Edukira joan

Saint-Max

Saint-Max
Frantziako udalerria
Image
Image
Administrazioa
DepartamenduaMeurthe
Izen ofizialaSaint-Max
Max-la-Montagne
Posta kodea54130
Geografia
Koordenatuak48°42′04″N 6°12′24″E / 48.7011°N 6.2067°E / 48.7011; 6.2067
Mapa
Image
Azalera1,85 km²
Altitudea193 m, 342 m eta 230 m
MugakideakMalzéville, Dommartemont, Essey-lès-Nancy, Nancy eta Tomblaine
Demografia
Biztanleria9.913 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 5.512 (%54,6) (%45,4) 4.591 alt_right
Dentsitatea5.358 bizt/km²
saint-max.fr

Saint-Max Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 9.913 biztanle zituen 1,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Malzéville, Dommartemont, Essey-lès-Nancy, Nancy eta Tomblaine.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Saint-MaxSaint-Max
Població amb 647 habitants (2000)Dommartemont (1,2 km)
Població amb 7656 habitants (2000)Tomblaine (1,8 km)
Població amb 8099 habitants (2000)Malzéville (1,9 km)
Població amb 105349 habitants (2000)Nancy (2,2 km)
Població amb 8919 habitants (2000)Maxéville (3,5 km)
Població amb 4607 habitants (2000)Pulnoy (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 790 mm-koa da, urtarrilean 12,3 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Tomblaine udalerrian dago, 1,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 746,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,8 °C-koa da, 1956ko otsailaren 21an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (2,3 °C). Urteko prezipitazioa 817 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (84 mm) eta lehorrena apirila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (12,0 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Saint-Max)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.3 3.0 6.2 9.8 14.1 17.7 19.7 19.1 14.7 10.5 6.0 3.2 10.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 70 60 59 51 72 64 66 69 69 75 77 84 817
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,8+1,1+1,2+1,3+1,7+1,6+1,7+0,4+0,7+1,2+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.00012.00014.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 4.591 gizon, 5.512 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.11
 
95+
 
1.27
0.98
 
90-94
 
2.36
2.07
 
85-89
 
2.90
1.63
 
80-84
 
3.92
3.62
 
75-79
 
3.37
4.27
 
70-74
 
5.10
5.47
 
65-69
 
6.91
4.92
 
60-64
 
7.00
6.77
 
55-59
 
7.00
6.99
 
50-54
 
5.28
7.21
 
45-49
 
6.82
6.99
 
40-44
 
6.10
6.01
 
35-39
 
6.55
6.56
 
30-34
 
4.74
7.43
 
25-29
 
5.55
6.01
 
20-24
 
5.73
6.67
 
15-19
 
6.64
6.01
 
10-14
 
5.28
6.12
 
5-9
 
3.47
4.16
 
0-4
 
4.01
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Max udalerrian 9.743 biztanle zeuden eta 5.215 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,87 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

9.743biztanle
5.215elkarbizitza-unitate
1,87lagun elkarbizitza-unitateko
2.598familia
Udalerria
% 16
% 21
% 12
% 49
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.598 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.105). Guraso bakarreko 644 familietatik 541etan ama zen guraso bakarra. 1.267 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 683k seme-alaba bakarra zuten etxean, 471k bi, eta 177k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 848 bikoteetatik 120tan (% 14,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.105
848
644
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.267
Seme-alaba bat683
Bi seme-alaba471
Hiru seme-alaba115
Lau edo gehiago62

15 urte edo gehiago zituzten 8.461 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 58,0). 80 urte edo gehiagoko 840 biztanleetatik 702 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 138 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 26
40-54% 24
55-64% 34
65-79% 42
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 56
40-54% 58
55-64% 55
65-79% 54
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 31,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,0 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 32,2 ezkongabeak ziren, % 8,7 alargunak eta % 9,9 dibortziatuak.[10]

Ezkongabea% 32,2
Ezkonduta% 31,7
Izatezko bikotean% 11,0
Dibortziatuta% 9,9
Alarguna% 8,7
PACS bidez lotuta% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,2), enplegatuak (% 19,2), erdi-mailako lanbideak (% 18,9), goi-mailako langileak (% 12,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,2) Meurthe eta Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 13
% 19
% 19
% 11
% 30
Meurthe eta Mosela
% 11
% 16
% 16
% 15
% 29
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.716 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.201 egoitza nagusi ziren, 78 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 437 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.095), etxeak baino gehiago (1.572). Egoitza nagusietatik 2.649 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.494 alokairuan zeuden, 1.062 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 58 doan lagata.[11]

5.716etxebizitza
5.201egoitza nagusi
1.572etxe
4.095apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.201
Egoitza nagusia (5.201)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (78)Hutsik (437)

Etxe mota

1.572
4.095
Etxea (1.572)Apartamentua (4.095)

Jabetza egoera

2.649
2.494
1.062
Jabeak (2.649)Alokairuan (2.494)HLM (1.062)Doan lagata (58)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.041).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik172
1919-1945556
1946-19702.041
1971-19901.384
1991-2005370
2006-2020582

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (1.501). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (4.373 etxebizitzatan). 3.213 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.866 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.217tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela185
2 gela693
3 gela1.475
4 gela1.501
5 gela edo gehiago1.347

Berogailu mota

4.373
677
Gas sarea (4.373)Fuel-olioa (74)Elektrizitatea (677)Gas botila (15)Bestelakoak (62)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.213aparkalekua
2.866ibilgailu 1
1.217ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 6.015 biztanleetatik 4.670 aktibo ziren (% 77,6), horietako 4.100 lanean (% 68,2) eta 570 langabezian (aktiboen % 12,2).

6.01515-64 urteko biztanle
% 77,6aktibo
% 68,2lanean
% 12,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,7
25-54 urte% 91,8
55-64 urte% 66,2
Gizonak% 81,0
Emakumeak% 74,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,1
BEPC, brebeta% 17,3
CAP-BEP% 19,2
Batxilergoa% 13,0
Goi-mailako +2% 7,9
Goi-mailako +3/4% 5,2
Goi-mailako +5% 7,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.344 ez-aktibotik 602 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,8), 298 erretiraturik zeuden (% 22,2) eta 444 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,0).

Ez-aktiboak

% 45
% 22
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 21
% 31
% 31
% 14
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.366 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.100 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.366enplegu udalerrian
% 78,2soldatapeko
% 21,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.300 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.300 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.910 €
% 17,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 343 komertzioetatik, 10 janari enpresak ziren, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 34 eraikuntza enpresak ziren, 56 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 22 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 42 zerbitzu enpresak ziren, 79 administrazio publikoko enpresak ziren eta 32 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 83 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 7 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 2 zurginak, 9 iturginak, 6 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 9 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 3 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 23 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 10 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 drogeria eta 2 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Saint-Max udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 eta 5 botika zegoen.

2009an 4 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1927ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Nancy-Essey », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]