Edukira joan

New Haven konderria (Connecticut)

Wikipedia, Entziklopedia askea
New Haven konderria
New Haven County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
EstatuaImage Connecticut
Kodea09009
Hiriburua[[ (Connecticut)|]]
Image
New Haven konderria (Connecticut) is located in Ameriketako Estatu Batuak
New Haven konderria (Connecticut)
New Haven konderria (Connecticut)

New Haven konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak41°21′N 72°54′W / 41.35°N 72.9°W / 41.35; -72.9
Biztanleria864.835 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		2.232,71 km2
1.565,66 km2 (%70.12)
667,05 km2 (%29.88)
Dentsitatea552,38 bizt/km2
Datu gehigarriak

New Haven konderria (ingelesez: New Haven County) Connecticutko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua (Connecticut) da. Azken erroldaren arabera 864.835 biztanle zituen 2.233 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

New Haven konderriak 2.232,72 kilometro koadro ditu. Horietatik 667,05 ura dira. Beste 1.565,66 lurra dira.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
New Haven konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 10,4 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (23,0 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 28,6 °C) eta hotzena urtarrila (−2,1 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −6,9 °C). Urteko prezipitazioa 1237 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (120 mm) eta lehorrena otsaila (81 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,6 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (9,4 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2016, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2012 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1904 (7,3 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 3218 berokuntza-gradu-egun eta 357 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


  Image   Datu klimatikoak (New Haven konderria)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 2.8 4.1 8.5 15.1 20.8 25.6 28.6 27.5 23.5 17.3 10.9 5.4 15.9
Batez besteko tenperatura (ºC) -2.1 -1.0 3.2 9.0 14.7 19.8 23.0 22.0 18.0 11.7 5.9 1.0 10.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -6.9 -6.2 -2.1 3.0 8.6 13.9 17.3 16.4 12.5 6.1 0.9 -3.5 5.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 91 81 107 109 96 111 102 100 112 120 99 109 1237
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (9,4 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+2,8+1,1+1,4+1,1+1,4+1,3+1,8+1,2+0,8+1,5+2,6
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (9,4 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 864.835 biztanle zeuden. Biztanleen % 94,8 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 5,2 landa-eremuetan. Batez besteko adina 40,4 urtekoa zen, 38,9 urtekoa gizonezkoen artean eta 41,8 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,1 18 urtetik beherakoak ziren eta % 18,1 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 92,4 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 89,7 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea0200.000400.000600.000800.0001.000.0001750180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 415.391 gizon, 449.444 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.75
 
85+
 
3.11
1.76
 
80-84
 
2.35
2.93
 
75-79
 
3.49
4.39
 
70-74
 
4.94
5.52
 
65-69
 
5.78
6.81
 
60-64
 
7.00
7.22
 
55-59
 
7.18
6.71
 
50-54
 
6.69
5.84
 
45-49
 
5.91
5.76
 
40-44
 
5.82
6.12
 
35-39
 
6.13
6.72
 
30-34
 
6.65
6.80
 
25-29
 
6.46
7.29
 
20-24
 
6.73
7.10
 
15-19
 
6.43
6.40
 
10-14
 
5.61
5.74
 
5-9
 
5.08
5.14
 
0-4
 
4.66
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 864.835 biztanle zeuden. Herritarren % 19,7 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 73,4 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 58,9[oh 3]; % 15,9 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 12,8; % 5,3 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,3; % 4,3 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,5; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,9 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,7.[oh 4][5]

Arraza/etniaImage Connecticuteko mapa
Etnizitatea
2000
89,9 %
10,1 %
2010
85,0 %
15,0 %
2020
80,3 %
19,7 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
79,4 %
11,3 %
2010
79,5 %
13,9 %
2020
73,4 %
15,9 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 369.178 etxebizitza zeuden, horietatik % 93,0 okupatuta eta % 7,0 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 60,1 jabeek okupatutakoak ziren eta % 39,9 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 343.437 etxegune zeuden guztira, horietatik % 62,9 familia-etxeguneak ziren eta % 37,1 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 66,9 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 33,1 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 81,3 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 18,7 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 28.779 pertsona (biztanleria osoaren % 3,3); horietatik 2.649 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 16.702 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[6]

369.178etxebizitza
343.437okupatuak
28.779talde-bizilekuetan

EtxebizitzakImage Connecticuteko mapa

206.452
136.985
25.741
Jabetzan (206.452) Alokairuan (136.985) Hutsik (25.741)

Etxegune motak

144.423
52.809
103.565
23.846
Ezkondutako bikotea (144.423) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (18.794) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (52.809) Bakarrik bizi (103.565) Beste norbaitekin (23.846)

Talde-bizilekuetako biztanleria

2.649
16.702
9.428
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (2.649) Unibertsitateko egoitzak (16.702) Beste (9.428)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[8]ErrepublikanoaDemokrataBeste
188015.38346.4%17.52452.9%248
188416.30344.4%19.34152.7%1.046
188819.00345.0%22.11352.4%1.073
189220.03843.4%24.63453.4%1.477
189630.26157.9%20.21238.7%1.813
190027.76651.2%25.35146.7%1.128
190431.66356.0%21.74438.4%3.163
190832.30456.3%22.39439.0%2.726
191219.18834.2%22.36439.8%14.634
191630.17547.7%30.41648.1%2.695
192065.93860.2%37.97734.7%5.559
192469.16457.4%36.24730.1%15.085
192880.95249.0%82.65750.1%1.439
193279.01945.4%86.82649.9%8.296
193676.61437.4%117.30857.3%10.689
1940103.10044.9%126.07254.9%517
1944108.88346.5%123.45052.7%1.811
1948120.76948.5%121.59148.8%6.633
1952165.91754.7%136.47645.0%1.148
Urtea[8]ErrepublikanoaDemokrataBeste
1956191.21563.0%112.20837.0%0
1960136.85242.0%188.68558.0%2
196497.65630.8%218.74369.1%171
1968130.50141.5%159.65350.8%24.278
1972200.81859.0%135.13239.7%4.373
1976174.34252.2%157.40247.1%2.445
1980169.03850.1%130.91338.8%37.781
1984212.16659.8%140.94539.7%1.601
1988174.25150.9%163.15347.7%4.957
1992141.26436.7%161.37441.9%82.494
1996106.63632.7%178.32354.7%40.932
2000122.91936.0%197.92858.0%20.252
2004160.39043.8%199.06054.3%6.942
2008144.65037.8%233.58961.0%4.647
2012138.36438.3%218.99860.7%3.697
2016159.04842.0%205.60954.2%14.349
2020169.89340.6%242.63058.0%5.460
2024171.43543.1%218.98155.0%7.571

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=New_Haven_konderria_(Connecticut)&oldid=11829538"(e)tik eskuratuta