Rodolit (minerał)
Rodolity z hrabstwa Macon | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
(Mg,Fe)3Al2(SiO4)3[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
7–7,5 |
| Przełam |
muszlowy |
| Łupliwość |
brak |
| Pokrój kryształu |
izometryczny[1], rzadziej dwunastościenny rombowy lub dwudziestoczterościenny deltoidowy |
| Przezroczystość |
przezroczysty, przeświecający[2] |
| Układ krystalograficzny |
sześcienny, regularny[1] |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[1] |
| Gęstość |
3,79–3,93 g/cm3[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
czerwony, brązowo-czerwony, fioletowo-czerwony[2] |
| Rysa |
szaro-biała, biała[1] |
| Połysk |
tłusty do szklistego |
| Współczynnik załamania |
1,76 |
Rodolit – minerał z grupy granatów, będący krzemianem magnezu, glinu i żelaza[1]. Jego skład chemiczny to głównie dwie cząsteczki piropowe oraz jedna cząsteczka almandynowa, z podrzędnymi ilościami andradytu i grossularu. Jest to odmiana granatu z grupy piropo-almandynów[3][2]. Nazwa pochodzi od greckich słów rhodon oznaczającego różowy oraz lithos, czyli kamień[4]. Jest minerałem występującym bardzo rzadko[1].
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]- zabarwienie spowodowane jest przez jony Fe2+[5];
- tworzy kryształy o izometrycznej, zaokrąglonej formie, często przypominającej formę kulistą. Rzadziej występuje w postaci dwunastościanów rombowych lub dwudziestoczterościanów deltoidowych[1].
- nie wykazuje dwójłomności ani pleochroizmu[6];
- wykazuje słabą lub umiarkowaną fluorescencję w świetle UV[7];
- nie ma wyraźnej łupliwości; w zależności od czystości minerału może być przezroczysty, półprzezroczysty, nieprzezroczysty lub przeświecający[1][6].
- Niektóre okazy wyróżniają się niezwykłą właściwością - zmieniają barwę w zależności od rodzaju oświetlenia: w świetle dziennym przybierają odcień niebieskozielony, natomiast w sztucznym stają się purpurowoczerwone lub szkarłatne[1].
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Rodolit, podobnie jak inne granaty, tworzy się w skałach metamorficznych (głównie występuje w eklogitach i granulitach)[1], które poddane są wysokiej temperaturze i ciśnieniu podczas procesów metamorficznych. Inne, typowe skały, w których występuje rodolit, to łupki, gnejsy i skały bogate w mikę[7]. Towarzyszą mu zazwyczaj rubin, szafir, pirop, muskowit oraz inne granaty[2].
Miejsce występowania
[edytuj | edytuj kod]Po raz pierwszy został odkryty w 1893 roku w hrabstwie Macon w Cowee Valley w Karolinie Północnej. Za oddzielny minerał został uznany dopiero w 1959 roku. Poza Karoliną Północną na obszarze USA został stwierdzony także w Karolinie Południowej[1], Kalifornii, Dakocie Południowej, Alabamie, Georgii i Connecticut. Rodolity występują również m.in. w Tanzanii, gdzie najbardziej znane złoża znajdują się w dolinie rzeki Umba (nazywane są Umbalitami), Sri Lance, Brazylii (gdzie wydobywa się kamienie o czerwonych i różowych odcieniach), w Mozambiku (skąd pochodzą głęboko czerwone i purpurowoczerwone okazy), Indiach (Radżastan), Kenii, a także w Birmie, Chinach, Madagaskarze, Norwegii, Zambii, Zimbabwe, Meksyku i Południowej Afryce[1][7][6][2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Jerzy Żaba: ILUSTROWANA ENCYKLOPEDIA SKAŁ I MINERAŁÓW. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 372. ISBN 978-83-8293-231-7.
- 1 2 3 4 5 Rhodolite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-10-11] (ang.).
- ↑ Ryszard Hutnik, Eufrozyna Piątek, Jerzy Wierski, Michał Sachanbiński, Vademecum zbieracza kamieni szlachetnych i ozdobnych, Wydawnictwo geologiczne, 1984, s. 145, ISBN 83-220-0199-1.
- ↑ Rhodolite [online], Hermann Lind II [dostęp 2024-11-23] (ang.).
- ↑ Jolyon & Katya Ralph, Rhodolite, www.gemdat.org [zarchiwizowane 2024-12-04] (ang.).
- 1 2 3 4 Rhodolite [online], National Gem Lab, 21 marca 2017 [dostęp 2024-11-23] (ang.).
- 1 2 3 Rhodolite: Properties, Formation, Locations » Geology Science [online], Geology Science, 6 lutego 2024 [dostęp 2024-11-23] (ang.).