Naar inhoud springen

Abdullah Bozkurt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Abdullah Bozkurt
Bozkurt in 2016
Bozkurt in 2016
Algemene informatie
Geboren 5 augustus 1971
Balıkesir, Turkije
Nationaliteit Turks
Beroep Journalist, redacteur

Abdullah Bozkurt (geboren op 5 augustus 1971 in Balıkesir, Turkije) is een Turkse journalist en de directeur van het Nordic Research & Monitoring Network (Nordic Monitor). Hij woont in Zweden en heeft drie kinderen.[1]

Vroege leven en opleiding

[bewerken | brontekst bewerken]

Bozkurt werd in 1971 geboren in Balıkesir, Turkije. Hij studeerde aan de Boğaziçi Universiteit en volgde later onderwijs aan de Columbia-universiteit. Zijn opleiding vormde de basis voor een journalistieke carrière van meer dan twintig jaar.[1]

Bozkurt begon zijn carrière bij de Turkse krant Zaman, waar hij werkte als bureauchef in New York en als correspondent in Washington. Later vervulde hij vergelijkbare functies bij Today’s Zaman, de Engelstalige editie van de krant, totdat beide publicaties in maart 2016 door de Turkse regering in beslag werden genomen. Vervolgens richtte hij het Muhabir Nieuwsagentschap op, dat na ingrijpen van de overheid eveneens werd gesloten.[2] In het kader van de toenemende mediacensuur na de couppoging van 2016 verhuisde hij naar Zweden.[3]

In Zweden richtte Bozkurt in 2017 het Stockholm Center for Freedom (SCF)[4] op, waar hij als voorzitter fungeert en zich richt op ontwikkelingen op het gebied van mensenrechten en persvrijheid in Turkije.[5] In 2019 was hij samen met journalist Levent Kenez medeoprichter van het Nordic Research & Monitoring Network (Nordic Monitor)[6], dat bericht over terrorisme, extremisme, veiligheidskwesties en activiteiten van de Turkse inlichtingendiensten. Hij is daarnaast Writing Fellow bij het in de Verenigde Staten gevestigde Middle East Forum, auteur van Turkey Interrupted: Derailing Democracy (2015) en medewerker van internationale media over onderwerpen die verband houden met transnationale repressie.[7]

Hij is lid van de Zweedse Journalistenbond (Journalistförbundet).[8]

Juridische kwesties en bedreigingen

[bewerken | brontekst bewerken]

De Turkse autoriteiten hebben meerdere arrestatiebevelen tegen Bozkurt uitgevaardigd in verband met zijn berichtgeving.[9] De aanklachten omvatten onder meer belediging van de president, het openbaar maken van vertrouwelijke informatie en het beledigen van staatsinstellingen zoals het Directoraat-Generaal voor Veiligheid (Emniyet), de Generale Staf en de rechterlijke macht. Daarnaast wordt hij geconfronteerd met een terrorismegerelateerd arrestatiebevel op basis van vermeende banden met de Gülenbeweging,[10][11] die door de Turkse regering als een terroristische organisatie wordt aangemerkt. Dergelijke aanklachten worden in Turkije vaak gebruikt tegen kritische journalisten.[12][13][14][15]

Sinds zijn verhuizing naar Zweden heeft Bozkurt melding gemaakt van talrijke bedreigingen, onder meer tijdens het toetredingsproces van Zweden tot de NAVO, toen Turkse functionarissen hun goedkeuring publiekelijk koppelden aan de uitlevering van journalisten in ballingschap.[16] Tijdens een hoorzitting van de Commissie Buitenlandse Zaken van het Turkse parlement verklaarde een viceminister van Buitenlandse Zaken dat Ankara Zweden had verzocht Nordic Monitor te sluiten als onderdeel van de voorwaarden voor goedkeuring van het Zweedse NAVO-lidmaatschap.[17][18] De Europese Federatie van Journalisten (EFJ) veroordeelde deze eis van de Turkse regering en riep Zweden op om weerstand te bieden aan politieke druk vanuit Ankara.[19]

In juni 2020 zond de Turkse omroep TGRT Haber een item uit waarin werd opgeroepen tot de “uitroeiing” van Bozkurt door de Turkse Nationale Inlichtingendienst (MİT).[20][21] In september 2020 werd hij buiten zijn woning in Stockholm aangevallen.[22][23] Na de aanval verklaarde Bozkurt aan Journalisten dat hij door het incident was geschokt en diep geraakt door de reactie van zijn kinderen, maar dat hij vastbesloten was zijn werk voort te zetten:

“Ik werk al meer dan twintig jaar als journalist en ik ga niet toegeven aan druk of geweld. Ik kan niet stoppen met schrijven, want als ik stop, hebben zij gewonnen.”[24]

Het Comité ter Bescherming van Journalisten (CPJ)[25] en de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ)[26] brachten de aanval in verband met vijandige berichtgeving in pro-regeringsgezinde Turkse media.

In mei 2024 diende Turkije bij Zweden verzoeken in tot arrestatie en uitlevering van Bozkurt op basis van vijf strafrechtelijke aanklachten. Op 29 oktober 2025 oordeelde het Zweedse Hooggerechtshof dat de feiten volgens het Zweedse recht niet uitleverbaar waren en stelde het vast dat de beschuldigingen van Turkije gebaseerd waren op Bozkurts journalistieke activiteiten. Het ministerie van Justitie wees de verzoeken formeel af op 13 november 2025.[27][28]

Persvrijheid en surveillance

[bewerken | brontekst bewerken]

Bozkurt heeft gemeld dat hij wordt blootgesteld aan surveillance en intimidatie door de Turkse Nationale Inlichtingendienst (MİT), als onderdeel van een breder patroon van druk op journalisten in ballingschap.[29] Vanaf 2025 zaten in Turkije nog steeds talrijke journalisten gevangen te midden van verscherpte repressie tegen de media en grootschalige onderzoeken, terwijl het land blijft behoren tot de laagst gerangschikte landen op mondiale persvrijheidsindexen.[30][31][32][33]

[bewerken | brontekst bewerken]