Эчтәлеккә күчү

Кито

0°13′12″ к. к. 78°30′45″ кб. о.HGЯO
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Кито latin yazuında])
Кито
Байрак[d]Илтамга[d]
ImageImage
Нигезләнү датасы 6 декабрь 1534
Рәсем
Рәсми исем San Francisco de Quito
Демоним Quitonian, Quiteño, Quiteña, Quiténien[1], Quiténienne[1] һәм Kitano
Нигезләүче Себастьян де Белалькасар[d]
Рәсми тел испан теле, кичуа теле[d] һәм шуар теле[d]
Дәүләт Image Эквадор[2]
Нәрсәнең башкаласы Эквадор, Пичинча[d] һәм Столичный округ Кито[d]
Административ-территориаль берәмлек Столичный округ Кито[d]
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы мэр Кито[d]
Башкарма хакимият башлыгы Пабель Муньос[d]
Әгъзалык Бөтендөнья мирас шәһәрләре оешмасы[d][3]
Халык саны 1 763 275 (2022)[4]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 2850 метр
Кардәш шәһәр Краков[5][6][7][…], Торонто[8][9] һәм Луивилл[8][10]
Мирас статусы Бөтендөнья мирасы[11]
Мәйдан 372,39 км²
Почта индексы EC170150
Төнге күренеше
Коллаж
Яклаучы изге Франциск Ассизский[d] һәм Virgin of Quito[d]
Нинди вики-проектка керә Проект:Шәһәрләр[d], Проект:Эквадор[d] һәм Проект:Всемирное наследие[d]
Һавадан күренеш
Социаль медиаларда күзәтүчеләре 16 500 ± 99[12]
Җирле телефон коды 2
Бу объекттан ясалган медиасурәтләр төркеме [d]
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Карта
Image Кито Викиҗыентыкта

Кито (исп. San Francisco de Quito) — Эквадор башкаласы, илнең сәяси, икътисади һәм мәдәни үзәге. Халык саны — 1 619 432 кеше (2010).

Борынгы индеец кабиләсенең атамасы Киту хөрмәтенә аталган.

Гуаякиля шәһәреннән соң халык саны буенча илнең икенче шәһәре.

1978 елда Кито һәм Краков ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирасы исемлегенә беренче шәһәрләр булып кертелгәннәр.

Беренче меңьеллыкта төзелгән һәм Киту дигән индеец дәүләтенең башкаласы булган.

980 елда кара халкы Киту дәүләтен яулап ала.

XV гасырда инклар кабиләсе Кито шәһәрен басып алалар.

1534 елда капитан Себастьян де Беналькасар борынгы индеец шәһәрен басып ала һәм ул урынында Сан-Франсиско-де-Кито испан крмәненә нигез сала.

1563 елда Сенат һәм патша аудиенциясе булдырыла.

1592, 1765, 1809 елларда Испания хакимиятенә каршы баш күтәрүләр.

1822 елның 29 маенда Симон Боливар җитәкчелегендәге баш күтәрү җиңә һәм Кито үз бәйсезлеген игълан итә, соңрак 1826 елда Бөек Колумбиягә керә.

1830 елда Эквадор Колумбия федерациясеннән чыга.

1879 елда президент Х. Рольдос җитәкчелегендә конституция кабул ителә.

Кито - Көньяк Американың иң гүзәл шәһәрләренең берсе булып санала.

Кито күренешләре

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Image
Plaza San Fransisco мәйданы, 1534
Image
TelefériQo
  1. 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. ↑ archINFORM — 1994.
  3. ↑ https://web.archive.org/web/20240528143447/https://www.ovpm.org/members/cities/
  4. ↑ https://app.powerbi.com/view?r=eyJrIjoiNWUzMjQwOWMtZjFhOS00NjczLTk0YTItNjcwZmRmY2YxMjkyIiwidCI6ImYxNThhMmU4LWNhZWMtNDQwNi1iMGFiLWY1ZTI1OWJkYTExMiJ9
  5. ↑ https://www.bip.krakow.pl/?sub_dok_id=1064
  6. ↑ https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,13,0,otwarty_na_swiat.html
  7. ↑ https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,kat,0,7,miasta_partnerskie.html
  8. 1 2 https://www.quito.gob.ec/documents/RI/hermanamientos_quito2014.pdf
  9. ↑ https://www.toronto.ca/legdocs/mmis/2024/cc/bgrd/backgroundfile-246828.pdf
  10. ↑ https://www.worldkentucky.org/quito
  11. ↑ https://mix-n-match.toolforge.org/#/entry/287826769
  12. ↑ YouTube API