Chu Di
| Chu Di 朱㰘 | |
|---|---|
| Hoàng tử nhà Minh | |
| Thông tin chung | |
| Sinh | 9 tháng 7 năm 1388 |
| Mất | 8 tháng 10 năm 1414 |
| Hoàng tộc | nhà Minh |
| Thân phụ | Minh Thái Tổ |
| Thân mẫu | Cát Lệ phi |
Chu Di (chữ Hán: 朱㰘, 9 tháng 7 năm 1388 - 8 tháng 10 năm 1414), được biết đến với tước hiệu Y Lệ vương (伊厉王), là hoàng tử của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương, hoàng đế đầu tiên của nhà Minh.
Cuộc đời
[sửa | sửa mã nguồn]Chu Di sinh ngày 9 tháng 7 năm Hồng Vũ thứ 21 (1388), là hoàng tử thứ 25 của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương, mẹ là Cát mỹ nhân (葛美人), sau khi sinh ông thì được tấn phong Lệ phi (麗妃)[1]. Cát Lệ phi là người Thanh Phong, Bộc Dương, con gái Hộ vệ Tương quân Cát Xuyên (葛川), ngoài ra còn có một người em gái cũng nhập cung hầu Thái Tổ, phong Mỹ nhân (美人). Ông còn có một người em trai cùng mẹ là Chu Nam (朱楠) nhưng chết sau khi đầy tháng, vì vậy ông là đứa con nhỏ nhất sống đến tuổi trưởng thành của Thái Tổ.
Năm Hồng Vũ thứ 24 (1391), ông được phong làm Y vương (伊王) khi mới ba tuổi. Năm Hồng Vũ thứ 31 (1398), Minh Thái Tổ băng hà, mẹ của ông là Cát Lệ phi phải tuẫn táng theo. Năm Vĩnh Lạc thứ 6 (1407), ông chuyển đến thái ấp tại phủ Hà Nam (nay là thành phố Lạc Dương).
Theo sử sách, Y vương không thích ở trong phủ mà có niềm đam mê với võ thuật, thường trốn khỏi hoàng cung dùng ná tấn công người dân. Ông sống vô cùng phóng túng trụy lạc, thường cạo trọc đầu, để mình trần, chung chạ với cả nam lẫn nữ mà không hề kiêng dè, thậm chí còn coi đó là thú vui hiếm có.
Năm Vĩnh Lạc thứ 12 (1414), Y vương Chu Di qua đời khi mới 26 tuổi. Sau khi qua đời, Lễ bộ đề nghị phế truất tước vị Y vương, cải táng theo lễ thường dân. Minh Thành Tổ Chu Đệ vì niệm tình anh em nên không đồng ý, ban thụy là Lệ (厲)[2][3].
Phả thi
[sửa | sửa mã nguồn]Ngung Miễn Thị Hủ Điển
Bao Kha Thải Phượng Sâm
Ứng Trù Phân Trù Toản
Côn Ngọc Quán Tuyền Kim
Gia quyến
[sửa | sửa mã nguồn]Chính phi của Y vương Chu Di là Lưu thị (劉氏), con gái Tả quân Đô đốc Lưu Trinh (劉貞). Ngoài ra, Chu Di có một người thiếp là Đinh thị (丁氏), sinh hạ con trai độc nhất Chu Ngung Quyết.
Y Giản vương Chu Ngung Quyết (朱顒炔, 1413 - 1462) là con trai độc nhất của Chu Di, do thứ thiếp Đinh thị hạ sinh, kế thừa tước vị Y vương năm Vĩnh Lạc thứ 22 (1424). Giống như cha, Chu Ngung Quyết cử chỉ phóng túng vô lại, cho phép các thái giám trong cung ra ngoài hà hiếp dân chúng, khiến người dân Lạc Dương vô cùng phẫn nộ. Sau khi ông qua đời, do con trai cả là Chu Miễn Lăng (朱勉塣) qua đời sớm nên lấy cháu trai là Chu Thị Phàm (朱諟釩) kế vị.
