Fay Chung

Fay King Chung (aliyezaliwa Machi 1941) ni mwelimishaji kutoka Zimbabwe na alikuwa mgombea huru katika uchaguzi wa Seneti wa Zimbabwe wa mwaka 2008. Chung amefanya kazi ya kupanua upatikanaji wa elimu na kuleta kanuni za elimu inayochanganywa na uzalishaji katika mitaala ya shule nchini Zimbabwe na katika nchi nyingine zinazoendelea.

Maisha ya awali na elimu

Chung alizaliwa katika koloni la Uingereza lililojitawala la Rhodesia ya Kusini , akiwa kizazi cha tatu cha familia ya wahamiaji Wachina. Babu yake, Yee Wo Lee, alikuwa mtoto wa tano katika familia kubwa ya wakulima Wachina, alihamia Rhodesia mwaka 1904 akiwa na umri wa miaka kumi na saba na baadaye akawa mmiliki mwenye mafanikio wa mkahawa. Baba yake alikuwa mfanyabiashara aliyefanikiwa aitwaye Chu Yao Chung. Mama yake, Nguk Sim Lee, alikuwa muuguzi aliyepata mafunzo nchini China na alihamia Rhodesia ili kuolewa. Alifariki dunia wakati wa kujifungua, wakati Fay Chung alipokuwa na umri wa miaka mitatu tu. Baada ya kifo cha mama yake, Fay Chung na dada zake wawili walilelewa na babu na nyanya yao, wakisaidiwa na mlezi wa Kishona aliyeitwa Elina.

Chung alikulia katika familia ya Kichina ya Kikatoliki ya Kirumi huko Rhodesia (sasa Zimbabwe) katika miaka ya 1950, na alipata mafunzo ya ualimu katika Chuo Kikuu cha Rhodesia (sasa Chuo Kikuu cha Zimbabwe). Mwaka 1968 aliendelea na masomo ya uzamili, akipata shahada ya uzamili katika elimu na pia shahada ya uzamili katika falsafa ya fasihi ya Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Leeds. Hivi karibuni zaidi, Chung alipata shahada ya kwanza (BA) katika uchumi kutoka Shule ya Masomo ya Mashariki na Afrika (SOAS) ya Chuo Kikuu cha London. Chung alisoma katika shule ya msingi ya Wahindi na Waasia iliyoitwa Louis Mountbatten, iliyopewa jina la Makamu wa Mfalme wa Uingereza nchini India. Mwalimu mkuu alikuwa Mhindi wa Afrika Kusini kutoka Durban aliyeitwa V. S. Naidoo, ambaye alikuwa na mchango mkubwa katika kumshawishi baba wa Fay Chung aliyekuwa mhafidhina na mwenye kushikilia mila, kumruhusu aende kusoma kama bweni katika Shule ya Sekondari ya Founders, ambayo ilikuwa imefunguliwa hivi karibuni kama shule ya kwanza ya sekondari kwa Waasia na watu waliotambuliwa kama “Coloureds.”

Kazi

Chung alikuwa Naibu Katibu wa Utawala katika Wizara ya Elimu kuanzia 1980 hadi 1988 na baadaye Waziri wa Elimu katika baraza la mawaziri la Rais Robert Mugabe kutoka 1988 hadi 1993. Mwaka 1980, asilimia 5 tu ya watu weusi nchini Zimbabwe walikuwa na upatikanaji wa elimu ya msingi ya bure kama ilivyotolewa na shule za serikali (wakati huo shule za misheni ndizo zilizotoa elimu ya msingi kwa wingi); kufikia mwaka 1993, Zimbabwe ilikuwa imefanikiwa kufikia kiwango cha 95% cha upatikanaji wa elimu ya msingi.