Dideba
Dideba (Georgisch: დიდება, vertaald als Glorie) is het voormalige volkslied van de Democratische Republiek Georgië (1819-1921) en Georgië (1990-2004). In 2004 werd het vervangen door Tavisoepleba (Vrijheid).
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]"Dideba" werd geschreven en gecomponeerd door Kote Potschverasjvili (1889-1959) en werd in 1918 door de Mensjewistische Georgische regering aangenomen als het nationale volkslied van het land, nadat Georgië zich van de Russische overheersing had bevrijd. "Dideba" werd echter slechts enkele jaren gebruikt, totdat Georgië vanaf eind februari 1921 onder Sovjetheerschappij kwam.
Het lied was weliswaar verboden in de Sovjet-tijd, maar tijdens de protesten in Tbilisi van 1956 tegen de destalinisatie van Nikita Chroesjtsjov werd "Dideba" toch gezongen als protestlied.[1]
Herinvoering
[bewerken | brontekst bewerken]Tijdens de val van de Sovjet-Unie werd "Dideba" op 14 november 1990 opnieuw aangenomen als het Georgische nationale volkslied. Het was een van de eerste daden van de nieuwe nationalistische regering van Zviad Gamsachoerdia, die de verkiezingen van oktober 1990 had gewonnen. Er werden nieuwe nationale symbolen aangenomen om de band met Moskou te verbreken. Zo werd de sovjetrepubliek die Georgië tot dan toe was geweest, hernoemd in "Republiek Georgië". Ook werd de vlag uit 1918 van de Democratische Republiek Georgië heringevoerd en werd het nieuwe volkslied "Dideba" aangenomen.[2]
Ondanks dat het lied teruggreep naar de Democratische Republiek Georgië, waar de regering Gamsachoerdia de nieuwe onafhankelijkheid op stoelde, sloeg het nooit echt aan. Veel Georgiërs vonden de tekst te moeilijk en vol bittere ironie. Het openingsvers beschreef Georgië als een paradijs op aarde. De prille onafhankelijkheid in de vroege jaren 90 ging gepaard met burgeroorlogen en economische instorting. Daarnaast werd het lied ook geassocieerd met de corrupte en impopulaire regering van Edoeard Sjevardnadze.[3] Het populaire 19e-eeuwse gedicht/lied "Soeliko" (სულიკო) van Akaki Tsereteli groeide in deze periode uit tot een onofficieel Georgisch volkslied.[4]
Vervanging
[bewerken | brontekst bewerken]Na de Rozenrevolutie van 2003 werd het nationale volkslied in mei 2004 vervangen door "Tavisoepleba",[5] net als de vlag die in dezelfde periode werd vervangen.[6]
Georgische tekst
[bewerken | brontekst bewerken]- Dideba zetsit koertcheoels
- Dideba kveknad samotches,
- Toerpha iversa.
- Dideba dzmobas, ertobas.
- Dideba tavisoeplebas,
- Dideba samaradiso
- Kartvel mchne ersa!
- Dideba tsjvensa samsjoblos,
- Dideba tsjveni sitsotschlis
- Mizans diadsa;
- Vasja trphobasa, sikvaroels
- Vasja sjvebasa, sicharoels,
- Salami tsjesjmaritebis,
- Sjoek-gantiadsa!
Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ (en) Goddard, Lisa Anne, Georgian opposition to Soviet Rule (1956-1989) and the causes of resentment between Georgia and Russia. Ohio State University p.25 (2011). Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ Reisner, Oliver (2009), 'Georgia and its new national movement', in: Jahn, Egbert (ed.), Nationalism in Late and Post-Communist Europe - Volume 2 - Nationalism in the Nation States, Nomos, pp.240-266 (p.252). ISBN 978-3-8452-1316-3. Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ (en) After Long Anthem Shuffle, Has Georgia Found Its Tune?. NPR (24 augustus 2005). Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ (en) Borjomi Festival Goes to France. Civil Georgia (30 juli 2002). Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ (ka) საქართველოს სახელმწიფო ჰიმნის შესახებ (Over het volkslied van Georgië). Legislative Herald of Georgia (24 mei 2004). Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ (en) Georgia Approved New Anthem. Civil Georgia (21 mei 2004). Geraadpleegd op 8 juli 2026.
