Edukira joan

Mussidan

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mussidan
Mussidan
Frantziako udalerria
Image
Image Irudi gehiago
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Akitania Berria
DepartamenduaImage Dordoina
BarrutiPérigueuxeko barrutia
Kantonamenducanton of Mussidan
Izen ofizialaMussidan
Jatorrizko izenaMussidan
Posta kodea24400
Geografia
Koordenatuak45°02′06″N 0°21′56″E / 45.035°N 0.3656°E / 45.035; 0.3656
Mapa
Image
Azalera3,85 km²
Altitudea50 m, 42 m, 106 m eta 68 m
MugakideakSaint-Front-de-Pradoux, Les Lèches, Bourgnac, Sourzac eta Saint-Médard-de-Mussidan
Demografia
Biztanleria2.771 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.470 (%53,2) (%46,8) 1.294 alt_right
Dentsitatea720 bizt/km²
mussidan.fr

Moissida (frantsesez eta ofizialki: Mussidan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.771 biztanle zituen 3,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Front-de-Pradoux, Les Lèches, Bourgnac, Sourzac eta Saint-Médard-de-Mussidan.

Mapa
Mussidan eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MussidanMussidan
Població amb 1086 habitants (2000)Sourzac (2,8 km)
Població amb 298 habitants (2000)Bourgnac (3,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 856 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bergerac udalerrian dago, 26,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 792,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (5,7 °C). Urteko prezipitazioa 853 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (92 mm) eta lehorrena uztaila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,2 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,4 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Mussidan)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.7 6.2 9.4 11.8 15.7 19.2 20.8 20.6 16.9 13.4 8.7 6.2 12.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 79 62 60 80 73 67 50 59 68 73 91 92 853
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6−0,3+1,2+1,0+1,4+1,4+0,5+1,0−0,3+0,3+0,5+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.294 gizon, 1.470 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.36
1.55
 
90-94
 
2.38
3.17
 
85-89
 
7.28
4.33
 
80-84
 
8.03
5.10
 
75-79
 
6.60
6.65
 
70-74
 
7.62
10.97
 
65-69
 
8.23
7.88
 
60-64
 
7.62
6.65
 
55-59
 
6.53
5.49
 
50-54
 
4.49
7.03
 
45-49
 
3.74
3.48
 
40-44
 
4.42
3.48
 
35-39
 
3.40
4.64
 
30-34
 
4.08
6.18
 
25-29
 
4.15
4.64
 
20-24
 
6.19
4.64
 
15-19
 
3.06
4.95
 
10-14
 
4.76
5.72
 
5-9
 
4.01
3.48
 
0-4
 
2.04
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mussidan udalerrian 2.667 biztanle zeuden eta 1.493 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,79 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

2.667biztanle
1.493elkarbizitza-unitate
1,79lagun elkarbizitza-unitateko
762familia
Udalerria
% 10
% 28
% 11
% 49
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 762 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (430). Guraso bakarreko 175 familietatik 135etan ama zen guraso bakarra. 495 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 130k seme-alaba bakarra zuten etxean, 89k bi, eta 48k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 156 bikoteetatik 29tan (% 18,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

430
156
175
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean495
Seme-alaba bat130
Bi seme-alaba89
Hiru seme-alaba43
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 2.420 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,6). 80 urte edo gehiagoko 379 biztanleetatik 305 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 74 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 19
40-54% 27
55-64% 33
65-79% 31
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 24
25-39% 55
40-54% 55
55-64% 57
65-79% 63
80 +% 31

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,1 izatezko bikotean eta % 3,5 PACS bidez lotuta). % 24,3 ezkongabeak ziren, % 13,9 alargunak eta % 10,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 37,4
Ezkongabea% 24,3
Alarguna% 13,9
Dibortziatuta% 10,7
Izatezko bikotean% 10,1
PACS bidez lotuta% 3,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,1), enplegatuak (% 16,5), eskulangileak (% 13,3), erdi-mailako lanbideak (% 8,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,1) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[10]

Udalerria
% 8
% 17
% 13
% 47
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.907 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.482 egoitza nagusi ziren, 73 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 351 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.385), eta apartamentuak gutxi ziren (516). Egoitza nagusietatik 799 beren jabearen bizilekuak ziren, 655 alokairuan zeuden, 114 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 27 doan lagata.[11]

1.907etxebizitza
1.482egoitza nagusi
1.385etxe
516apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.482
351
Egoitza nagusia (1.482)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (73)Hutsik (351)

Etxe mota

1.385
516
Etxea (1.385)Apartamentua (516)

Jabetza egoera

799
655
Jabeak (799)Alokairuan (655)HLM (114)Doan lagata (27)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (453).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik174
1919-1945228
1946-1970453
1971-1990399
1991-2005110
2006-2020119

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (463). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (667 etxebizitzatan). 880 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 799 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 370tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela54
2 gela172
3 gela374
4 gela418
5 gela edo gehiago463

Berogailu mota

667
587
120
Gas sarea (667)Fuel-olioa (99)Elektrizitatea (587)Gas botila (9)Bestelakoak (120)

Aparkalekua eta ibilgailuak

880aparkalekua
799ibilgailu 1
370ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.412 biztanleetatik 973 aktibo ziren (% 68,9), horietako 794 lanean (% 56,2) eta 178 langabezian (aktiboen % 18,3).

1.41215-64 urteko biztanle
% 68,9aktibo
% 56,2lanean
% 18,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,8
25-54 urte% 84,6
55-64 urte% 49,5
Gizonak% 69,6
Emakumeak% 68,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 43,8
BEPC, brebeta% 26,7
CAP-BEP% 18,8
Batxilergoa% 15,1
Goi-mailako +2% 7,7
Goi-mailako +3/4% 7,8
Goi-mailako +5% 10,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 18,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

439 ez-aktibotik 96 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,9), 133 erretiraturik zeuden (% 30,3) eta 210 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,8).

Ez-aktiboak

% 22
% 30
% 48
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 20
% 36
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.208 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 794 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.208enplegu udalerrian
% 84,3soldatapeko
% 15,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.600 eurokoa zen, eta biztanleen % 24 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.600 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.150 €
% 24,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 17,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 198 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 46 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 27 administrazio publikoko enpresak ziren eta 24 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 56 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 9 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 6 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 3 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 3 harategiak, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 3 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Mussidan udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an psikiatriko 1 , 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Mussidan udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 398 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bergerac-Roumanière », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mussidan&oldid=11337359"(e)tik eskuratuta