Edukira joan

Tatyana Pavlovna Ehrenfest

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tatyana Pavlovna Ehrenfest
Image
Bizitza
JaiotzaViena, 1905eko urriaren 28a
HerrialdeaImage Herbehereetako Erresuma
Image Austria-Hungariako Inperioa
Lehen hizkuntzanederlandera
HeriotzaDordrecht, 1984ko azaroaren 29a (79 urte)
Familia
AitaPaul Ehrenfest
AmaTatiana Afanásieva
Haurrideak
Hezkuntza
HeziketaLeidengo Unibertsitatea
Stedelijk Gymnasium Leiden (en) Itzuli
Tesi zuzendariaWillem van der Woude (en) Itzuli
Hizkuntzaknederlandera
Jarduerak
Jarduerakmatematikaria

Tatyana Pavlovna Ehrenfest (Viena, Austria-Hungariako Inperioa, 1905eko urriaren 28a - Dordrecht, Herbehereak, 1984ko azaroaren 29a) Herbehereetako matematikaria izan zen. De Bruijn-en sekuentzietan, diskrepantzia txikiko sekuentzietan eta BEST teoreman egindako ekarpenengatik da ezaguna.[1][2]

Tatyana Ehrenfest Vienan jaio zen eta haurtzaroa San Petersburgon igaro zuen. Paul Ehrenfesten (1880-1933) eta Tatiana Afanasievaren (1876-1964) alaba zen. 1912an, Ehrenfestarrak Leidenera joan ziren bizitzera, eta bertan, bere aitak Hendrik Lorentz ordezkatu zuen Leidengo Unibertsitatean irakasle lanpostuan. 1917ra arte etxean hezia izan zen, eta ondoren Leideneko institutuan izan zen, non 1922an azken azterketak gainditu zituen.[3] Matematika eta fisika ikasi zituen Leidengo Unibertsitatean. 1928an Göttingenera joan zen eta bertan Harald Bohr eta Max Bornen eskolak jaso zituen. 1931ko abenduaren 8an doktoregoa lortu zuen Leidenen.[4]

Laginketa-metodoen arloan egindako lanagatik da ezaguna —bereziki van der Corput-en segida (Johannes van der Corput matematikari herbeheretarraren omenez horrela izendatua)—, baita grafo-teorian BEST teorema garatzeagatik ere; azken horrek de Bruijn, Ehrenfest (bera), Smith eta Tutte-ren izenak daramatza.[5][6][7]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2017-10-28). «Tatiana Pavlovna van Aardenne-Ehrenfest, matemática» Mujeres con ciencia (kontsulta data: 2026-08-03).
  2. ↑ (Ingelesez) Weisstein, Eric W.. «Discrepancy Theorem» mathworld.wolfram.com (kontsulta data: 2026-08-03).
  3. ↑ Oppervlakken met scharen van gesloten geodetische lijnen, Tesis, Leiden, 1931. .
  4. ↑ N.G. de Bruijn. In memoriam T. van Aardenne-Ehrenfest, 1905–1984. Nieuw Archief voor Wiskunde (4), Vol. 3, (1985) 235–236..
  5. ↑ Proof of the impossibility of a just distribution of an infinite sequence over an interval. Proc. Kon. Ned. Akad. Wetensch. 48 (1945), 3-8.
  6. ↑ On the impossibility of a just distribution. Proc. Kon. Ned. Akad. Wetensch. 52 (1949), 734-739.
  7. ↑ (Ingelesez) Stanley, Richard P.. (2018-06-06). Algebraic Combinatorics: Walks, Trees, Tableaux, and More. Springer ISBN 978-3-319-77173-1. (kontsulta data: 2026-08-03).