Κατάλογος πιθανώς κατοικήσιμων εξωπλανητών
 |
| Το άρθρο είναι μέρος της σειράς για: |
| Ζωή στο Σύμπαν |
|---|
| Αστροβιολογία |
| Κατοικησιμότητα στο Ηλιακό Σύστημα |
| Ζωή εκτός του Ηλιακού Συστήματος |
Ο παρών κατάλογος πιθανώς κατοικήσιμων εξωπλανητών βασίζεται στις εκτιμήσεις ως προς την πλανητική κατοικησιμότητα του Καταλόγου Κατοικήσιμων Εξωπλανητών (Habitable Exoplanets Catalog, HEC) καθώς και δεδομένα από το αρχείο εξωπλανητών της ΝΑΣΑ (NASA Exoplanet Archive). Ο κατάλογος HEC διατηρείται από το εργαστήριο πλανητικής κατοικισημότητας του πανεπιστημίου του Πουέρτο Ρίκο στο Αρεσίμπο.[1]
Η επίτευξη πλανητικής κατοικησιμότητας εξαρτάται από την κατάλληλη απόσταση του πλανήτη από το άστρο του ηλιακού συστήματος στο οποίο ανήκει, έτσι ώστε να είναι δυνατή η εμφάνιση υγρού ύδατος, διάφορες γεοφυσικές και γεοδυναμικές συνθήκες, ο κατάλληλος τύπος ραδιενέργειας με την κατάλληλη ένταση, και το περιβάλλον πλάσματος του άστρου.[2]
Πιθανή κατάσταση κατοικήσιμης ζώνης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στην αστρονομία και την αστροβιολογία, η περιαστρική κατοικήσιμη ζώνη (συμβολίζεται ως CHZ και μερικές φορές αναφέρεται και ως οικόσφαιρα, ζώνη υγρού ύδατος, ή και ζώνη Γκόλντιλοκς) είναι η περιοχή γύρω από έναν αστέρα όπου οι πλανήτες με επαρκή ατμοσφαιρική πίεση μπορούν να διατηρήσουν νερό σε υγρή μορφή στην επιφάνεια τους.[3][4]
Βάσει αστρονομικών εκτιμήσεων τον Νοέμβριο του 2013 και σε σχέση με τα δεδομένα της διαστημικής αποστολής Κέπλερ , εκτιμήθηκε πως ενδεχομένως να υπάρχουν έως και 40 δισεκατομμύρια εξωπλανήτες παρομοίου μεγέθους με την Γη στις κατοικήσιμες ζώνες εντός του ίδιου Γαλαξία όπου βρίσκεται η Γη,[5][6] 11 δισεκατομμύρια εκ των οποίων μπορεί να περιστρέφονται γύρω από αστέρες παρομοίου τύπου με τον Ήλιο.[7]
Σύμφωνα με ανάλυση του 2015 οι εξωπλανήτες Κέπλερ-62f (απόσταση 1.200 έτη φωτός), Κέπλερ-186f (490 έτη φωτός) και Κέπλερ-442b (1.120 έτη φωτός) ήταν οι καλύτεροι υποψήφιοι ως προς την επίτευξη πλανητικής κατοικησιμότητας.[8] Από αυτούς, ο Κέπλερ-186f είναι μεγαλύτερος κατά 1,2 φορές σε σχέση με την Γη και το άστρο του είναι ερυθρός νάνος.
Κατάλογος εξωπλανητών του HEC
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κατάλογος εξωπλανητών στη συντηρητική κατοικήσιμη ζώνη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι παρακάτω πλανήτες είναι πιθανό να διαθέτουν βραχώδη σύνθεση (με ακτίνα μικρότερη από 1,6 R⊕ και μάζα μικρότερη από 6 M⊕)[9][10] και να διαθέτουν νερό σε υγρή μορφή (μεταξύ 0,5 και 1,5 R⊕ και μεταξύ 0,1 και 5 M⊕, και εντός της κατοικήσιμης ζώνης). Η παρουσία αστερίσκου (* ) υποδηλώνει υποψήφιο ή μη επιβεβαιωμένο πλανήτη, ενώ η Γη συμπεριλαμβάνεται για τον σκοπό της σύγκρισης χαρακτηριστικών.
| Πλανήτης | Αστέρας | Τύπος αστέρα | Μάζα (M⊕) | Ακτίνα (R⊕) | Ροή (F⊕) | Teq (K) | Περίοδος
(ημέρες) |
Απόσταση
(έτη φωτός) |
Παραπομπές |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Γη | Ήλιος | G2V | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 255 | 365,24 | - | |
| Εγγύτατος Κενταύρου b | Εγγύτατος Κενταύρου | M6Ve | ≥1,3 | 0,8 – 1,1 – 1,4 | 0,65 | 234 | 11,186 | 4,22 | [11] |
| Γκλίζε 667 Cc | Γκλίζε 667 C | M3V | ≥3,8 | 1,1 – 1,5 – 2,0 | 0,88 | 277 | 28,143 ± 0,029 | 23,62 | [12][13] |
| Κέπλερ-442b | Κέπλερ-442 | K?V | 8,2 – 2,3 – 1,0 | 1,34 | 0,70 | 233 | 112,3053 | 1291,6 | [13] |
| Κέπλερ-452b | Κέπλερ-452 | G2V | 19,8 – 4,7 – 1,9 | 1,50, 1,63 | 1,11 | 230 | 384,8 | 1402 | [13][14] |
| Βολφ 1061c | Βολφ 1061 | M3V | ≥ 4,3 | 1,1 – 1,6 – 2,0 | 0,60 | 223 | 17,9 | 13,8 | [13] |
| Κέπλερ-1229b | Κέπλερ-1229 | M?V | 9,8 – 2,7 – 1,2 | 1,4 | 0,49 | 213 | 86,8 | 769 | [13] |
| Καπτέυν b* | Καπτέυν | sdM1 | ≥ 4,8 | 1,2 - 1,6 - 2,1 | 0,43 | 205 | 48,6 | 13 | [13] |
| Κέπλερ-62f | Κέπλερ-62 | K2V | 10,2 – 2,8 – 1,2 | 1,41 | 0,39 | 244 | 267,291 | 1200 | [13][15] |
| Κέπλερ-186f | Κέπλερ-186 | M1V | 4,7 – 1,5 – 0,6 | 1,17 | 0,29 | 188 | 129,9459 | 561 | [13] |
| GJ 273b | Αστέρας του Λόυτεν | M3,5V | 3,15 - 2,89 - 2,63 | 1,06 | 206-293 | 18,650 | 12,36 | [16] | |
| TRAPPIST-1e | TRAPPIST-1 | M8V | 0,6 | 0,9 | 0,67 | 230 | 6,1 | 39 | [17] |
| TRAPPIST-1f | TRAPPIST-1 | M8V | 0,7 | 1,0 | 0,38 | 200 | 9,2 | 39 | [17] |
| TRAPPIST-1g | TRAPPIST-1 | M8V | 1,3 | 1,1 | 0,26 | 182 | 12,4 | 39 | [17] |
Κατάλογος εξωπλανητών στην αισιόδοξη κατοικήσιμη ζώνη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι παρακάτω είναι πλανήτες οι οποίοι πιθανώς δεν έχουν βραχώδη σύσταση και δεν διαθέτουν νερό σε υγρή μορφή (0,5 < ακτίνα του πλανήτη ≤ 1,5 ακτίνα της Γης ή 0,1 < ελάχιστη μάζα του πλανήτη ≤ 10 Γήινες μάζες, ή ο πλανήτης είναι εντός της αισιόδοξης κατοικήσιμης ζώνης). Η παρουσία αστερίσκου (* ) υποδηλώνει υποψήφιο ή μη επιβεβαιωμένο πλανήτη.
| Πλανήτης | Αστέρας | Τύπος αστέρα | Μάζα (M⊕) | Ακτίνα (R⊕) | Ροή (F⊕) | Teq (K) | Περίοδος
(ημέρες) |
Απόσταση
(έτη φωτός) |
Παραπομπές |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Κέπλερ-438b | Κέπλερ-438 | M?V | 4,0 – 1,3 – 0,6 | 1,1 | 1,38 | 276 | 35,2 | 473 | [13] |
| Κέπλερ-296e | Κέπλερ-296 | M?V | 12,5 – 3,3 – 1,4 | 1,5 | 1,22 | 337,0±17,5 | 34,1 | 737 | [13][18] |
| Κέπλερ-62e | Κέπλερ-62 | K2V | 18,7 – 4,5 – 1,9 | 1,6 | 1,10 | 270±15 | 122,4 | 1200 | [13][19] |
| Γκλίζε 832 c | Γκλίζε 832 | M2V | ≥ 5,4 | 1,2 – 1,7 – 2,2 | 1,00 | 253; 233–280 | 35,7 | 16 | [13] |
| K2-3d | K2-3 | M?V | 11,1 | 1,5 | 1,46 | 300 | 44,6 | 137 | [13][20] |
| Κέπλερ-1544b | Κέπλερ-1544 | K?V | 31,7 - 6,6 - 2,6 | 1,8 | 0,90 | 248 | 168,8 | 1138 | [13] |
| Κέπλερ-283c | Κέπλερ-283 | K?V | 35,3 – 7,0 – 2,8 | 1,8 | 0,90 | 248 | 92,7 | 1741 | [13] |
| Ταυ Κήτους e* | Ταυ Κήτους | G8,5V | ≥ 4,3 | 1,1 – 1,6 – 2,0 | 1,51 | 282 | 168,1 | 12 | [13] |
| Γκλίζε 180 c | Γκλίζε 180 | M2V | ≥ 6,4 | 1,3 – 1,8 – 2,3 | 0,79 | 239 | 24,3 | 38 | [13] |
| Κέπλερ-440b | Κέπλερ-440 | K?V | 41,2 – 7,7 – 3,1 | 1,9 | 1,43 | 273 | 101,1 | 851 | [13] |
| Γκλίζε 180 b | Γκλίζε 180 | M2V | ≥ 8,3 | 1,3 – 1,9 – 2,4 | 1,23 | 268 | 17,4 | 38 | [13] |
| HD 40307 g | HD 40307 | K2,5V | ≥ 7,1 | 1,3 – 1,8 – 2,3 | 0,68 | 227 | 197,8 | 42 | [13] |
| Γκλίζε 163 c | Γκλίζε 163 | M3,5V | ≥ 7,3 | 1,3 – 1,8 – 2,3 | 0,66 | 230; 277 | 25,6 | 49 | [13] |
| K2-18b | K2-18 | M?V | ? – 16,5 – 6,0 | 2,2 | 0,94 | 272±15 | 32,9 | 111 | [13][21] |
| Κέπλερ-61b | Κέπλερ-61 | K7V | ? – 13,8 – 5,2 | 2,2 | 1,27 | 258, 273±13 | 59,9 | 1063 | [13][22] |
| Κέπλερ-443b | Κέπλερ-443 | K?V | ? – 19,5 – 7,0 | 2,3 | 0,89 | 247 | 177,7 | 2540 | [13] |
| Κέπλερ-22b | Κέπλερ-22 | G5V | ? – 20,4 – 7,2 | 2,04; 2,4 | 1,11 | 262 | 289,9 | 619 | [13][23] |
| Γκλίζε 422 b* | Γκλίζε 422 | M3,5V | ≥ 9,9 | 1,4 – 2,0 – 2,6 | 0,68 | 231 | 26,2 | 41 | [13] |
| K2-9b | K2-9 | M?V | ? – 16,8 – 6,1 | 2,2 | 1,38 | 284±14, 314+67
−64 |
18,4 | 359 | [13][24] |
| Γκλίζε 3293 c | Γκλίζε 3293 | M2,5V | ≥ 8,6 | 1,4 – 1,9 – 2,5 | 0,60 | 223 | 48,1 | 59 | [13] |
| Κέπλερ-298d | Κέπλερ-298 | K?V | ? – 26,8 – 9,1 | 2,5 | 1,29 | 271 | 77,5 | 1545 | [13] |
| Κέπλερ-174d | Κέπλερ-174 | K?V | ? – 14,8 – 5,5 | 2,2 | 0,43 | 206 | 247,4 | 1174 | [13] |
| Κέπλερ-296f | Κέπλερ-296 | M?V | 28,7 – 6,1 – 2,5 | 1,8 | 0,34 | 198, 274,0±15,0 | 63,3 | 737 | [13][25] |
| Γκλίζε 682 c | Γκλίζε 682 | M3,5V | ≥ 8,7 | 1,4 – 1,9 – 2,5 | 0,37 | 198 | 57,3 | 17 | [13] |
| KOI-4427 b* | KOI-4427 | M?V | 38,5 – 7,4 – 3,0 | 1,8 | 0,24 | 179 | 147,7 | 782 | [13] |
| Κέπλερ-1638b | Κέπλερ-1638 | G4V | 42,7 – 7,9 – 3,1 | 1,9 | 1,39 | 276 | 259,3 | 2866 | [13] |
| Κέπλερ-1090b | Κέπλερ-1090 | G?V | ? – 16,8 – 6,1 | 2,3 | 1,20 | 267 | 198,7 | 2289 | [13] |
| LHS 1140 b | LHS 1140 | M?V | 8,5 - 4,8 | 1,4 | 15 | 40 | [26] | ||
| Ρος 128 b | Ρος 128 | M4V | >1,5 | 1,1 | 1,38 | 280 | |||
| HD20794 e?* | 82 G. Ηριδανού | G8V | 12,15 – 10,26 – 8,79 | 331,41 | 20 | [27] | |||
| Γκλίζε 625 b | Γκλίζε 625 | M2V | 2,82±0,51 | 14,628 | 21,3 | [28] | |||
Παλαιότεροι υποψήφιοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Αρχικά ο HD 85512 b είχε εκτιμηθεί ως κατοικήσιμος,[29][30] ωστόσο βάσει ανανεωμένων τρόπων υπολογισμού θεωρήθηκε ως μη κατοικήσιμος.[31][32][13] Παρόμοια διαδικασία ακολουθήθηκε και για τον Κέπλερ-69c[33] στον οποίο πιθανώς να επικρατούν παρόμοιες συνθήκες με την Αφροδίτη.[34][13]Ακολούθως, ο Ταυ Κήτους f αποκλείστηκε ως κατοικήσιμος παρότι αρχικά είχε εκτιμηθεί ως τέτοιος.[35][13]
Ο KOI-1686.01 είχε εκτιμηθεί ως ο πλέον κατοικήσιμος πλανήτης με την ανακάλυψη του το 2011, ώσπου αποδείχτηκε πως η θετική εκτίμηση ήταν λανθασμένη το 2015.[36]
Παραστάσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Αξιόλογοι εξωπλανήτες – Διαστημικό τηλεσκόπιο Κέπλερ | ||
|---|---|---|
(Κέπλερ-62e, Κέπλερ-62f, Κέπλερ-186f, Κέπλερ-296e, Κέπλερ-296f, Κέπλερ-438b, Κέπλερ-440b, Κέπλερ-442b) (Διαστημικό τηλεσκόπιο Κέπλερ, 6 Ιανουαρίου 2015).[37] |
| |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Habitable Exoplanets Catalog». University of Puerto Rico at Arecibo. 2015. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2015.
- ↑ Lammer, H.; Bredehöft, J. H.; Coustenis, A.; Khodachenko, M. L. (2009). «What makes a planet habitable?» (PDF). The Astronomy and Astrophysics Review 17: 181–249. doi:. Bibcode: 2009A&ARv..17..181L. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-06-02. https://web.archive.org/web/20160602235333/http://veilnebula.jorgejohnson.me/uploads/3/5/8/7/3587678/lammer_et_al_2009_astron_astro_rev-4.pdf. Ανακτήθηκε στις 2016-05-03.
- ↑ «VPL Glossary». washington.edu.
- ↑ «The Goldilocks Zone». NASA. 2 Οκτωβρίου 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2017.
- ↑ Overbye, Dennis (4 Νοεμβρίου 2013). «Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy». New York Times. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2013.
- ↑ Petigura, Erik A. και άλλοι. (31 Οκτωβρίου 2013). «Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars». Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 110: 19273–19278. doi:. PMID 24191033. PMC 3845182. Bibcode: 2013PNAS..11019273P. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-11-09. https://web.archive.org/web/20131109010831/http://www.pnas.org/content/early/2013/10/31/1319909110. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2013.
- ↑ Khan, Amina (4 Νοεμβρίου 2013). «Milky Way may host billions of Earth-size planets». Los Angeles Times. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2013.
- ↑ Paul Gilster, Andrew LePage (30 Ιανουαρίου 2015). «A Review of the Best Habitable Planet Candidates». Centauri Dreams, Tau Zero Foundation. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2015.
- ↑ http://www.centauri-dreams.org/?p=31945
- ↑ http://www.drewexmachina.com/2015/01/03/the-composition-of-super-earths/
- ↑ http://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso1629/eso1629a.pdf
- ↑ Feroz, F.; Hobson, M. P. (2014). «Bayesian analysis of radial velocity data of GJ667C with correlated noise: evidence for only two planets». Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 437 (4): 3540–3549. doi:. Bibcode: 2014MNRAS.437,3540F.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 PHL's Exoplanets Catalog – Planetary Habitability Laboratory @ UPR Arecibo
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: Kepler-452 b». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: Kepler-62f». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ N. Astudillo-Defru (March 17, 2017), The HARPS search for southern extra-solar planets, https://arxiv.org/pdf/1703,05386.pdf, ανακτήθηκε στις March 17, 2017[νεκρός σύνδεσμος]
- 1 2 3 Gillon, M.; Triaud, A. (2017). «Seven Temperate Terrestrial Planets Around the Nearby Ultracool Dwarf Star TRAPPIST-1». Nature 542: 456–460. doi:. PMID 28230125.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: Kepler-296e». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: Kepler-62e». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: K2-3d». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: K2-18 b». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: Kepler-61 b». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: Kepler-22 b». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: K2-9b». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ «Confirmed Planet Overview Page: Kepler-296 f». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2016.
- ↑ http://www.skyandtelescope.com/astronomy-news/welcome-lhs-1140b-super-earth-habitable-zone/
- ↑ Evidence for at least three planet candidates orbiting HD20794, May 16, 2017, σελ. 1, 9, https://arxiv.org/pdf/1705,05124.pdf, ανακτήθηκε στις May 19, 2017[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ "HADES RV Programme with HARPS-N at TNG: V. A super-Earth on the inner edge of the habitable zone oft he nearby M-dwarf GJ 625".[νεκρός σύνδεσμος] A. Suárez Mascareño , J. I. González Hernández , R. Rebolo, S. Velasco, B. Toledo-Padrón, L. Affer , M. Perger, G. Micela, I. Ribas, J. Maldonado , G. Leto , R. Zanmar Sanchez , G. Scandariato , M. Damasso , A. Sozzetti , M. Esposito , E. Covino , A. Maggio , A. F. Lanza , S. Desidera, A. Rosich , A. Bignamini, R. Claudi, S. Benatti, F. Borsa, M. Pedani, E. Molinari, J. C. Morales , E. Herrero , and M. Lafarga (May 18, 2017).
- ↑ Kaltenegger, L. και άλλοι. (2011). A Habitable Planet around HD 85512?. Bibcode: 2011arXiv1108.3561K.
- ↑ Planetary Habitability Laboratory @ UPR Arecibo (1 August 2012). Five Potential Habitable Exoplanets Now. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 4 June 2015. Αρχειοθετήθηκε 2021-02-27 στο Wayback Machine. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2017.«Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2017.
- ↑ Kopparapu, Ravi kumar και άλλοι. (2013). «Habitable Zones Around Main-Sequence Stars: New Estimates». The Astrophysical Journal 765: 131. doi:. Bibcode: 2013ApJ...765..131K.
- ↑ Planetary Habitability Laboratory @ UPR Arecibo (29 January 2013). A New Habitable Zone. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 4 June 2015. Αρχειοθετήθηκε 2019-12-11 στο Wayback Machine. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2017.«Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2017.
- ↑ Barclay, Thomas (2013). «A super-Earth-sized planet orbiting in or near the habitable zone around Sun-like star». The Astrophysical Journal 768: 101. doi:. Bibcode: 2013ApJ...768..101B.
- ↑ Kane, Stephen R. και άλλοι. (2013). «A Potential Super-Venus in the Kepler-69 System». The Astrophysical Journal 770: L20. doi:. Bibcode: 2013ApJ...770L..20K.
- ↑ Planetary Habitability Laboratory @ UPR Arecibo (28 December 2012). Two Nearby Habitable Worlds?. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 4 June 2015. Αρχειοθετήθηκε 2021-03-08 στο Wayback Machine. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2017.«Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2017.
- ↑ «Kepler Candidate Overview Page: KOI-1686.01». NASA Exoplanet Archive. NASA Exoplanet Science Institute. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2015.
- ↑ Clavin, Whitney· και άλλοι. (6 Ιανουαρίου 2015). «NASA's Κέπλερ Marks 1,000th Exoplanet Discovery, Uncovers More Small Worlds in Habitable Zones». NASA. Ανακτήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2015.
