kanal

Ayrıca bakınız: Kanal, kanál

Türkçe

Köken

Fransızca canal veya Venedikçe canál (“açık veya kapalı su yolu, ark, künk”) sözcüğünden. Venedikçe sözcük Latince aynı anlama gelen canalis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince canna (“kamış, boru”) sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen κάννα (kánna) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice-Süryanice ve İbranice קניא‎ (ḳanē) veya קָנֶה‎ (ḳaniyā, “kamış”) sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice-Süryanice ve İbranice sözcük Akatça aynı anlama gelen ḳanū sözcüğü ile eş kökenlidir.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /kaˈnaɫ/
• Heceleme: ka‧nal

Ad

kanal (belirtme hâli kanalı, çoğulu kanallar)

Kanal (1)

Televizyon kanalı olarak TRT (2)

1. (yollar, su) bazı bölgeleri sulamak, kurutmak amacıyla veya gemilerin işlemesine elverişli, insan eliyle açılmış su yolu.
   • Akhisar kazası içinde bu bakımdan yapılan tek müsbet iş, mükelleflik ve imece suretiyle 1938 de Kuvalık'ta 3150 metrelik bir kanal açılması olmuştur. Şehrin Reşatbey semtinin yanı başında bulunan Kuvalık'ta biriken sular, böylece, Gürdük Çayı'na akıtılmış ve kasabaya en yakın bir anufeller yatağı ortadan kaldırılmıştır.

     — 1944, Ekmel İZDEM, Dünkü - Bugünkü Akhisar, Ülkü Basımevi, s. 89
2. (telefonculuk, televizyon) telefon, telgraf, radyo, televizyon vb. araçlarla iletişimi sağlayan yol, hat
   • Bir kanaldan ötekine geçerken aldığı yüklü transfer bedelini nasıl ödeyecekti bu kadın? - İ. Aral
3. tahtanın liflerine dik yönde açılan kırlangıç kuyruğu biçimli girinti
4. (anatomi) içinden damar, sinir veya bir sıvı geçen yol
5. iki kıyı arasındaki dar ve derin deniz
   • Mozambik Kanalı
6. (mecaz) Yol, aracılık
   • Dağıtım kanallarını kurmak için çok zahmet çektik.

     — 2004, Ahmet BÜKE, İzmir Postası'nın Adamları, Kanat Yayınları, s. 32

Çekimleme

kanalın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kanal	kanallar
belirtme	kanalı	kanalları
yönelme	kanala	kanallara
bulunma	kanalda	kanallarda
ayrılma	kanaldan	kanallardan
tamlayan	kanalın	kanalların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kanalım	kanallarım
belirtme	kanalımı	kanallarımı
yönelme	kanalıma	kanallarıma
bulunma	kanalımda	kanallarımda
ayrılma	kanalımdan	kanallarımdan
tamlayan	kanalımın	kanallarımın
2. tekil (senin)
yalın	kanalın	kanalların
belirtme	kanalını	kanallarını
yönelme	kanalına	kanallarına
bulunma	kanalında	kanallarında
ayrılma	kanalından	kanallarından
tamlayan	kanalının	kanallarının
3. tekil (onun)
yalın	kanalı	kanalları
belirtme	kanalını	kanallarını
yönelme	kanalına	kanallarına
bulunma	kanalında	kanallarında
ayrılma	kanalından	kanallarından
tamlayan	kanalının	kanallarının
1. çoğul (bizim)
yalın	kanalımız	kanallarımız
belirtme	kanalımızı	kanallarımızı
yönelme	kanalımıza	kanallarımıza
bulunma	kanalımızda	kanallarımızda
ayrılma	kanalımızdan	kanallarımızdan
tamlayan	kanalımızın	kanallarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	kanalınız	kanallarınız
belirtme	kanalınızı	kanallarınızı
yönelme	kanalınıza	kanallarınıza
bulunma	kanalınızda	kanallarınızda
ayrılma	kanalınızdan	kanallarınızdan
tamlayan	kanalınızın	kanallarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	kanalı	kanalları
belirtme	kanalını	kanallarını
yönelme	kanalına	kanallarına
bulunma	kanalında	kanallarında
ayrılma	kanalından	kanallarından
tamlayan	kanalının	kanallarının

Türetilmiş kavramlar

atmık kanalı, boşaltma kanalı, hava kanalı, öd kanalı, reçine kanalı, tahliye kanalı, yarım daire kanalları

Çeviriler

çeviriler

• Eski Türkçe: kadag‎ (otk) (kadag)
• Fince: kanava (fi), tietoliikennekanava (fi), tiehyt (fi)
• Fransızca: canal (fr)
• İngilizce: canal (en)
• İsveççe: gång (sv), kanal (sv)
• Türkmence: kanal (tk)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "kanal".
  TDK Özel Sözlük'te: kanal"

• Nişanyan Sözlük'te: kanal.

İsveççe

Ad

kanal

1. (ulaşım, telekomünikasyon, anatomi) kanal

Karakalpakça

Ad

kanal

1. (ulaşım, telekomünikasyon) kanal