Football Leaks
| Tạo bởi | Rui Pinto |
|---|---|
| Website | footballleaks2015 |
| Thương mại | Không |
| Bắt đầu hoạt động | Tháng 9 năm 2015 |
| Tình trạng hiện tại | Trực tuyến, nhưng không hoạt động |
Football Leaks là một nền tảng tiết lộ thông tin mật dưới hình thức trang web, chuyên công bố các tài liệu và thông tin chưa được kiểm chứng liên quan đến bóng đá chuyên nghiệp châu Âu. Được vận hành bởi những người tố giác giấu tên đến từ Bồ Đào Nha, dưới sự dẫn dắt của Rui Pinto – người từng trả lời các cuộc phỏng vấn của báo giới với bí danh "John",[1][2] Football Leaks được ví như phiên bản bóng đá của WikiLeaks.
Đây cũng là tên gọi cho vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất trong lịch sử thể thao, phơi bày những góc khuất tài chính, trốn thuế và tham nhũng của bóng đá chuyên nghiệp châu Âu. Kho dữ liệu này được quản trị viên của trang web Football Leaks bàn giao cho tờ báo Đức Der Spiegel, sau đó được chia sẻ với các nhà báo thuộc mạng lưới Hợp tác Điều tra châu Âu (EIC) để điều tra, phân tích với sự hợp tác của nhiều cơ quan truyền thông châu Âu.
Rui Pinto bị bắt giữ tại Budapest, Hungary vào ngày 16 tháng 1 năm 2019 theo yêu cầu của chính quyền Bồ Đào Nha, với các cáo buộc tống tiền, vi phạm quy định về bảo mật và truy cập thông tin trái phép; sau đó bị dẫn độ về quê nhà Bồ Đào Nha vào ngày 21 tháng 3.
Lịch sử và hoạt động
[sửa | sửa mã nguồn]Lấy cảm hứng từ Julian Assange và Edward Snowden, Football Leaks được thành lập vào tháng 9 năm 2015 bởi những người hâm mộ bóng đá hoạt động độc lập và không vì mục đích thương mại đến từ Bồ Đào Nha, chuyên cung cấp tài liệu chưa được kiểm chứng liên quan đến hợp đồng của các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp châu Âu và thông tin chi tiết về các thương vụ chuyển nhượng.[3][4][5] Mục tiêu ban đầu của Football Leaks là phơi bày sai phạm của các câu lạc bộ Bồ Đào Nha,[4] bắt nguồn từ những vụ chuyển nhượng cầu thủ tại Bồ Đào Nha vào mùa hè năm 2015 mà các quản trị viên cho rằng có nhiều điểm nghi vấn.[5]
Football Leaks được ví như phiên bản bóng đá của WikiLeaks.[6] Họ mô tả mình là một "tổ chức được thành lập nhằm tìm kiếm sự thật", tin rằng "chỉ thông qua áp lực từ dư luận mới có thể tạo ra thay đổi và phơi bày những góc khuất của bóng đá".[7] Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Der Spiegel, "John" – quản trị viên của trang web, chia sẻ rằng anh muốn "cho người hâm mộ thấy bóng đá đỉnh cao đã biến chất thành một hệ thống đầy rẫy tham nhũng như thế nào", và động lực của Football Leaks là ngăn chặn những kẻ trục lợi bất chính trên bóng đá.[8]
Những bài viết đầu tiên của Football Leaks được đăng tải trên LiveJournal từ ngày 29 tháng 9 năm 2015.[9] Sau khi bị nền tảng này kiểm duyệt, họ chính thức ra mắt trang web riêng vào ngày 30 tháng 11.[10] Họ sử dụng máy chủ và tên miền của Nga để lưu trữ thông tin với lý do "chính quyền Nga hiếm khi hợp tác với các cơ quan chức năng phương Tây".[4]
Những bản hợp đồng, phí chuyển nhượng và mức lương của các cầu thủ được công bố đều đặn gần như hằng ngày trên Football Leaks cho đến ngày 26 tháng 4 năm 2016, các quản trị viên thông báo tạm ngừng cập nhật[11] do gặp vấn đề về kỹ thuật và tài chính.[12] Khối lượng dữ liệu được cho là đã tăng gần gấp đôi, gây quá tải cho hệ thống máy tính cũng như trang web, đồng thời được Football Leaks nhận định là vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất trong lịch sử thể thao tính đến thời điểm hiện tại.[12]
Danh tính của "John" được tiết lộ là Rui Pinto – một công dân người Bồ Đào Nha, sau khi anh bị cảnh sát bắt giữ tại Budapest, Hungary vào ngày 16 tháng 1 năm 2019 theo yêu cầu của chính quyền Bồ Đào Nha, với các cáo buộc có âm mưu tống tiền, vi phạm quy định về bảo mật và truy cập thông tin trái phép.[13] Bị dẫn độ về Bồ Đào Nha vào ngày 21 tháng 3,[14][15] Pinto ban đầu bị Viện Công tố nước này truy tố với 147 tội danh.[16] Anh bị tạm giam tại Bồ Đào Nha, sau đó được chuyển sang chế độ quản thúc tại gia vào tháng 4 năm 2020 sau khi quyết định hợp tác với cơ quan tư pháp.[17] Ngày 11 tháng 9 năm 2023, Pinto bị tòa án Lisbon kết án với chín tội danh, gồm năm tội xâm nhập trái phép hệ thống máy tính, ba tội xâm phạm thư tín, và một tội cố gắng tống tiền; và nhận mức án bốn năm tù treo.[18][19]
Hợp tác Điều tra châu Âu (EIC)
[sửa | sửa mã nguồn]Đầu năm 2016, phóng viên Rafael Buschmann của tờ báo Der Spiegel được Rui Pinto bàn giao khoảng 18,6 triệu tài liệu (tương đương khoảng 1,9 TB dữ liệu) từ Football Leaks.[20][21] Tính đến ngày 2 tháng 11 năm 2018, Der Spiegel đã nhận được 70 triệu tài liệu (tương đương 3,4 TB dữ liệu).[22][23]
Sau khi dành nhiều tuần để xác minh, Der Spiegel quyết định chia sẻ số dữ liệu này với đài truyền hình Norddeutscher Rundfunk[22] và các nhà báo thuộc mạng lưới Hợp tác Điều tra châu Âu (EIC).[24] Kho dữ liệu được nhóm nhà báo của EIC phân tích trong suốt bảy tháng;[25][26] sau đó loạt bài điều tra này đã được công bố vào tháng 11 năm 2016[27] và tháng 11 năm 2018[28] bởi các đối tác truyền thông của EIC như Der Spiegel,[29] Mediapart,[30] El Mundo,[31] Expresso,[32] Le Soir,[33] The Black Sea.[24]
Trong văn hóa đại chúng
[sửa | sửa mã nguồn]- A Game of Secrets (2022), phim tài liệu của Niels Borchert Holm về Football Leaks[34]
Tài liệu
[sửa | sửa mã nguồn]- Buschmann, Rafael; Wulzinger, Michael (2017). Football Leaks: Die schmutzigen Geschäfte im Profifußball – Ein SPIEGEL-Buch (bằng tiếng Đức). München: Deutsche Verlags-Anstalt. ISBN 978-3-421-04781-6.
- Buschmann, Rafael; Wulzinger, Michael (2019). Football Leaks 2: Neue Enthüllungen aus der Welt des Profifußballs (bằng tiếng Đức). München: Deutsche Verlags-Anstalt. ISBN 978-3-421-04827-1.
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ "The brains behind Football Leaks named" [Danh tính người đứng sau Football Leaks được tiết lộ]. Marca (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 7 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2019.
- ↑ Buschmann, Rafael; Wulzinger, Michael. "Football Leaks-Macher im Interview" [Cuộc phỏng vấn với người đứng sau Football Leaks]. Der Spiegel (bằng tiếng Đức). Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 10 năm 2025. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Borden, Sam; Montague, James (ngày 15 tháng 12 năm 2015). "Mysterious Website Aims to Shed Light on Soccer Dealings" [Trang web bí ẩn với mục đích làm sáng tỏ các thương vụ trong bóng đá]. The New York Times (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- 1 2 3 Bucholtz, Andrew (ngày 16 tháng 12 năm 2015). "Shadowy Football Leaks Site Exposes Soccer Clubs' Questionable Dealings, Faces Reprisals" [Trang web bí ẩn Football Leaks phơi bày các thương vụ mờ ám của các câu lạc bộ bóng đá và đối mặt với sự trả đũa]. Awful Announcing. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2016.
- 1 2 "Umstrittenes Football Leaks sorgt für Aufruhr" [Football Leaks gây tranh cãi và làm dậy sóng dư luận]. Deutsche Presse-Agentur (bằng tiếng Đức). Die Zeit. ngày 11 tháng 2 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 1 năm 2017. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Gordan, James Patrick (ngày 16 tháng 12 năm 2015). "Football Has Its Own Version Of WikiLeaks Now" [Bóng đá giờ đây đã có phiên bản WikiLeaks của riêng mình]. Paste (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "¿Qué es Football Leaks?" [Football Leaks là gì?]. Football Leaks (bằng tiếng Tây Ban Nha). Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 12 năm 2016.
- ↑ "Football Leaks, die wichtigsten Fragen und Antworten" [Football Leaks: Các câu hỏi và lời giải đáp]. Der Spiegel (bằng tiếng Đức). ngày 4 tháng 12 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 6 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Pérez, Víctor (ngày 15 tháng 2 năm 2016). "Football Leaks, la web que desvela los secretos del fútbol" [Football Leaks, trang web tiết lộ những bí mật trong bóng đá]. Computer Hoy (bằng tiếng Tây Ban Nha). Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Bem-vindo ao Football Leaks" [Chào mừng đến với Football Leaks]. Football Leaks (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 30 tháng 11 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Thông báo tạm ngừng cập nhật". Football Leaks (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 4 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- 1 2 Buschmann, Rafael (ngày 6 tháng 5 năm 2016). "Football Leaks legt Pause ein" [Football Leaks tạm nghỉ]. Der Spiegel (bằng tiếng Đức). Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Demony, Catarina; Almeida, Gonçalo (ngày 23 tháng 1 năm 2019). "Arrested Portuguese hacker is Football Leaks 'whistleblower': lawyers" [Luật sư: Tin tặc người Bồ Đào Nha bị bắt giữ chính là người tố giác giấu tên của Football Leaks]. Reuters (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2019.
- ↑ "'Hacker' Rui Pinto já está em Portugal" ['Tin tặc' Rui Pinto đã có mặt ở Bồ Đào Nha]. SAPO Desporto (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 21 tháng 3 năm 2019. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2019.
- ↑ Guisado, Paula; Sánchez, Javier (ngày 4 tháng 4 năm 2019). "El Robin Hood de Football Leaks" [Robin Hood của Football Leaks]. El Mundo (bằng tiếng Tây Ban Nha). Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Oliveira, Mariana; Dantas, Miguel (ngày 19 tháng 9 năm 2019). "Ministério Público acusa Rui Pinto de 147 crimes" [Viện Công tố buộc tội Rui Pinto với 147 tội danh]. Público (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2019.
- ↑ "Football-Leaks-Enthüller Pinto aus Haft entlassen!" [Pinto, người tố giác của Football Leaks, được trả tự do!]. Kronen Zeitung (bằng tiếng Đức). ngày 9 tháng 4 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Court convicts Portuguese hacker in Football Leaks trial and gives him a 4-year suspended sentence" [Tòa án kết tội tin tặc người Bồ Đào Nha trong vụ Football Leaks và tuyên phạt mức án 4 năm tù treo]. Associated Press (bằng tiếng Anh). ngày 11 tháng 9 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Martins, Andreia (ngày 11 tháng 9 năm 2023). "Football Leaks. Rui Pinto condenado a quatro anos com pena suspensa" [Football Leaks: Rui Pinto bị kết án bốn năm tù treo]. RTP (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Football Leaks: Johns gefährlicher Schatz" [Kho báu nguy hiểm của John]. Der Spiegel (bằng tiếng Đức). ngày 3 tháng 12 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Fußball „gieriges Business"" [Bóng đá, "ngành kinh doanh đầy lòng tham"]. heute-journal (bằng tiếng Đức). ZDF. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2026.
- 1 2 "Football Leaks: Bayern München, Gianni Infantino, Manchester City und PSG" [Football Leaks: Bayern München, Gianni Infantino, Manchester City và PSG]. Der Spiegel (bằng tiếng Đức). ngày 2 tháng 11 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Aarons, Ed (ngày 28 tháng 2 năm 2020). "Football Leaks' Rui Pinto in prison with hard-drive passwords in his head" [Rui Pinto của Football Leaks ngồi tù với mật khẩu ổ cứng nằm trong đầu]. The Guardian (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- 1 2 "Football Leaks: the story behind the data" [Football Leaks: Câu chuyện đằng sau dữ liệu]. EIC (bằng tiếng Anh). The Black Sea. ngày 2 tháng 12 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Ce que l'on sait des « Football Leaks »" [Những gì chúng ta biết về "Football Leaks"]. Le Monde (bằng tiếng Pháp). ngày 3 tháng 12 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Vergne, Par Laurent (ngày 3 tháng 12 năm 2016). "EIC, "John" et film d'espionnage : les dessous de l'incroyable enquête des Football Leaks" [EIC, "John" và một bộ phim gián điệp: Câu chuyện hậu trường về cuộc điều tra Football Leaks đầy kinh ngạc]. Eurosport (bằng tiếng Pháp). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Football Leaks | EIC". Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Football Leaks Continues | EIC". Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Football Leaks enthüllt schmutzige Geschäfte im Profifußball" [Football Leaks phanh phui những thương vụ mờ ám trong bóng đá chuyên nghiệp]. Der Spiegel. ngày 2 tháng 12 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "La folle histoire de "Football Leaks"" [Câu chuyện điên rồ về "Football Leaks"]. Mediapart (bằng tiếng Pháp). ngày 2 tháng 12 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Football leaks". El Mundo (bằng tiếng Tây Ban Nha). Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Ronaldo investigado por não declarar mais de €60 milhões" [Ronaldo bị điều tra vì không khai báo hơn 60 triệu euro]. Expresso (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 2 tháng 12 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ "Football Leaks: Les aventures offshore de Cristiano Ronaldo" [Football Leaks: Những thương vụ ở nước ngoài của Cristiano Ronaldo]. Le Soir (bằng tiếng Pháp). ngày 2 tháng 12 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.
- ↑ Billington, Alex (ngày 13 tháng 10 năm 2022). "The True Story of 'Football Leaks' in Doc 'A Game of Secrets' Trailer" [Câu chuyện có thật về 'Football Leaks' trong trailer phim tài liệu 'A Game of Secrets']. FirstShowing (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 10 năm 2026. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2026.