957 mm-koa da, urtarrilean 10,6 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sadeillan udalerrian dago, 14,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 900,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,5 °C) eta hotzena urtarrila (5,0 °C). Urteko prezipitazioa 895 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (99 mm) eta lehorrena abuztua (55 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,8 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,2 °C) eta hotzena 1972 (10,9 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Mun)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.0 5.8 8.7 11.1 15.0 18.6 20.5 20.4 16.7 12.9 8.2 5.7 12.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 81 63 70 94 99 72 63 55 61 67 94 76 895
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,1−0,2+0,9+1,0+1,5+1,7+1,0+1,4−0,20,0+0,1+0,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Mun udalerrian erroldatutako biztanleak 105 ziren. Familiak 47 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 50 gizon, 34 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
10.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
14.71
0.00
 
80-84
 
0.00
10.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
14.71
10.00
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
14.71
10.00
 
55-59
 
14.71
0.00
 
50-54
 
0.00
10.00
 
45-49
 
0.00
10.00
 
40-44
 
26.47
10.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
10.00
 
15-19
 
0.00
10.00
 
10-14
 
14.71
10.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mun udalerrian 74 biztanle zeuden eta 39 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 17 kide bakarrekoak ziren, 4 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 9 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

74biztanle
39elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
22familia
9Bikotea seme-alabekin
4Bikotea seme-alabarik gabe etxean
9Guraso bakarrekoak
17Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 22 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (9). Guraso bakarreko 9 familietatik 4etan ama zen guraso bakarra. 9 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

4
9
9
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 53 etxebizitza zeuden. Horietatik 39 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (49), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 30 beren jabearen bizilekuak ziren, 8 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

53etxebizitza
39egoitza nagusi
49etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

39
5
9
Egoitza nagusia (39)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (9)

Etxe mota

49
Etxea (49)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

30
8
Jabeak (30)Alokairuan (8)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik15
1919-19454
1946-19703
1971-19907
1991-20056
2006-20204

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (20). 20 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 32 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 21 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 16tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela3
4 gela16
5 gela edo gehiago20

Berogailu mota

13
4
20
Fuel-olioa (2)Elektrizitatea (13)Gas botila (4)Bestelakoak (20)

Aparkalekua eta ibilgailuak

32aparkalekua
21ibilgailu 1
16ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 37 biztanleetatik 29 aktibo ziren (% 78,4), horietako 26 lanean (% 70,3) eta 4 langabezian (aktiboen % 13,8).

3715-64 urteko biztanle
% 78,4aktibo
% 70,3lanean
% 13,8langabezia-tasa

8 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,0), 3 erretiraturik zeuden (% 37,5) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 50
% 38
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 14 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 26 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

14enplegu udalerrian
% 7,1soldatapeko
% 100,0ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 61 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (24 gizon eta 19 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.[13]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.[14]

2000. urtean Mun udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 216 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Sadeillan », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]