Wunderwaffe

Rakieta balistyczna V-2. Przykład innowacyjnej, wyjątkowo zaawansowanej broni III Rzeszy zaliczanej do wunderwaffe

Wunderwaffe (z niem. cudowna broń) – nieoficjalne określenie zaawansowanych technicznie projektów uzbrojenia rozwijanych w III Rzeszy. Pojęcie wykorzystywane w propagandzie nazistowskiej przy tworzeniu narracji o „super-broni”, która w „cudowny sposób” miała odmienić los przegrywających II wojnę światową Niemiec.

Mimo, iż w III Rzeszy rozwijano wiele innowacyjnych i wyjątkowo zaawansowanych typów uzbrojenia, nigdy nie udało się wykorzystać ich potencjału do uzyskania jakiejkolwiek realnej przewagi na froncie. Poza tym wiele z nich nie wyszło poza fazę projektu lub prototypu, a część już na poziomie koncepcyjnym miała wątpliwe walory praktyczne zakrawające niekiedy na gigantomanię. Aura propagandowej tajemniczości niemieckiej „cudownej broni” doprowadziła również do powstania licznych teorii spiskowych o rzekomym projektowaniu przez nazistów broni mogącej uchodzić za fantastykę naukową.

Rodzaj broni zaliczanej do wunderwaffe nie jest ścisły i opiera się najczęściej na luźnej interpretacji.

Przykłady

Broń artyleryjska

80 cm Kanone 5 (Eisenbahn), największe działo w historii

• 80 cm Kanone 5 (Eisenbahn) („Schwerer Gustav”, „Dora”) – 800-milimetrowe działo kolejowe.
• V3 – nadarmata.
• Jagdfaust – salwowy granatnik bezodrzutowy montowany na Me 163.

Broń jądrowa

• Projekt atomowy III Rzeszy (Uranverein, Uranprojekt).

Czołgi i działa samobieżne

Prototyp czołgu superciężkiego Panzerkampfwagen VIII Maus

• Panzerkampfwagen VII Löwe (Lew) – planowany czołg superciężki, ważący 90 ton i uzbrojony w działo kalibru 105 mm.
• Panzerkampfwagen E-100 – planowany czołg superciężki, ważący 140 ton; uzbrojenie tego czołgu miały stanowić działa różnego kalibru (128, 149 lub 170 mm).
• Panzerkampfwagen VIII Maus (Mysz) – czołg superciężki, ważący 180 ton i uzbrojony w dwa działa kalibru 128 mm i 75 mm; dwa prototypy zostały ukończone.
• Landkreuzer P-1000 Ratte (Szczur) – planowany czołg superciężki, ważący ok. 1000 ton i uzbrojony w dwa działa kalibru 280 mm, jedno działo przeciwpancerne kalibru 128 mm, osiem działek przeciwlotniczych kalibru 20 mm oraz dwa ckm-y kalibru 15 mm – rozpoczęto budowę jednego prototypu, którego nigdy nie ukończono.
• Landkreuzer P. 1500 Monster (Potwór) – proponowany projekt superciężkiego działa samobieżnego, ważącego ok. 1500 ton i uzbrojonego w działa Schwerer Gustav/Dora kalibru 802 mm.

Okręty

Okręt podwodny typu XXI, najnowocześniejsze jednostki tej klasy w czasie II wojny światowej

Lotniskowce

• Lotniskowce typu Graff Zeppelin
  • Graf Zeppelin (1938) – 33 550-tonowy lotniskowiec, którego stępkę podłożono w 1936; nigdy nie został ukończony.
  • Flugzeugträger B – planowany okręt siostrzany „Grafa Zeppelina”; zezłomowany przed spuszczeniem na wodę.
  • Flugzeugträger C i D – planowane okręty siostrzane „Grafa Zeppelina” i Flugzeugträgera B; początkowo miały być one gotowe do 1943 roku, jednak pod koniec 1938 roku plany uległy zmianie, a decyzję podjęto o budowie tylko „Grafa Zeppelina” i Flugzeugträgera B oraz ewentualnych mniejszych jednostek.
• I (1942) – planowany 56 500-tonowy lotniskowiec, przeznaczony do celów transportowych; zrezygnowano z jego budowy przed rozpoczęciem prac.

Pancerniki

• Pancerniki typu H – seria proponowanych okrętów wojennych, kończąc na H-44 – 140 000-tonowym okręcie uzbrojonym w osiem, 20-calowych dział. Tylko dwóm sztukom podłożono stępki; później zezłomowane.

U-booty – strefa oceaniczna

• Raketen-U-Boot – planowany morski system balistyczny; projekt został zaniechany.
• Okręty podwodne typu XXVIII – U-Booty zaprojektowane na napęd niezależny od powietrza; wraz z końcem wojny kilka U-bootów tego typu było już budowanych.
• Okręty podwodne typu XXI Elektroboote – pierwsze U-booty zaprojektowane do całkowitych operacji podwodnych, wybudowano 118 sztuk.
• Okręty podwodne typu XXIV – planowane U-booty z napędem niezależnym od powietrza.
• Okręty podwodne typu XXVI – U-Booty zaprojektowane na napęd niezależny od powietrza; wraz z końcem wojny kilka U-bootów tego typu było już budowanych.
• Celowniki noktowizyjne dla artylerii przeciwlotniczej U-bootów – zamontowane na kilkunastu jednostkach.

U-booty – strefa przybrzeżna

• Okręty podwodne typu XXII – U-booty zaprojektowane na napęd niezależny od powietrza; dwie sztuki były w budowie.
• Okręty podwodne typu XXIII (Elektroboote) – typ U-bootów zaprojektowany do prowadzenia działań wojennych w strefie przybrzeżnej; wybudowano 67 sztuk.
• Okręty podwodne typu XXV – typ U-bootów zaprojektowany do prowadzenia działań wojennych w strefie przybrzeżnej, zbudowane miały być wyłącznie z części elektronicznych.

Lotniskowce podwodne

• Typ XI – U-booty zaprojektowane do transportowania wodnosamolotów typu Arado Ar 231; czterem sztukom podłożono stępki; z dalszych prac zrezygnowano pod koniec wojny.

Pociski

V-1, pierwszy pocisk manewrujący (samolot-pocisk) wykorzystany na masową skalę

Fliegerfaust, pierwszy przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy

• V-1
• V-2
• Seria Aggregate
  • A 1 – eksperymentalna rakieta na paliwo ciekłe.
  • A 2 – rakieta eksperymentalna, stabilizowana żyroskopem.
  • A 3 – rakieta eksperymentalna z nawigacją bezwładnościową.
  • A 4/V-2 – pierwszy pocisk balistyczny oraz pierwszy obiekt, z którym wiązano możliwość lotów kosmicznych.
  • A 4b – wersja rakiety A 4 wyposażona w skrzydła zwiększające zasięg.
  • A 5 – eksperymentalna rakieta wielokrotnego użycia.
  • A 6 – pomniejszona wersja rakiety A4b.
  • A 7 – pomniejszona wersja rakiety A4.
  • A 8 – planowany podwodny system balistyczny.
  • A 9 – planowana wersja rakiety A 4 wyposażona w skrzydła zwiększające zasięg.
  • A 10 – projekt rakiety nosiciela, będącej pierwszym stopniem dwustopniowego międzykontynentalnego pocisku A 9/A 10.
• Enzian – dwustopniowy kierowany pocisk rakietowy ziemia-powietrze.
• Feuerlilie F-25 (Ognista Lilia) – doświadczalny kierowany pocisk rakietowy.
• Feuerlilie F-55 (Ognista Lilia) – jedno- lub dwustopniowy kierowany naddźwiękowy pocisk rakietowy.
• Fieseler Fi 103/V-1/Vergeltungswaffe 1 – kierowany samolot-pocisk.
• Fliegerfaust (Pięść Lotnicza) / Luftfaust (Powietrzna Pięść) – pierwszy przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy.
• Fritz X – kierowana bomba przeciwpancerna.
• Henschel Hs 117 Schmetterling (Motyl) – kierowany dwustopniowy pocisk rakietowy ziemia-powietrze.
• Henschel Hs 117H – kierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze.
• Henschel Hs 293 – kierowana uskrzydlona bomba rakietowa.
• Henschel Hs 294 – kierowana uskrzydlona bombotorpeda rakietowa.
• Henschel Hs 298 – kierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze.
• Panzerblitz – niekierowany lotniczy przeciwpancerny pocisk rakietowy.
• R 4/M Orkan – niekierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze.
• Rheinbote (Wysłannik Renu) – czterostopniowy pocisk balistyczny ziemia-ziemia.
• Rheintochter (Córka Renu) – kierowany pocisk rakietowy ziemia-powietrze.
• Ruhrstahl X-4 – kierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze.
• Taifun (Tajfun) – niekierowany przeciwlotniczy pocisk rakietowy.
• Wasserfall Ferngelenkte Flakrakete – naddźwiękowy rakietowy kierowany pocisk przeciwlotniczy.
• Werfer-Granate 21 – niekierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze, wersja rakiety artyleryjskiej 21 cm Wgr. 42 Spr.
• Torpeda G7es – torpeda akustyczna, wykorzystywana przez U-booty.

Samoloty

Messerschmitt Me 262, pierwszy użyty bojowo myśliwiec o napędzie odrzutowym

Focke-Wulf Fw Triebflügel, projekt samolotu pionowego startu i lądowania

Samoloty z silnikami tłokowymi

• Focke-Achgelis Fa 269 – planowany zmiennikowirnikowiec VTOL.
• Focke-Wulf Ta 152 – wysokościowy myśliwiec przechwytujący.
• Focke-Wulf Ta 400 – planowany samolot typu Amerika Bomber z sześcioma silnikami gwiazdowymi i dwoma silnikami odrzutowymi o zasięgu 13000 km (jako bombowiec).
• Heinkel He 111 Z – pięciosilnikowy samolot-holownik zbudowany na bazie He 111.
• Heinkel He 274 – bombowiec zdolny do latania na dużych wysokościach z czterema silnikami tłokowymi o maksymalnym zasięgu 3440 km.
• Heinkel He 277 – planowany, zaawansowany bombowiec dalekiego zasięgu, typu Amerika Bomber; posiadać miał cztery silniki gwiazdowe BMW 801.
• Junkers Ju 390 – Amerika Bomber z sześcioma silnikami gwiazdowymi, o zasięgu 9700 km.
• Junkers Ju 488 – ciężki bombowiec z czterema silnikami gwiazdowymi, o zasięgu 3395 km.
• Messerschmitt Me 264 – Amerika Bomber z czterema silnikami gwiazdowymi, o zasięgu 15 000 km.
• Messerschmitt Me 323 Gigant (Olbrzym) – ciężki samolot transportowy z 6 silnikami tłokowymi.
• VTOL Heinkel Wespe

Samoloty odrzutowe i rakietowe

• Arado Ar 234 – pierwszy operacyjny bombowiec z napędem turboodrzutowym.
• Arado E.555 – planowany Amerika Bomber z napędem turboodrzutowym.
• Bachem Ba 349 Natter (Żmija) – rakietowy myśliwiec przechwytujący pionowego startu.
• Blohm & Voss P.178 – odrzutowy bombowiec nurkujący.
• DFS 194 – doświadczalny bezogonowy samolot rakietowy.
• DFS 228 – doświadczalny samolot rozpoznawczy z napędem rakietowym.
• DFS 346 – doświadczalny samolot z napędem rakietowym i skrzydłami skośnymi.
• Fieseler Fi 103R Reichenberg – załogowa wersja samolotu-pocisku V 1.
• Focke-Wulf Fw Triebflügel (Napędzane Skrzydła) – planowany myśliwiec przechwytujący pionowego startu z napędem strumieniowym.
• Focke-Wulf Ta 183 Huckebein – planowany odrzutowiec ze skrzydłami skośnymi i silnikiem turboodrzutowym.
• Focke-Wulf Strahlrohrjäger – planowany myśliwiec z napędem strumieniowym i skrzydłami skośnymi.
• Heinkel He 162 Volksjäger (Myśliwiec Ludowy) – myśliwiec odrzutowy.
• Heinkel He 176 – eksperymentalny samolot z napędem rakietowym.
• Heinkel He 178 – pierwszy na świecie samolot z napędem turboodrzutowym.
• Heinkel He 280 – pierwszy bojowy samolot z napędem turboodrzutowym; nie wszedł do służby.
• Heinkel He 343 – planowany cztero-silnikowy bombowiec odrzutowy, oparty na modelu Arado Ar 234.
• Henschel Hs 132 – planowany odrzutowy bombowiec nurkujący i myśliwiec przechwytujący.
• Horten Ho 229 – samolot myśliwski typu latające skrzydło z napędem turboodrzutowym.
• Horten H.XVIII – planowany samolot typu latające skrzydło.
• Junkers EF 132 – planowany bombowiec odrzutowy.
• Junkers Ju 287 – bombowiec turboodrzutowy ze skrzydłem o skosie ujemnym.
• Lippisch P.13a – planowany naddźwiękowy myśliwiec przechwytujący ze skrzydłem delta i silnikiem strumieniowym.
• Lippisch P.13b – planowany naddźwiękowy myśliwiec przechwytujący ze skrzydłem delta i silnikiem strumieniowym bazujący na samolocie Lippisch P.13a.
• Messerschmitt Me 109 TL – myśliwiec turboodrzutowy zaprojektowany jako alternatywna wersja Me 262.
• Messerschmitt Me 163 Komet (Kometa) – pierwszy operacyjny myśliwiec rakietowy.
• Messerschmitt Me 262 Schwalbe (Jaskółka) – pierwszy operacyjny samolot z napędem turboodrzutowym.
• Messerschmitt Me 263 – myśliwiec rakietowy będący rozwinięciem Me 163.
• Messerschmitt Me P.1101 – doświadczalny samolot myśliwski z płatem skośnym i napędem turboodrzutowym.
• Messerschmitt Me P.1106 – projekt myśliwca opartego na samolocie Messerschmitt Me P.1101.
• Silbervogel (Srebrny Ptak) – projekt suborbitalnego bombowca antypodalnego z napędem rakietowym.

Szybowce

• Junkers Ju 322 Mammut (Mamut) – ciężki szybowiec transportowy w układzie latające skrzydło.

Śmigłowce

• Flettner Fl 184 – wiatrakowiec przeciwpodwodny i nocny helikopter zaopatrzeniowy.
• Flettner Fl 185 – śmigłowiec eksperymentalny.
• Flettner Fl 265 – śmigłowiec eksperymentalny.
• Flettner Fl 282 Kolibri (Koliber) – śmigłowiec rozpoznawczo-łącznikowy.
• Focke Achgelis Fa 223 Drache (Smok) – śmigłowiec wielozadaniowy.
• Focke-Wulf Fw 61 – śmigłowiec eksperymentalny.

Wyposażenie techniczne

• Zielgerät 1229 „Vampir” – celownik noktowizyjny mocowany przy karabinie Sturmgewehr 44.
• FG 1250 – wyposażenie noktowizyjne w pojazdach pancernych (czołgach).

Teorie spiskowe

Artystyczne wyobrażenie Haunebu

Istnieją teorie spiskowe zakładające istnienie niepotwierdzonych historycznie projektów o charakterze „fantastycznonaukowym” do których zalicza się między innymi:

• pojazdy latające mające przypominać formą „latające spodki” (Haunebu, Die Glocke) .
• broń słoneczną – działającą na zasadzie reflektora parabolicznego odbijającego promienie słoneczne.

Zobacz też

• Vergeltungswaffe

Bibliografia

• Roger Ford: Tajne bronie III Rzeszy. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2000. ISBN 83-11-09090-4.
• Łukasz Golowanow: Messerschmitt Me 163 Komet. konflikty.pl, 2008-02-12. ISSN 2082-7903. (pol.).
• Łukasz Męczykowski: Wunderwaffe – "cudowna" broń III Rzeszy. Część 1. Konflikty.pl, 2009-09-19. ISSN 2082-7903. (pol.).
• MarkM. Walker MarkM., German National Socialism and the Quest for Nuclear Power, 1939–1949, New York: Cambridge University Press, 1989, ISBN 978-0-521-36413-3 .

Linki zewnętrzne

• Nowa Szwabia i projekt Chronos. greendevils.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-04)].. Fantastycznonaukowe teorie dotyczące Wunderwaffe: