Tuisblad

Welkom by Wikipedia, die vrye ensiklopedie wat deur enigiemand verbeter en uitgebrei kan word.	Woensdag, 30 September 2026 Hier is tans 131 168 artikels in Afrikaans.
Help ons om ’n wêreldklas-ensiklopedie in Afrikaans te skep.

Inleiding • Hulp • Kontak

Gebruikersportaal • Voorbladartikels • Kategorieë • Stel ’n vraag

Voorbladartikel

Die Plejades (ook genoem die Sewe Susters of M45) is in die sterrekunde ’n asterisme wat deur 'n oop sterreswerm gevorm word. Die sterreswerm bestaan uit warm B-tipe sterre van middelmatige ouderdom in die sterrebeeld Bul. Op 'n afstand van 444 ligjare is dit een van die naaste sterreswerms en die naaste Messiervoorwerp aan die Aarde, en die een wat die maklikste met die blote oog gesien kan word. Dit bevat ook die refleksienewel NGC 1432, 'n H II-gebied. Die naam kom van die Plejades in die Griekse mitologie.

Die swerm word oorheers deur warm blou en besonder helder sterre wat binne die afgelope 100 miljoen jaar ontstaan het. Die helderste sterre word omring deur ’n newelagtigheid wat deur ruimtestof veroorsaak word. Voorheen is gedink dit is materiaal wat ná hulle vorming oorgebly het, maar nou word geglo dat dit waarskynlik 'n onverwante stofwolk is waardeur die groep sterre tans beweeg. Dié stofwolk beweeg na raming teen sowat 18 km/s relatief tot die sterre in die swerm.

Rekenaarsimulasies het gewys die Plejades is waarskynlik van 'n kompakte konfigurasie gevorm wat eens soos die Orionnewel gelyk het. Sterrekundiges glo die swerm sal vir nog sowat 250 miljoen jaar bestaan, waarna die sterre uiteen sal beweeg vanweë swaartekragwisselwerkings met die galaktiese omgewing. Saam met die oop sterreswerm die Hiades, vorm die Plejades die "Goue Poort van die Sonnebaan". Die sonnebaan is die lyn waarlangs die Son, die Maan en al die planete beweeg, en dit loop tussen dié twee sterreswerms deur.

...lees verder

In die nuus

'n Reeksmoordenaar is moontlik in die Oos-Rand-gebied in Gauteng, Suid-Afrika aktief. Die lyke van nege vrouens is sedert Julie 2026 gevind.
Op Griekwapark in Kimberley klop die verdedigende kampioen Griekwas tydens die eindstryd van die Curriebeker 2026 die Pumas met 23–16 en palm sodoende hul vyfde titel in.
Harald V, koning van Noorweë, sterf op 89 en is opgevolg deur sy seun, koning Haakon VIII.
Tydens sy 48ste sessie in Busan, Suid-Korea, lys Unesco onder ander Gdynia se modernistiese stadsentrum, die Griekse berg Olimpus, Tasjkent se modernistiese argitektuur, asook van Alvar Aalto en sy vroue Aino en Elissa se werk as nuwe wêrelderfenisgebiede.
Andy Burnham is ingehuldig as nuwe eerste minister van die Verenigde Koninkryk.

Het u geweet...

... dat die Lae Lande deur 'n kaart wat soos 'n leeu lyk voorgestel kan word? Die Leo Belgicus is 'n gestileerde kaart van wat die Nederlande in die vorm van 'n leeu uitbeeld en die eerste weergawe is reeds in 1583 geskep.

... dat die Russiese komponis Dmitri Sjostakovitsj die DSCH- musikale motief gebruik het om homself in musieknote voor te stel?

... dat die Millau-brug naby Millau in die suide van Frankryk hoër is as die Eiffeltoring en net 40 meter korter as die Empire State-gebou? Die brug is in 2004 voltooi en as mens die steunpilare in ag neem, is dit die hoogste brug ter wêreld.

... dat Indië die land is wat die meeste rolprente vervaardig? Die Indiese rolprentbedryf, waaronder ook Bollywood, vervaardig jaarliks 'n gemiddelde 800 rolprente, twee keer soveel as Hollywood.

... dat sterrestelsels konstant in beweging is? Sommige stelsels, soos dié in die stelsel Arp 87, raak soms selfs in botsings betrokke.

Vandag in die geskiedenis

30 September: Onafhanklikheidsdag in Botswana (1966).

1885 – Die Republiek van Goosen word afgeskaf en heringelyf in Brits-Betsjoeanaland.
1955 – Die Amerikaanse akteur James Dean ly noodlottige beserings tydens 'n motorongeluk.
1966 – Botswana word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik.
1980 – Ethernet-spesifikasies word gepubliseer deur Xerox in samewerking met Intel en Digital Equipment Corporation.
1989 – Die federasie Senegambië word deur Senegal ontbind toe Gambië weier om nader aan 'n unie te beweeg.