Bernard Bosanquet
| Państwo działania | |
|---|---|
| Kraj | |
| Data i miejsce urodzenia |
14 czerwca 1848 |
| Data i miejsce śmierci | |
| Specjalność: filozofia | |
| Alma Mater | |
Bernard Bosanquet (ur. 14 czerwca 1848 w Rock Hall w hrabstwie Northumberland, zm. 8 lutego 1923 w Londynie)[1][2] – brytyjski filozof, jeden z przedstawicieli brytyjskiego idealizmu[3].
Filozofia
[edytuj | edytuj kod]Zdaniem Bosanqueta jedyną rzeczywistością jest Absolut, tj. całość zjawisk powiązanych tzw. relacjami wewnętrznymi, „konkretny powszechnik” odróżniany od „abstrakcyjnych powszechników”, tj. pojęć pozwalających poznać go w jego sprzecznych przejawach, a więc rezultatach abstrahowania części z absolutu, który tylko w całości jest niesprzeczny. Pomimo pozostawania pod wpływem myśli Francisa Herberta Bradleya krytykował jednostronność jego idealizmu. W swojej filozofii starał się pogodzić elementy zaczerpnięte od Georga Wilhelma Friedricha Hegla oraz Charlesa Darwina[4][5].
Jako jedyny ze współczesnych filozofów angielskich zajął się również estetyką[6].
Poglądy społeczno-polityczne
[edytuj | edytuj kod]Bosanquet przestawił również rozbudowaną teorię państwa i związaną z nim filozofię społeczno-polityczną[7]. Opierając się na doktrynie idealnego, absolutnego i harmonijnego ducha, Bosanquet zbudował teorię państwa jako „całości", w której rzekomo zlewają się wielorakie interesy społeczne. Filozofia — twierdził Bosanquet — o ile rozpatruje społeczeństwo, zajmuje się przede wszystkim kwestią stosunku jednostki do państwa. Myśli te zostały szczególnie jasno wyłożone w jego głównym traktacie „Filozoficzna teoria państwa" („The Philosophical Theory of the State", 1899), w którym wskazuje on na konieczność zbudowania potężnego państwa. Podstawą państwa — twierdził — jest własność prywatna; jednostka bez właśńdści prywatnej jest faktycznie pozbawiona woli[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Adam Aduszkiewicz (red.), Słownik filozofii, Warszawa: Świat Książki, 2004, s. 87, ISBN 83-7391-150-2.
- ↑ Bosanquet Bernard, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-11-25].
- ↑ Gilson, Langan i Maurer 1979 ↓, s. 451-454.
- ↑ Dunham, Jeremy; Grant, Iain Hamilton; Watson, Sean (2010). Idealism: A History of a Philosophy. Durham: Acumen Publishing Ltd. ISBN 978-1-84465-241-9.
- ↑ Gilson, Langan i Maurer 1979 ↓, s. 454.
- ↑ Gilson, Langan i Maurer 1979 ↓, s. 456-458.
- ↑ Gilson, Langan i Maurer 1979 ↓, s. 454-456.
- ↑ Pomogajewa 1963 ↓, s. 427.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- po polsku
- Etienne Gilson, Thomas Langan, Armand A. Maurer, Historia filozofii współczesnej, Warszawa: PAX, 1979.
- Jekatierina Pomogajewa: Filozoficzna reakcja lat siedemdziesiątych — dziewięćdziesiątych. Idealizm absolutny. W: Historia filozofii. Pod redakcją M.A. Dynnika, M.T. Jowczuka, B.M. Kiedrowa, M.B. Mitina, T.I. Ojzermana i A.F. Okułowa. T. III: Lata czterdzieste — dziewięćdziesiąte XIX w. Warszawa: Książka i Wiedza, 1963, s. 424-428. (pol.).
- w językach obcych
- Dunham, Jeremy; Grant, Iain Hamilton; Watson, Sean (2010). Idealism: A History of a Philosophy. Durham: Acumen Publishing Ltd. ISBN 978-1-84465-241-9.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- (ang.) Hasło w Encyklopedii Britannica
- ISNI: 0000000108850139
- VIAF: 32067668
- LCCN: n50048238
- GND: 118659391
- NDL: 00550023
- LIBRIS: 31fhl4gm49g6wlm
- BnF: 12327004f
- SUDOC: 032191693
- SBN: RAVV080810
- NLA: 35020453
- NKC: ola2002153878
- BNE: XX868520
- NTA: 070336628
- BIBSYS: 90182809
- CiNii: DA03900212
- Open Library: OL1420225A
- PLWABN: 9810611504605606
- NUKAT: n2003067713
- OBIN: 31974
- J9U: 987007306180905171
- LNB: 000085344
- NSK: 000123689
- CONOR: 205634403
- KRNLK: KAC2018H9601
- LIH: LNB:BCus;=B9
- WorldCat: E39PBJwhF73CfMbBVwXRd4cQMP
- PWN: 3879846
- Britannica: biography/Bernard-Bosanquet
- Treccani: bernard-bosanquet
- Universalis: bernard-bosanquet
- SEP: bosanquet
- nowa БРЭ: bozanket-bernard-c39d19
- NE.se: bernard-bosanquet
- SNL: Bernard_Bosanquet
- VLE: bernard-bosanquet
- Catalana: 0011587
- DSDE: Bernard_Bosanquet
- Hrvatska enciklopedija: 8875