Ҿ

Ҿ, ҿ is een letter van het cyrillische schrift, die wordt gebruikt in het Abchazisch. Het is een afgeleide van de eveneens uitsluitend in het Abchazische alfabet voorkomende letter ⟨ҽ⟩, die ondanks een zekere visuele gelijkenis geen enkele verwantschap heeft met de letter ⟨е⟩. Ze staat voor de ejectieve stemloze retroflexe affricaat [ʈ͡ʂ’]^ⓘ. De Abchazische taalkundige Andrej Tsjotsjoea omschreef de klank van de letters ⟨ҽ⟩ en ⟨ҿ⟩ als volgt: "Bij de uitspraak van deze klanken buigt het puntje van de tong zich naar de achterkant van het gehemelte en wordt de adem daarlangs gericht. Deze medekliners zijn alveolaire, harde affricaten. De ҽ wordt geaspireerd uitgesproken, de ҿ is een ejectieve (occlusief-glottale) medeklinker."

Het huidige Abchazische alfabet

De letter werd in 1862 ingevoerd in het eerste, door Peter von Uslar ontworpen Abchazische alfabet. In de typografische uitgave van diens boek in 1887 veranderde de uitgever, Mychajlo Zavadsky, de oorspronkelijke handgeschreven letter in ⟨ꚇ̆⟩, maar deze sloeg niet aan, zodat latere uitgaven tot 1926 gebruik bleven maken van de ⟨ҿ⟩. In 1954 werd met de herinvoering van het cyrillisch, na een turbulente periode waarin het Abchazisch tot drie keer toe een ander schrift had gekregen, de letter ⟨ҿ⟩ in ere hersteld.

In het transliteratiesysteem ISO 9 heeft de ⟨ҿ⟩ het Latijnse equivalent ⟨c̦̆⟩. Andere transliteratiesystemen voor het Abchazisch gebruiken ⟨ç̌⟩, ⟨ćh́⟩ of ⟨č̣⟩.

Weergave

Unicode

Ҿҿ

De Ҿ en ҿ zijn in 1993 toegevoegd aan de Unicode 1.0 karakterset. In Unicode vindt men Ҿ onder het codepunt U+04BE (hex) en ҿ onder U+04BF.

Externe links

• (en) U+04BE Cyrillic Capital Letter Abkhasian Che with Descender. codepoints.net.
• (en) U+04BF Cyrillic Small Letter Abkhasian Che with Descender. codepoints.net.

Bronnen, noten en/of referenties