Edukira joan

Tioga konderria (New York)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tioga konderria
Tioga County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
EstatuaImage New York
Kodea36107
HiriburuaOwego
Image
Tioga konderria (New York) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Tioga konderria (New York)
Tioga konderria (New York)

Tioga konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak42°10′N 76°18′W / 42.17°N 76.3°W / 42.17; -76.3
Biztanleria48.455 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		1.354,25 km2
1.343,17 km2 (%99.18)
11,08 km2 (%0.82)
Dentsitatea36,08 bizt/km2
Datu gehigarriak
https://tiogacountyny.com

Tioga konderria (ingelesez: Tioga County) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Owego da. Azken erroldaren arabera 48.455 biztanle zituen 1.354 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tioga konderriak 1.354,25 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,08 ura dira. Beste 1.343,17 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 37,75 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Tioga konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 8,3 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (20,9 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 27,1 °C) eta hotzena urtarrila (−4,8 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −9,3 °C). Urteko prezipitazioa 1034 mm-koa da; hilabeterik euritsuena ekaina da (110 mm) eta lehorrena otsaila (56 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,7 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (7,7 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2012 izan zen (9,8 °C) eta hotzena 1917 (6,1 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 3856 berokuntza-gradu-egun eta 222 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


  Image   Datu klimatikoak (Tioga konderria)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -0.2 1.3 5.9 13.4 20.2 24.7 27.1 26.0 22.2 15.2 8.3 2.5 13.9
Batez besteko tenperatura (ºC) -4.7 -3.5 0.6 7.1 13.5 18.4 20.9 19.8 16.0 9.6 3.7 -1.5 8.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -9.3 -8.3 -4.8 0.7 6.9 12.1 14.7 13.7 9.8 3.9 -0.8 -5.6 2.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 65 56 77 88 86 110 100 101 102 99 75 75 1034
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (7,7 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+2,0+0,1+0,4+0,7+0,7+0,2+0,8+0,3+0,4+1,1+1,7
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −10 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (7,7 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 48.455 biztanle zeuden. Biztanleen % 33,6 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 66,4 landa-eremuetan. Batez besteko adina 44,3 urtekoa zen, 42,8 urtekoa gizonezkoen artean eta 45,8 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 21,4 18 urtetik beherakoak ziren eta % 20,3 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 99,3 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 97,6 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.00060.000180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 24.137 gizon, 24.318 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.87
 
85+
 
2.99
2.15
 
80-84
 
2.81
3.58
 
75-79
 
3.94
4.89
 
70-74
 
5.51
6.47
 
65-69
 
6.46
8.40
 
60-64
 
8.55
7.96
 
55-59
 
8.25
6.74
 
50-54
 
6.84
5.61
 
45-49
 
5.49
5.66
 
40-44
 
5.52
6.02
 
35-39
 
5.70
5.57
 
30-34
 
5.54
5.33
 
25-29
 
4.89
5.44
 
20-24
 
4.88
6.25
 
15-19
 
5.78
6.69
 
10-14
 
6.16
6.16
 
5-9
 
5.79
5.22
 
0-4
 
4.89
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 48.455 biztanle zeuden. Herritarren % 2,3 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 93,4 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 91,2[oh 3]; % 0,9 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,9; % 0,8 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,8; % 4,5 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,3; % 0,1 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 0,3 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3.[oh 4][5]

Arraza/etniaImage New Yorkeko mapa
Etnizitatea
2000
99,0 %
2010
98,6 %
2020
97,7 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
97,5 %
2010
97,4 %
2020
93,4 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 67,5 estatu berean jaiotakoak, % 29,1 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 2,1 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 63,8 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 36,2 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Asian jaiotakoa zen (% 38,9, biztanleria osoaren % 0,8); ondoren Latinoamerikan (% 20,6, % 0,4), Europan (% 20,1, % 0,4), Afrikan (% 10,4, % 0,2) eta Ipar Amerikan (% 10,1, % 0,2).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorriaImage New Yorkeko mapa
Jaioterria
67,5 %
29,1 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
63,8 %
36,2 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
38,9 %
20,6 %
20,1 %
10,4 %
10,1 %
Asia Latinoamerika Europa Afrika Ipar Amerika

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 21.787 etxebizitza zeuden, horietatik % 91,2 okupatuta eta % 8,8 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 76,1 jabeek okupatutakoak ziren eta % 23,9 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 19.878 etxegune zeuden guztira, horietatik % 65,3 familia-etxeguneak ziren eta % 34,7 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 75,3 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 24,7 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 80,9 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 19,1 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 635 pertsona (biztanleria osoaren % 1,3); horietatik 191 zuzentze- eta gazte-egoitzetan bizi ziren.[7]

21.787etxebizitza
19.878okupatuak
635talde-bizilekuetan

EtxebizitzakImage New Yorkeko mapa

15.128
4.750
1.909
Jabetzan (15.128) Alokairuan (4.750) Hutsik (1.909)

Etxegune motak

9.771
2.117
5.582
1.317
Ezkondutako bikotea (9.771) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (1.091) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (2.117) Bakarrik bizi (5.582) Beste norbaitekin (1.317)

Talde-bizilekuetako biztanleria

191
444
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (191) Beste (444)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 91,4k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 25,3k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 10,0k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
18844.36752.3%3.37940.5%605
18884.85254.7%3.60940.7%411
18924.22154.8%2.92337.9%564
18964.84961.1%2.82435.6%268
19004.74759.1%3.03737.8%250
19044.62860.0%2.84036.8%246
19084.24758.5%2.70637.3%301
19122.64241.1%2.40037.3%1.390
19163.37652.8%2.74843.0%272
19206.77271.2%2.40625.3%333
19247.83472.5%2.23420.7%742
19289.96376.9%2.77921.4%216
19328.04765.3%4.06733.0%214
19369.16367.2%4.30531.6%172
19409.61869.9%4.08129.7%59
19448.93469.9%3.83130.0%25
19488.67370.2%3.38527.4%304
195211.79978.2%3.25921.6%32
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
195611.95879.0%3.18821.0%0
196012.57272.1%4.85527.9%4
19647.14740.7%10.41159.3%9
196810.44161.6%5.33631.5%1.179
197213.39670.8%5.47028.9%44
197611.82462.6%6.96936.9%100
198010.29153.6%6.69034.8%2.233
198414.85671.4%5.86028.2%101
198812.67060.5%8.10238.7%174
19929.28740.3%7.79133.8%5.987
19969.41644.2%8.76941.2%3.097
200012.23954.5%9.17040.8%1.048
200413.76257.6%9.69440.6%446
200812.53654.2%10.17244.0%423
201212.11756.1%8.93041.4%542
201613.26059.5%7.52633.8%1.513
202014.79159.1%9.63438.5%611
202415.03861.2%9.43738.4%84

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 72.739 $ zen (Image New Yorkeko mapa), eta familiena, 89.882 $. Per capita errenta 41.785 $ zen. Biztanleriaren % 13,4 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 4,3k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 8,4k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

72.739 $etxegunearen errenta mediana
89.882 $familiaren errenta mediana
41.785 $biztanleko errenta
% 13,4pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,6
% 8,9
% 13,7
% 9,7
% 7,1
% 9,5
% 8,4
< 10.000 $ — % 4,3 (866) 10.000-14.999 $ — % 3,2 (647) 15.000-19.999 $ — % 4,1 (843) 20.000-24.999 $ — % 3,0 (620) 25.000-29.999 $ — % 4,0 (809) 30.000-34.999 $ — % 4,7 (961) 35.000-39.999 $ — % 3,9 (800) 40.000-44.999 $ — % 4,2 (860) 45.000-49.999 $ — % 4,6 (944) 50.000-59.999 $ — % 6,6 (1.350) 60.000-74.999 $ — % 8,9 (1.809) 75.000-99.999 $ — % 13,7 (2.778) 100.000-124.999 $ — % 9,7 (1.968) 125.000-149.999 $ — % 7,1 (1.452) 150.000-199.999 $ — % 9,5 (1.939) ≥ 200.000 $ — % 8,4 (1.701)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Tioga_konderria_(New_York)&oldid=11831226"(e)tik eskuratuta