Rusinia
Rusinia | |
|---|---|
| Official languages | Rusinishtja |
| Ethnic groups | Rusinët |
| Feja | Ortodoksizmi |
| Sipërfaqja | |
• Gjithsej | 49.034 km2 (18.932 sq mi) |
| Popullsia | |
• Vlerësim | 63.556 (2022) |
Rusinia është një rajon që përbëhet nga Rusinët, të njohur edhe si Karpato-Rusinë, Karpato-Rusë, Rutenët, ose Rusnakët, të cilët janë një grup etnik sllavo-lindor nga Karpatet Lindore në Evropën Qendrore dhe Lindore.[1] Rusinët në rajonin e Rusinisë flasin gjuhën rusine, një variant gjuhësor sllavo-lindor, i trajtuar në mënyra të ndryshme si një gjuhë e veçantë ose një dialekt i gjuhës ukrainase. Si ithtarë tradicionalë të Krishterimit Lindor, shumica e rusinëve janë katolikë lindorë, megjithëse një pakicë rusinësh praktikojnë Ortodoksinë Lindore.
Territori rusin shtrihet në pjesë të territoreve polake, sllovake, hungareze, ukrainase dhe rumune.[2]
Rusinët kryesisht vetëidentifikohen si një grup i dallueshëm etnik dhe njihen si të tillë në të gjitha vendet ku ekzistojnë, me përjashtim të Ukrainës, e cila zyrtarisht i klasifikon rusinët si një nëngrup të ukrainasve. Në Kroaci, Hungari, Poloni, Rumani, Serbi dhe Sllovaki, rusinët kanë status zyrtar të pakicës. Disa rusinë identifikohen më ngushtë me vendin e tyre të banimit (p.sh. polakë, sllovakë), ndërsa të tjerë vetëidentifikohen si një degë e popullit ukrainas.
Rusinët rrjedhin nga një popullsi sllave lindore që banonte në rajonet verilindore të Karpateve Lindore. Në këto rajone, ka disa grupe rusinësh, duke përfshirë Dolinjanët, Bojkot, Hutsulët dhe Lemkot. Që nga Revolucionet e vitit 1989 drejt fundit të shekullit të 20-të, ka pasur një ringjallje të kulturës dhe identitetit rusin. Nga rreth 1.7 milion njerëz me origjinë rusin, vetëm rreth 110,000 janë identifikuar zyrtarisht si të tillë në regjistrimet e fundit kombëtare (rreth vitit 2012).
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Grupet Etnike të Evropës – Rusinia dhe Rusinët" (në anglisht). Paul J. Best – Google Books. Marrë më 21 dhjetor 2025.
- ↑ "Rusinia dhe Rusinët" (në anglisht). Encyclopædia Britannica. Marrë më 21 dhjetor 2025.