Mercosur

Mercosur

Pasaran Bersama Selatan
Bendera Mercosur dalam versi bahasa Sepanyol dan Portugis
Maklumat am
Kependekan	MERCOSUR (Sepanyol); MERCOSUL (Portugis)
Jenis/bentuk sah	Proses integrasi serantau antara kerajaan
Tujuan	Pembentukan pasaran bersama dan integrasi serantau
Keanggotaan (2026)	6 negara pihak, termasuk 1 yang digantung; 7 negara bersekutu
Bahasa rasmi	Sepanyol dan Portugis (bahasa kerja rasmi); Guaraní (salah satu bahasa Mercosur sejak 2006)
Tapak web	www.mercosur.int
Pautan berkaitan
Sejarah
Ditubuhkan	26 Mac 1991 di Asunción, Paraguay
Pengasas	Argentina, Brazil, Paraguay dan Uruguay
Pimpinan Kanan
Kepengerusian pro tempore	Uruguay (Julai–Disember 2026)
Anak syarikat/subsidiari	Joint Parliamentary Commission, Commons Market Council, Grupo Mercado Común, Mercosur Trade Commission, Mercosur Parliament, Mercosur Secretariat, Mercosur Permanent Review Tribunal, Mercosur Structural Convergence Fund, Mercosur Pro Tempore Presidency, MERCOSUR Social Institute, MERCOSUR Education Area, Q110977956
Lokasi
Peta ortografik Mercosur
Ibu pejabat	Montevideo, Uruguay
Lokasi	Brazil, Venezuela, Bolivia, Uruguay, Argentina, Paraguay
sunting · sunting di Wikidata Lihat pendokumenan templat ini

Mercosur atau Pasaran Bersama Selatan ialah proses integrasi serantau antara kerajaan di Amerika Selatan. Namanya berasal daripada Mercado Común del Sur dalam bahasa Sepanyol, yang disingkatkan sebagai MERCOSUR, dan Mercado Comum do Sul dalam bahasa Portugis, yang disingkatkan sebagai MERCOSUL. Mercosur diasaskan oleh Argentina, Brazil, Paraguay dan Uruguay melalui Perjanjian Asunción pada 26 Mac 1991. Struktur institusinya kemudian dimantapkan melalui Protokol Ouro Preto yang ditandatangani pada 17 Disember 1994.

Matlamat yang ditetapkan dalam Perjanjian Asunción ialah pembentukan sebuah pasaran bersama yang merangkumi pergerakan bebas barangan, perkhidmatan dan faktor pengeluaran, penghapusan halangan tarif dan bukan tarif dalam perdagangan sesama anggota, tarif luar bersama, penyelarasan dasar makroekonomi dan sektor tertentu, serta penyelarasan undang-undang yang berkaitan dengan proses integrasi. Mercosur berfungsi secara antara kerajaan: setiap negara pihak mempunyai satu undi dan keputusan dibuat berdasarkan konsensus dengan penyertaan semua negara pihak.

Setakat Ogos 2026, negara pihak Mercosur ialah Argentina, Bolivia, Brazil, Paraguay, Uruguay dan Venezuela. Venezuela kekal sebagai negara pihak tetapi semua hak dan kewajipannya yang berkaitan dengan status tersebut digantung. Negara bersekutunya ialah Chile, Colombia, Ecuador, Guyana, Panama, Peru dan Suriname. Ibu pejabat Mercosur terletak di Montevideo, Uruguay, manakala Uruguay memegang kepengerusian pro tempore bagi separuh kedua tahun 2026. Bahasa kerja rasminya ialah bahasa Sepanyol dan Portugis; bahasa Guaraní dimasukkan sebagai salah satu bahasa Mercosur melalui Keputusan CMC No. 35/06 pada 2006.

Sejak penubuhannya, skop Mercosur berkembang melampaui perdagangan dan kastam kepada mekanisme demokrasi, penyelesaian pertikaian, kerjasama sosial, mobiliti penduduk, hak asasi manusia dan perwakilan parlimen. Mercosur juga membentuk rangkaian perjanjian perdagangan dan kerjasama dengan negara serta kumpulan ekonomi lain. Pada 2026, perjanjian perdagangan sementara antara Kesatuan Eropah dan Mercosur mula diguna pakai, manakala perjanjian perkongsian yang lebih luas masih menunggu proses ratifikasi penuh.

Sejarah

Latar belakang dan penubuhan

Bahagian awal teks Perjanjian Asunción 1991.

Kerjasama yang membawa kepada pembentukan Mercosur berkembang daripada proses pemulihan demokrasi serta pendekatan baharu terhadap hubungan ekonomi antara Argentina dengan Brazil pada dekad 1980-an. Pada 30 November 1985, Presiden Argentina Raúl Alfonsín dan Presiden Brazil José Sarney menandatangani Deklarasi Iguaçu di Foz do Iguaçu, Brazil. Dokumen itu menekankan keperluan memperkukuh kerjasama dan integrasi serantau serta mengeratkan hubungan dua hala kedua-dua negara.

Proses Argentina–Brazil dipercepat melalui Akta Buenos Aires yang ditandatangani pada 6 Julai 1990. Akta itu menetapkan sasaran pembentukan ruang ekonomi bersama menjelang 31 Disember 1994. Argentina dan Brazil kemudian menyertai Paraguay dan Uruguay dalam menandatangani Perjanjian Asunción di Asunción pada 26 Mac 1991. Perjanjian itu menjadi asas perundangan pembentukan Pasaran Bersama Selatan.

Perjanjian Asunción pada mulanya mewujudkan struktur institusi sementara. Pada 17 Disember 1994, empat negara pengasas menandatangani Protokol Ouro Preto, yang menetapkan struktur institusi Mercosur secara lebih tetap dan menjadi asas bagi tiga organ utama pembuat keputusan serta badan-badan lain dalam sistem Mercosur.

Pemantapan institusi

Pada 24 Julai 1998, negara-negara Mercosur bersama Bolivia dan Chile menandatangani Protokol Ushuaia mengenai komitmen demokrasi. Protokol yang mula berkuat kuasa pada 2002 itu menetapkan pemeliharaan institusi demokratik sebagai syarat penting bagi proses integrasi.

Rangka kerja penyelesaian pertikaian pula diperbaharui melalui Protokol Olivos, yang ditandatangani pada 18 Februari 2002 dan berkuat kuasa pada 1 Januari 2004. Protokol itu menggantikan Protokol Brasília serta mewujudkan Tribunal Semakan Tetap Mercosur (TPR) sebagai sebahagian daripada sistem penyelesaian pertikaian blok.

Struktur institusi terus diperluas pada dekad berikutnya. Dana Penumpuan Struktur Mercosur (FOCEM) dan protokol penubuhan Parlimen Mercosur (PARLASUR) diwujudkan pada 2005. PARLASUR mula berfungsi pada 2007 dan menggantikan Suruhanjaya Parlimen Bersama yang diperuntukkan di bawah struktur terdahulu. Institut Sosial Mercosur (ISM) ditubuhkan pada 2007 dan Institut Dasar Awam Hak Asasi Manusia Mercosur (IPPDH) pada 2009, mencerminkan peluasan agenda Mercosur daripada perdagangan kepada bidang sosial, kewarganegaraan dan hak asasi manusia.

Perluasan dan penggantungan keanggotaan

Protokol penyertaan Venezuela ditandatangani pada 4 Julai 2006 dan, selepas prosedur perundangan yang diperlukan diselesaikan, Venezuela menyertai blok sebagai negara pihak. Penyertaan Venezuela berlaku dalam suasana pertikaian politik serantau. Pada Jun 2012, Paraguay digantung daripada mesyuarat Mercosur selepas Senat Paraguay memecat Presiden Fernando Lugo melalui proses pemakzulan yang dianggap tidak demokratik oleh anggota Mercosur yang lain. Kerajaan Paraguay mempertikaikan kesahan penggantungan tersebut. Venezuela kemudian diterima masuk ketika Paraguay masih digantung. Selepas Horacio Cartes mengambil alih jawatan presiden Paraguay pada Ogos 2013, negara itu kembali menyertai Mercosur.

Pada Disember 2016, Venezuela digantung kerana gagal memenuhi sebahagian kewajipan keanggotaan yang telah dipersetujui ketika penyertaannya. Pada 5 Ogos 2017, Argentina, Brazil, Paraguay dan Uruguay membuat keputusan secara berasingan di bawah Protokol Ushuaia. Keputusan itu menyatakan bahawa berlaku keruntuhan sistem demokrasi di Venezuela dan menggantung negara tersebut daripada semua hak dan kewajipan sebagai negara pihak sehingga pemulihan sepenuhnya sistem demokrasi disahkan. Penggantungan itu masih berkuat kuasa setakat 2026.

Protokol penyertaan Bolivia ditandatangani oleh semua negara pihak pada 17 Julai 2015. Bolivia menyerahkan surat cara ratifikasinya pada Julai 2024 dan menjadi negara pihak baharu, dengan tempoh sehingga empat tahun untuk memasukkan rangka peraturan Mercosur ke dalam sistem dalamannya. Pada 2024, Panama pula memperoleh status negara bersekutu.

Matlamat dan rangka kerja undang-undang

Pasaran bersama dan pengambilan keputusan

Perjanjian Asunción mentakrifkan projek Mercosur sebagai usaha membentuk sebuah pasaran bersama. Antara unsur utamanya ialah pergerakan bebas barangan, perkhidmatan dan faktor pengeluaran antara negara anggota; penghapusan duti kastam serta halangan bukan tarif dalam perdagangan serantau; pembentukan tarif luar bersama; dasar perdagangan bersama terhadap negara ketiga; penyelarasan dasar makroekonomi dan sektor; serta penyelarasan undang-undang dalam bidang yang berkaitan dengan integrasi.

Mercosur ialah proses integrasi antara kerajaan, bukannya sebuah institusi supranasional yang mempunyai kuasa perundangan bebas. Setiap negara pihak mempunyai satu undi dan keputusan perlu dicapai melalui konsensus dengan penyertaan semua negara pihak. Tiga organ utamanya ialah Majlis Pasaran Bersama (CMC), Kumpulan Pasaran Bersama (GMC) dan Suruhanjaya Perdagangan Mercosur (CCM).

Pelaksanaan peraturan dan penyelesaian pertikaian

Peraturan yang diluluskan oleh organ pembuat keputusan Mercosur bersifat mengikat. Apabila sesuatu peraturan perlu dilaksanakan melalui undang-undang negara, setiap negara pihak hendaklah memasukkan peraturan berkenaan ke dalam sistem perundangannya dan memaklumkan Sekretariat Mercosur. Selepas semua negara pihak melengkapkan proses tersebut, Sekretariat mengeluarkan pemberitahuan rasmi dan peraturan berkuat kuasa secara serentak 30 hari kemudian. Prosedur ini berdasarkan Perkara 40 Protokol Ouro Preto, dengan pengecualian tertentu bagi peraturan institusi dalaman atau perkara yang telah dikawal selia oleh undang-undang sesebuah negara pihak.

Pertikaian antara negara pihak dikendalikan melalui sistem yang berasaskan Protokol Olivos. Sistem itu merangkumi mekanisme timbang tara serta Tribunal Semakan Tetap, yang ditubuhkan untuk menyokong penyelesaian pertikaian dan pemakaian undang-undang serantau yang lebih seragam.

Komitmen terhadap pemerintahan demokrasi pula disepadukan ke dalam rangka undang-undang blok melalui Protokol Ushuaia. Protokol tersebut membolehkan langkah diambil apabila sistem demokrasi sesebuah negara yang tertakluk pada protokol itu terganggu.

Keanggotaan

Ketua negara dan wakil negara peserta pada sidang kemuncak Mercosur ke-39 di San Juan, Argentina, pada 2010.

Perjanjian Asunción terbuka kepada penyertaan negara anggota Persatuan Integrasi Amerika Latin (ALADI). Permohonan menjadi negara pihak dikemukakan kepada Majlis Pasaran Bersama melalui kepengerusian pro tempore dan memerlukan persetujuan sebulat suara. Syarat penyertaan kemudian dirundingkan sebelum protokol penyertaan dimasukkan ke dalam undang-undang negara berkenaan dan negara pihak yang lain. Rundingan merangkumi, antara lain, penerimaan perjanjian asas Mercosur, tarif luar bersama, himpunan peraturan blok dan perjanjian antarabangsa berkaitan.

Negara bersekutu pula boleh mengambil bahagian dalam mesyuarat badan Mercosur bagi perkara yang menjadi kepentingan bersama. Chile, Colombia, Ecuador, Panama dan Peru memperoleh status sedemikian dalam rangka kerja hubungan Mercosur dengan anggota ALADI, manakala Guyana dan Suriname memperoleh status mereka melalui perjanjian berasaskan Perkara 25 Perjanjian Montevideo 1980.

Status keanggotaan Mercosur setakat Ogos 2026

Negara	Kategori	Asas atau kedudukan semasa
Argentina	Negara pihak	Negara pengasas dan penandatangan Perjanjian Asunción pada 26 Mac 1991.
Bolivia	Negara pihak	Protokol penyertaan ditandatangani pada 2015; surat cara ratifikasi diserahkan pada Julai 2024. Bolivia mempunyai tempoh sehingga empat tahun untuk memasukkan rangka peraturan Mercosur.
Brazil	Negara pihak	Negara pengasas dan penandatangan Perjanjian Asunción pada 26 Mac 1991.
Paraguay	Negara pihak	Negara pengasas dan penandatangan Perjanjian Asunción pada 26 Mac 1991.
Uruguay	Negara pihak	Negara pengasas dan penandatangan Perjanjian Asunción pada 26 Mac 1991.
Venezuela	Negara pihak yang digantung	Semua hak dan kewajipan yang berkaitan dengan status negara pihak digantung di bawah Protokol Ushuaia.
Chile	Negara bersekutu	Negara bersekutu dalam rangka kerja hubungan Mercosur dengan anggota ALADI.
Colombia	Negara bersekutu	Negara bersekutu dalam rangka kerja hubungan Mercosur dengan anggota ALADI.
Ecuador	Negara bersekutu	Negara bersekutu dalam rangka kerja hubungan Mercosur dengan anggota ALADI.
Guyana	Negara bersekutu	Status bersekutu berasaskan perjanjian di bawah Perkara 25 Perjanjian Montevideo 1980.
Panama	Negara bersekutu	Negara bersekutu sejak 2024 dalam rangka kerja hubungan Mercosur dengan anggota ALADI.
Peru	Negara bersekutu	Negara bersekutu dalam rangka kerja hubungan Mercosur dengan anggota ALADI.
Suriname	Negara bersekutu	Status bersekutu berasaskan perjanjian di bawah Perkara 25 Perjanjian Montevideo 1980.

Institusi dan pentadbiran

Bangunan Mercosur di Montevideo, Uruguay.

Organ pembuat keputusan

Protokol Ouro Preto menetapkan asas struktur institusi Mercosur. Dalam sistem semasa, tiga organ mempunyai kuasa pembuat keputusan: Majlis Pasaran Bersama, Kumpulan Pasaran Bersama dan Suruhanjaya Perdagangan Mercosur.

Organ utama pembuat keputusan Mercosur

Organ	Fungsi utama	Komposisi	Instrumen
Majlis Pasaran Bersama (CMC)	Organ tertinggi; menentukan hala tuju politik bagi proses integrasi dan mengambil keputusan untuk mencapai matlamat Perjanjian Asunción.	Menteri luar dan menteri ekonomi, atau pegawai yang memegang jawatan setara, daripada negara-negara pihak. Mesyuarat dengan penyertaan ketua negara diadakan sekurang-kurangnya sekali setiap enam bulan.	Keputusan
Kumpulan Pasaran Bersama (GMC)	Organ eksekutif yang menyelia pelaksanaan dan operasi Mercosur.	Empat anggota tetap dan empat anggota gantian bagi setiap negara pihak, termasuk wakil kementerian luar, kementerian ekonomi atau yang setara, serta bank pusat.	Resolusi
Suruhanjaya Perdagangan Mercosur (CCM)	Membantu GMC melaksanakan instrumen dasar perdagangan bersama dan memantau perdagangan dalam Mercosur serta perdagangan dengan negara ketiga.	Empat anggota tetap dan empat anggota gantian bagi setiap negara pihak; diselaraskan oleh kementerian luar.	Arahan

Majlis Pasaran Bersama merupakan organ tertinggi dan bertanggungjawab terhadap hala tuju politik proses integrasi. Kumpulan Pasaran Bersama ialah organ eksekutif, manakala Suruhanjaya Perdagangan Mercosur menumpukan pelaksanaan instrumen perdagangan bersama dan operasi berkaitan kesatuan kastam. Keputusan, resolusi dan arahan yang dikeluarkan oleh ketiga-tiga organ tersebut mengikat negara-negara pihak mengikut bidang kuasa masing-masing.

Badan tetap dan kepengerusian pro tempore

Bangunan Parlimen Mercosur (PARLASUR) di Montevideo, Uruguay.

Struktur Mercosur turut merangkumi Sekretariat Mercosur, Forum Perundingan Ekonomi dan Sosial Mercosur, Tribunal Semakan Tetap dan Parlimen Mercosur. Institusi lain yang dibangunkan kemudian termasuk Institut Sosial Mercosur dan Institut Dasar Awam Hak Asasi Manusia Mercosur. Beberapa badan tetap ini ditempatkan di bandar yang berlainan, sementara ibu pejabat Mercosur terletak di Montevideo.

Kepengerusian pro tempore merupakan sistem kepimpinan blok secara bergilir. Pada separuh kedua 2026, jawatan tersebut dipegang oleh Uruguay. Kerajaan Uruguay menyatakan bahawa agenda bagi tempoh tersebut merangkumi pelaksanaan perjanjian dengan Kesatuan Eropah serta usaha meneruskan rundingan perdagangan luar yang lain.

Integrasi ekonomi dan hubungan luar

Dasar kastam dan instrumen perdagangan

Tarif Luar Bersama Mercosur (AEC) telah berkuat kuasa sejak 1995 dan merupakan salah satu instrumen utama dasar kastam bersama blok. Rejim Asal Mercosur pula menetapkan syarat dan prosedur bagi menentukan sama ada sesuatu barangan layak menerima layanan keutamaan di bawah perjanjian Mercosur, termasuk penghapusan tarif yang diperuntukkan untuk perdagangan serantau.

Mercosur menggunakan Nomenklatur Bersama Mercosur (NCM), yang berasaskan Sistem Berharmoni Perihalan dan Pengekodan Komoditi Pertubuhan Kastam Sedunia. NCM mengekalkan enam digit sistem antarabangsa tersebut dan menambah dua digit bagi menghasilkan pengelasan lapan digit yang lebih terperinci. Statistik perdagangan barangan pula diterbitkan melalui Sistem Statistik Perdagangan Luar Mercosur (SECEM), sebuah platform akses awam yang menyediakan data import dan eksport negara-negara dalam blok.

FOCEM, yang diwujudkan pada 2005, menyediakan mekanisme pembiayaan serantau bagi projek yang bertujuan meningkatkan daya saing, menggalakkan perpaduan sosial dan mengurangkan ketidakseimbangan antara anggota proses integrasi.

Perjanjian luar

Peta lokasi Kesatuan Eropah dan Mercosur.

Mercosur menjalin hubungan perdagangan dengan negara dan kumpulan ekonomi di luar Amerika Selatan melalui perjanjian perdagangan, politik serta kerjasama. Pada 16 September 2025, Argentina, Brazil, Paraguay dan Uruguay menandatangani perjanjian perdagangan bebas dengan negara anggota Persatuan Perdagangan Bebas Eropah (EFTA), iaitu Iceland, Liechtenstein, Norway dan Switzerland, di Rio de Janeiro. Perjanjian tersebut merangkumi perdagangan barangan dan perkhidmatan, pelaburan, harta intelek, perolehan kerajaan, persaingan, peraturan asal, langkah perdagangan dan pembangunan mampan.

Hubungan dengan Kesatuan Eropah menghasilkan dua instrumen selari yang ditandatangani pada 17 Januari 2026, iaitu Perjanjian Perkongsian EU–Mercosur (EMPA) dan Perjanjian Perdagangan Sementara (iTA). iTA mula diguna pakai secara sementara pada 1 Mei 2026. Setelah EMPA diratifikasi sepenuhnya dan berkuat kuasa, perjanjian perkongsian itu akan menggantikan iTA.

Dimensi sosial dan kewarganegaraan

Perkembangan Mercosur tidak terhad kepada penyelarasan perdagangan. Perjanjian dan institusi serantau turut meliputi migrasi, pekerjaan, keselamatan sosial, pendidikan, kerjasama kehakiman dan konsular, pengangkutan, komunikasi, perlindungan pengguna serta hak politik tertentu.

Salah satu perkembangan utama dalam mobiliti serantau ialah Perjanjian Pemastautinan bagi warganegara negara pihak Mercosur serta perjanjian berkaitan yang turut merangkumi Bolivia dan Chile. Perjanjian tersebut ditandatangani pada penghujung 2002 dan berkuat kuasa pada Julai 2009. Ia menyediakan rangka undang-undang serantau untuk memudahkan pemastautinan yang sah dan menyokong integrasi sosial migran.

Pada 2021, Mercosur memperkenalkan Statut Kewarganegaraan Mercosur sebagai himpunan hak dan faedah yang telah dibentuk melalui peraturan serantau. Statut itu disusun dalam sepuluh bidang utama, termasuk pergerakan orang, integrasi kawasan sempadan, kerjasama kehakiman dan konsular, pekerjaan, keselamatan sosial, pendidikan, pengangkutan, komunikasi, perlindungan pengguna serta hak politik dan akses kepada badan Mercosur. Statut tersebut tidak mewujudkan kewarganegaraan supranasional yang menggantikan kewarganegaraan negara; sebaliknya, statut itu menghimpunkan hak dan faedah yang tersedia kepada warganegara, penduduk dan rakyat negara-negara pihak berdasarkan peraturan Mercosur.

Simbol

Simbol rasmi Mercosur ditetapkan melalui Keputusan CMC No. 17/02. Simbol tersebut terdiri daripada nama Mercado Común del Sur, singkatan MERCOSUR, lambang Mercosur dan bendera dalam versi bahasa Sepanyol dan Portugis.

Lambangnya menampilkan empat bintang Salib Selatan di atas satu garisan hijau melengkung yang melambangkan ufuk, bersama tulisan MERCOSUR atau MERCOSUL bergantung pada versi bahasanya. Penggunaan simbol rasmi tertakluk pada peraturan Mercosur, termasuk ketetapan bagi mengelakkan penggunaan yang boleh menimbulkan kekeliruan dengan badan rasmi blok.

Lihat juga

• Komuniti Andes
• Kesatuan Negara-Negara Amerika Selatan
• Persatuan Integrasi Amerika Latin
• Parlimen Mercosur

Pautan luar

• Tapak sesawang rasmi (dalam bahasa Sepanyol, Portugis, dan Inggeris)