Naar inhoud springen

Oostenrijkse Successieoorlog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Oostenrijkse Successieoorlog
alt=■ Bondgenoten van Oostenrijk ■ Tegenstanders van Oostenrijk
■ Bondgenoten van Oostenrijk
■ Tegenstanders van Oostenrijk
Datum 1740-1748
Locatie Europa, Noord-Amerika, India
Resultaat Vrede van Aken (1748)
Casus belli Rechtmatige opvolging van keizer Karel VI van Oostenrijk
Strijdende partijen
Image Frankrijk
Image Pruisen (1740–42, 1744–45)
Image Spanje
Image Napels
Image Beieren (1741–45)
Image De Palts (1741–46)
Image Saksen (1741–42)
Image Zweden (1741–43)
Image Genua (1745–48)		 Image Oostenrijk
Image Groot-Brittannië
Image Hannover
Image De Republiek
Image Saksen (1743–45)
Image Sardinië (1742–48)
Image Rusland (1741–43, 1748)
Leiders en commandanten
Image Lodewijk XV
Image Maurice de Saxe
Image de Broglie
Image Belle-Isle
Image Löwendal
ImageFrederik II
Image Anhalt-Dessau
Image Schwerin
Image Filips V
Image Infante Filips
Image de Gages
Image Karel VII Albrecht
Image von Törring		 Image Maria Theresia
Image Frans Stefan
Image von Khevenhüller
Image Karel Alexander
Image von Traun
Image George II
Image Robert Walpole
Image Spencer Compton
Image Henry Pelham
Image Cumberland
Image Mathews
Image Waldeck
Image Frederik August II
Image Rutowski
Image Karel Emanuel III
Image Peter Lacy

De Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748) was een oorlog waarin onder andere Frankrijk, Pruisen en Spanje tegen de nieuwe Oostenrijkse keizerin Maria Theresia van Oostenrijk en haar bondgenoten vochten.

Aanleiding

[bewerken | brontekst bewerken]

De troonsbestijging van Maria Theresia als aartshertogin van Oostenrijk (1740) was wel in overeenstemming met de Pragmatieke Sanctie (1713), maar Frankrijk en Pruisen verklaarden Oostenrijk toch de oorlog omdat ze hoopten op gebiedswinst ten koste van de Oostenrijke Habsburgers. Bovendien meenden Karel van Beieren, Filips V van Spanje en Augustus van Saksen en Polen recht te hebben op de troon.

Silezië

[bewerken | brontekst bewerken]

Een onderdeel van de Oostenrijkse Successieoorlog waren de eerste twee Silezische Oorlogen. De Pruisische koning Frederik de Grote stelde dat hij de nieuwe keizerin enkel zou erkennen als deze de mineraalrijke streek Silezië afstond. Ze weigerde dit, waarop Pruisische troepen de streek gewapenderhand innamen. Oostenrijk was gedwongen het gebied af te staan (Vrede van Breslau).

Frankrijk, Spanje en Beieren sloten zich aan bij Pruisen, tegen hun erfvijand Oostenrijk (zie Spaanse Successieoorlog). Dit zette Groot-Brittannië en de Republiek aan om Oostenrijk opnieuw te steunen. Rusland was kort daarvoor een bondgenoot van Oostenrijk geworden in de Poolse Successieoorlog; door deel te nemen aan deze oorlog kon het eventueel delen van Pruisen veroveren.

Zuidelijke Nederlanden

[bewerken | brontekst bewerken]

In Europa werd naast Silezië ook gestreden in de Zuidelijke Nederlanden, een Oostenrijks gebied grenzend aan de Republiek, maar tevens aan Frankrijk en het Beierse hertogdom Gulik. In de Barrièresteden waren Staatse troepen gelegerd, maar zij werden wegens het Silezische front enkel door Groot-Brittannië gesteund. De Fransen boekten overwinningen zoals op 11 mei 1745 bij het Henegouwse dorp Fontenoy en een jaar later in de Slag bij Rocourt. In 1747 volgde weer een Oostenrijks verlies in de slag Slag bij Lafelt om Maastricht.

De regenten van het Tweede Stadhouderloze Tijdperk kon niets verweten worden, aangezien ze het Staatse leger al in 1744 op oorlogssterkte gebracht hadden. Toch verloren ze geloofwaardigheid door de militaire tegenslagen. Het regentenregime kwam in 1747 ten val, toen de Fransen de Republiek zelf binnenvielen. Prins Willem IV kwam aan de macht als stadhouder van alle gewesten. De Fransen namen nu ook de Staatse steden Bergen op Zoom (beleg van 1747) en Maastricht (beleg van 1748) in.

Verwante conflicten

[bewerken | brontekst bewerken]

Vrede van Aken

[bewerken | brontekst bewerken]

In 1748 eindigde de oorlog met de Vrede van Aken. Hoewel de tegenstanders van Oostenrijk veel overwinningen behaald hadden, waren hun gebiedswinsten beperkt. Wel was Pruisen een geduchte mogendheid geworden. De Republiek vocht voor de laatste keer in een Europees conflict. Reeds in 1754 vielen de Britten Frankrijk weer aan in Amerika (Franse en Indiaanse Oorlog), hetgeen in Europa aanleiding was tot de Zevenjarige Oorlog (1756-1763).

Belangrijkste veldslagen

[bewerken | brontekst bewerken]
Image
Aanval van de Pruisische infanterie tijdens de Slag bij Hohenfriedberg

Erfgoed van de Oostenrijkse successieoorlog

[bewerken | brontekst bewerken]

De oorlog liet op het terrein her en der nog zichtbare sporen in het landschap achter, waaronder


Image
Zie de categorie War of the Austrian Succession van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Oostenrijkse_Successieoorlog&oldid=71791631"