A raza, como categorización humana, refírese ao agrupamento das poboacións en conxuntos biolóxicamente diferenciados en función da ascendencia xenética compartida, dos trazos físicos herdables e das adaptacións a ambientes específicos, resultado do illamento xeográfico histórico, da deriva xenética e da selección natural.[1] Estes grupos amosan diferenzas medibles nas frecuencias alélicas, na susceptibilidade a determinadas enfermidades e nos trazos morfolóxicos, como a pigmentación da pel, a estrutura cranial e as respostas fisiolóxicas, que as análises de compoñentes principais de datos xenómicos dividen de xeito consistente en agrupamentos a escala continental correspondentes ás designacións raciais tradicionais, como as ascendencias africana, europea, do leste de Asia e amerindia.[2][3] A pesar das afirmacións académicas que presentan a raza como unha mera construción social —a miúdo amplificadas por institucións con predisposición ao determinismo ambiental fronte ás explicacións hereditaristas—, certa evidencia xenética empírica, incluíndo a inferencia baseada en STRUCTURE a partir de miles de marcadores, amosaría que a variación humana conforma agrupamentos discretos e informativos sobre a ascendencia, en lugar dun continuo uniforme, o que permitiría aplicacións forenses, médicas e antropolóxicas cunha alta precisión.[4][5]
Europa sostida por África e América. William Blake, 1796.
Entre as principais controversias atópase a interpretación da variación intragrupal fronte á intergrupal, onde a observación de Lewontin dun 85% de diversidade intrapoboacional é empregada con frecuencia, segundo esta perspectiva, de xeito inadecuado para negar a distintividade racial, obviando que esa mesma partición segue a producir agrupamentos diagnosticables análogos ás subespecies noutras especies, e que permitiría predicir trazos como o rendemento atlético ou resultados farmacoxenómicos.[6] Historicamente, a categorización racial favoreceu os primeiros pasos da antropoloxía e da taxonomía, pero foi obxecto de uso indebido en ideoloxías pseudocientíficas; a xenómica moderna reafirmaría a súa utilidade ao tempo que subliña que as razas representan agregados probabilísticos e non fronteiras ríxidas, coa mestizaxe esvaecendo os seus límites sen deixar de preservar, aínda así, diferenciacións centrais segundo este enfoque.[7]
O termo tamén pode estar influenciado por trazos tales como a cultura, a etnia e a situación socioeconómica.[8] Como un termo biolóxico, raza denotaría as poboacións humanas, xeneticamente diverxentes que poden estar marcadas por trazos fenotípicos comúns.[9][10][11] Neste senso, a racialización é ás veces usada por antropólogos e forenses na análise do esqueleto, na investigación biomédica e na medicina baseada na raza.[12][13][14]
O estudo dos trazos comúns entre os pobos tamén se fai a través das liñas étnicas, coa participación da historia dos grupos endogámicos. Os grupos raciais poden corresponder cos patróns de estratificación social, axudando os científicos sociais a entender as diferenzas subxacentes entre os grupos raciais definidos de persoas. Ademais, a policía usou a raza para crear perfís de sospeitosos buscados de xeito expeditivo.