İçeriğe atla

Cadence Design Systems

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Cadence Design Systems, Inc.
Menkul değer sembolüNasdaq: CDNS
EndüstriElektronik tasarım otomasyonu, yarı iletken fikri mülkiyet
Kuruluş1988
KurucuSDA Systems: James Solomon, A. Richard Newton, Alberto Sangiovanni-Vincentelli
ECAD: Glen Antle, Paul Huang, Ping Chao
Genel merkezi
San Jose, Kaliforniya
,
ABD
Önemli kişilerAnirudh Devgan (genel müdür)
Mary Louise Krakauer (yönetim kurulu başkanı)
ÜrünVirtuoso, Spectre, Genus, Innovus, Xcelium, Jasper, Palladium, Allegro X
Gelir5,30 milyar USD (2025)[1]
Çalışan sayısıyaklaşık 13.800 (31 Aralık 2025)[1]
Web sitesicadence.com

Cadence Design Systems ("keydıns" okunur; Nasdaq: CDNS), elektronik tasarım otomasyonu (EDA) yazılımları, donanım doğrulama sistemleri ve yarı iletken fikri mülkiyet (IP) blokları geliştiren Amerikan teknoloji şirketidir. 1988'de SDA Systems ile ECAD şirketlerinin birleşmesiyle kurulan şirketin merkezi San Jose, Kaliforniya'dadır.[1][2]

Piyasa araştırma şirketi TrendForce'a göre Cadence 2024'te yüzde 30'luk payla EDA pazarının ikinci büyük şirketiydi; Synopsys yüzde 31, Siemens EDA yüzde 13 paya sahipti.[3]

Tarihçe

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuruluş

[değiştir | kaynağı değiştir]

Cadence'in kökleri iki şirkete dayanır. ECAD 1982'de Glen Antle, Paul Huang ve Ping Chao gibi mühendisler tarafından kuruldu.[4] Şirketin tasarım kuralı denetimi yapan Dracula yazılımı 1983'te piyasaya çıktı.[5] SDA Systems ise 1983'te James Solomon ile UC Berkeley öğretim üyeleri Richard Newton ve Alberto Sangiovanni-Vincentelli tarafından kuruldu.[2][6]

SDA, Mayıs 1988'de ECAD ile birleşti ve şirketin adı Haziran 1988'de Cadence Design Systems olarak değiştirildi. Joseph Costello yeni şirketin genel müdürü (İngilizce: chief executive officer, CEO) oldu.[2] Cadence, Aralık 1989'da Verilog dilinin sahibi Gateway Design Automation ile, Aralık 1991'de Valid Logic Systems ile birleşti.[2]

Avant! davası

[değiştir | kaynağı değiştir]

Cadence, 6 Aralık 1995'te eski adı ArcSys olan Avant! şirketine karşı ticari sırlarının çalındığı savıyla dava açtı.[7] Ayrıca açılan ceza davasında Avant! ve genel müdürü Gerald Hsu, Mayıs 2001'de suçlamaya itiraz etmeme (no contest) beyanında bulundu; Avant! 27 milyon dolar para cezasına çarptırıldı.[8] Mahkeme Temmuz 2001'de Avant!'ın Cadence'e yaklaşık 195 milyon dolar tazmin ödemesine hükmetti. Hukuk davası ise Kasım 2002'de, Avant!'ı satın almış olan Synopsys'in de taraf olduğu 265 milyon dolarlık bir uzlaşmayla kapandı.[9]

Yönetim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Joseph Costello Ekim 1997'de görevden ayrıldı ve yerine Jack Harding geçti.[10] Ray Bingham Nisan 1999'da,[11] Mike Fister Mayıs 2004'te genel müdür oldu.[12] Fister Ekim 2008'de istifa etti; yönetim kurulu 8 Ocak 2009'da Lip-Bu Tan'ı genel müdürlüğe atadı.[13] Tan'ın yerini 15 Aralık 2021'de, 2017'den beri şirketin başkanı (İngilizce: president) olan Anirudh Devgan aldı.[14] Yönetim kurulu başkanlığını 2023'ten beri Mary Louise Krakauer yürütür.[15]

Cadence hisseleri 2005'e kadar New York Borsası'nda CDN simgesiyle işlem gördü; şirket 31 Ekim 2005'ten itibaren yalnız Nasdaq'ta ve CDNS simgesiyle işlem görmeye başladı.[16] Şirket 18 Eylül 2017'de S&P 500 endeksine girdi.[17]

İhracat denetimi davası

[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD Adalet Bakanlığı 28 Temmuz 2025'te, Cadence'in Çin'deki yan kuruluşu aracılığıyla Şubat 2015-Nisan 2021 arasında Çin'in kısıtlı listedeki bir askerî üniversitesine yonga tasarım araçları ihraç ettiği suçlamasını kabul etmeyi üstlendiğini duyurdu. Şirket yaklaşık 118 milyon dolar cezai ve 95 milyon doları aşan idari para cezası ödemeyi kabul etti.[18] Cadence'e göre mahsuplardan sonra toplam net ceza ve müsadere 140,6 milyon dolar oldu ve anlaşma üç yıllık bir denetimli serbestlik süresi içeriyor.[19]

İş alanı

[değiştir | kaynağı değiştir]
Image
Sayısal bir yonganın RTL tasarımından üretime kadar geçtiği adımlar

Cadence kendini yapay zekâ destekli hesaplama yazılımları, hızlandırılmış donanım ve silikon IP ürünleri geliştiren bir teknoloji şirketi olarak tanımlar ve stratejisini "Intelligent System Design" adıyla anar.[1] Şirket tek bir iş bölümü olarak raporlanır. 2025'te gelirin yüzde 70'i temel EDA ürünlerinden, yüzde 16'sı sistem tasarımı ve analiz ürünlerinden, yüzde 14'ü yarı iletken IP'den geldi.[1] Başlıca rakipleri Synopsys ve Siemens EDA'dır.[1]

Temel EDA

[değiştir | kaynağı değiştir]

Virtuoso analog, özel, RF ve karma sinyalli tümleşik devrelerin, belleklerin ve fotonik aygıtların tasarımı ve doğrulaması için kullanılan platformdur; Spectre bu devrelerin benzetimini yapar.[1][20] Sayısal tasarımda Genus mantık ve fiziksel sentez aracıdır; Innovus büyük sayısal yongaların fiziksel tasarımında, yerleştirme ve tel döşemede kullanılır.[1][21] Tempus statik zamanlama analizi, Voltus yonga genelinde güç analizi yapar.[22][23]

İşlevsel doğrulamada Jasper biçimsel doğrulama platformu ve Xcelium koşut mantık benzetimi platformu kullanılır; Verisium üretken yapay zekâyı doğrulama akışına taşır.[1] Şirket ayrıca iki donanım ürünü satar: tasarımı özel donanım üzerinde çalıştıran Palladium ve tasarımı FPGA'lar üzerinde kuran Protium prototip sistemleri. Bu sistemler benzetime göre doğrulama süresini belirgin biçimde kısaltır.[1] Cerebrus tasarım akışını yapay zekâyla ayarlayan bir araç, JedAI ise tasarım verilerini inceleyen bir büyük veri analitiği platformudur.[24][25]

Sistem tasarımı ve analiz

[değiştir | kaynağı değiştir]

Allegro X ve OrCAD X, baskılı devre kartı ve gelişmiş paket tasarımı için kullanılır; bileşen yerleştirme ve yol çizimi bu araçlarda yapılır. Sigrity X sinyal ve güç bütünlüğünü, AWR radyo frekansı devrelerini, Clarity elektromanyetik davranışı, Celsius ısıl davranışı, Fidelity CFD ise akışkanlar dinamiğini inceler.[1] BETA CAE'den gelen ANSA benzetim modellerinin hazırlanmasında kullanılır.[26] Şirket Mayıs 2025'te Nvidia ile birlikte geliştirdiği M2000 süper bilgisayarını duyurdu.[1]

Yarı iletken IP

[değiştir | kaynağı değiştir]

Tensilica yapılandırılabilir sayısal sinyal işlemcileri yapay zekâ, ses, temel bant ve görüntü uygulamalarına yönelik alt sistemler sunar.[1] Xtensa ailesi küçük denetleyicilerden yoğun veri işleyen çekirdeklere kadar ölçeklenen yapılandırılabilir işlemcileri kapsar.[27] Şirket 2025'te gömülü güvenlik IP'si geliştiren Secure-IC'yi ve Arm'ın Artisan temel IP işini satın alarak IP yelpazesini genişletti.[1]

Gelir ve iş modeli

[değiştir | kaynağı değiştir]

31 Aralık 2025'te sona eren mali yılda gelir yüzde 14 artarak 5,30 milyar dolara ulaştı; net kâr 1,11 milyar dolar oldu.[1] Cadence yazılımlarını çoğunlukla genellikle iki ila üç yıl süren süreli lisanslarla verir. Donanım ürünleri satılır ya da kiralanır; IP'de müşteri Cadence IP'si içeren ürünlerini sattıkça şirkete pay öder.[1] 2025'te gelirin yüzde 80'i yinelenen gelirdi. Sözleşmeye bağlanmış ama henüz gelire dönüşmemiş tutar 31 Aralık 2025'te 7,8 milyar dolardı.[1] Şirket 2025'te araştırma ve geliştirmeye 1,77 milyar dolar, gelirinin yüzde 33'ünü harcadı.[1]

2025'te hiçbir müşteri gelirin yüzde 10'unu aşmadı. Gelirin yüzde 44'ü ABD'den, yüzde 19'u Çin ve Japonya dışındaki Asya ülkelerinden, yüzde 15'i Avrupa, Orta Doğu ve Afrika'dan, yüzde 13'ü Çin'den, yüzde 6'sı Japonya'dan geldi.[1]

Satın almalar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Cadence'in öne çıkan satın almaları şunlardır.

TamamlanmaŞirketAlanDeğer
1989Gateway Design AutomationVerilog dili ve benzetimliğibirleşme[2]
1991Valid Logic SystemsElektronik tasarım otomasyonubirleşme[2]
1997Cooper & Chyan TechnologyElektronik tasarım otomasyonuyaklaşık 22,8 milyon hisse[10]
2010Denali SoftwareBellek IP'si ve doğrulama296,8 milyon $[28]
2013TensilicaYapılandırılabilir işlemci IP'siyaklaşık 380 milyon $[29]
2014Jasper Design AutomationBiçimsel doğrulama139,4 milyon $ (net nakit)[30]
2020AWR CorporationRadyo frekansı tasarımıaçıklanmadı[31]
2022OpenEye ScientificMoleküler benzetimyaklaşık 500 milyon $[32]
2024BETA CAE SystemsYapısal analizyaklaşık 1,24 milyar $[33]
2025Arm Artisan temel IP işiYarı iletken IP128,5 milyon $[1]
2025Secure-ICGömülü güvenlik IP'si139,6 milyon $ (net)[1]
2026Hexagon Design & EngineeringMühendislik benzetimiyaklaşık 2,7 milyar €[34]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K, 31 Aralık 2025'te sona eren mali yıl" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 19 Şubat 2026. 15 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K, 1993 mali yılı" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 30 Mart 1994. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  3. ↑ "US Rumored to Order EDA Giants to Halt Support in China, Jeopardizing Local 3–7nm Development" (İngilizce). TrendForce. 29 Mayıs 2025. 14 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  4. ↑ "Oral History of Ping Chao" (PDF) (İngilizce). Computer History Museum. 30 Ocak 2008. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  5. ↑ A. Richard Newton (Ekim 2000). "Paul (Yen-Son) Huang: Phil Kaufman Award, 2000" (İngilizce). UC Berkeley EECS. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  6. ↑ "Cadence Design Systems" (İngilizce). UC Berkeley Innovation & Entrepreneurship. 2025. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  7. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K, 1995 mali yılı" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 28 Mart 1996. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  8. ↑ "Avant! Pleads No Contest to Theft of Cadence Trade Secrets" (İngilizce). Electronics Weekly. 23 Mayıs 2001. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  9. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K, 2002 mali yılı" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 14 Mart 2003. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  10. 1 2 "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K, 1997 mali yılı" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 1 Nisan 1998. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  11. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K405, 1999 mali yılı" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 27 Mart 2000. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  12. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 8-K" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 12 Mayıs 2004. 15 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  13. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 8-K" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 8 Ocak 2009. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  14. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 8-K" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 26 Temmuz 2021. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  15. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Schedule 14A (2026 vekâlet beyanı)" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 25 Mart 2026. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  16. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 8-K" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 26 Ekim 2005. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  17. ↑ "Cadence Design Systems Set to Join S&P 500" (İngilizce). S&P Dow Jones Indices. 8 Eylül 2017. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  18. ↑ "Cadence Design Systems Agrees to Plead Guilty and Pay Over $140 Million for Unlawfully Exporting Semiconductor Design Tools to a Restricted PRC Military University" (İngilizce). ABD Adalet Bakanlığı. 28 Temmuz 2025. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  19. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 8-K" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 28 Temmuz 2025. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  20. ↑ "Spectre Simulation Platform" (İngilizce). Cadence. 16 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  21. ↑ "Genus Synthesis Solution" (İngilizce). Cadence. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  22. ↑ "Tempus Timing Solution" (İngilizce). Cadence. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  23. ↑ "Voltus IC Power Integrity Solution" (İngilizce). Cadence. 15 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  24. ↑ "Cerebrus Intelligent Chip Explorer" (İngilizce). Cadence. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  25. ↑ "Cadence JedAI Solution" (İngilizce). Cadence. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  26. ↑ "ANSA Pre-Processor" (İngilizce). Cadence. 15 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  27. ↑ "Tensilica Xtensa Controllers and Extensible Processors" (İngilizce). Cadence. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  28. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K, 2010 mali yılı" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 24 Şubat 2011. 16 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  29. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 8-K" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 11 Mart 2013. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  30. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K, 2014 mali yılı" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  31. ↑ "Cadence Design Systems, Inc. Form 10-K, 2020 mali yılı" (İngilizce). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 15 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  32. ↑ "Cadence Expands into Molecular Simulation with Acquisition of OpenEye Scientific" (İngilizce). Cadence. 25 Temmuz 2022. 15 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  33. ↑ "Cadence to Acquire BETA CAE, Expanding into Structural Analysis" (İngilizce). Cadence. 5 Mart 2024. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
  34. ↑ "Cadence Completes Acquisition of Hexagon's Design and Engineering Business" (İngilizce). Cadence. 23 Şubat 2026. 14 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2026.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Cadence_Design_Systems&oldid=38207399" sayfasından alınmıştır